آیا تحریم های جدید سفره های ایرانیان را کوچک تر می کند؟

کالاهای اساسی حق نشر عکس Etemad online
Image caption آمارها در این سالها نشان می دهد ایران دو و نیم برابر صادرات صنایع تولید مواد غذایی، واردات داشته است
تحریم‌ها

مقامات ایران از زمان اعلام آغاز تحریم‌های دور جدید بارها عنوان کردند که مشکلی برای ایرانیان ایجاد نخواهد شد. اسحاق جهانگیری، معاون اول رییس جمهور ایران از جمله مقاماتی است که چنین اظهار نظراتی را مطرح کرده است. او چندی پیش گفت که با بازگشت مرحله دوم تحریم ها هیچ اتفاقی نخواهد افتاد.

آقای جهانگیری در عین حال گفته که تحریم کنندگان تلاش داشتند که کالاهای اساسی وارد ایران نشود به همین منظور این بار ۱۳ میلیارد دلار به تامین کالاهای اساسی اختصاص داده شده که شامل غذا و دارو هم می شود.

معاون اول رییس جمهور ایران عنوان کرده که با شناختی که از بخش خصوصی و تولیدی دارد، مشکلات پیش روی ایران از زمان اجرای تحریم ها به سرعت برطرف می شود.

فرشاد مومنی، اقتصاددان در واکنش به سخنان مقامات ایران این اظهارات را نادرست دانسته و می‌گوید: سقوط سهم ارزش افزوده در بخش صنعت در تولید ناخالص داخلی استمرار داشته، ۸۵ درصد سرمایه گذاری های پیش بینی شده محقق نشده و این باعث فشار مضاعف بر تولیدکننده و بی‌رغبتی در امر تولید شده است. همین امر هم باعث وابستگی بیش از اندازه به واردات شده است.

ابراهیم رزاقی، اقتصاددان دیگری است که به بحث وابستگی بیش از حد ایران به واردات پرداخته است.

آقای رزاقی می گوید آنگونه که آمارها در این سالها نشان می دهد ایران دو و نیم برابر صادرات صنایع تولید مواد غذایی، واردات دارد.

وابستگی به واردات صنایع مواد غذایی

آمار گمرک ایران نشان می دهد که علیرغم پیش بینی‌های در نظر گرفته شده از آغاز تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران بخش عمده از مصرف مواد غذایی ایران وابسته به واردات است.

بخشی از واردات شامل مواد غذایی است و بخش دیگر شامل موادی که برای بسته بندی مواد غذایی لازم است.

بسیاری از تولید کنندگان محصولات غذایی از آغاز تحریم‌های جدید و نوسان در قیمت ارز با افزایش قیمت ها و کاهش تولیدات تلاش کردند در چرخه تولید بمانند. قیمت موادی مانند روغن، ماکارونی، گوشت، مرغ، رب، لبنیات افزایش چشمگیری یافته است.

حق نشر عکس Mehr
Image caption بسیاری از تولید کنندگان محصولات غذایی از آغاز تحریم‌های جدید و نوسان در قیمت ارز با افزایش قیمت ها و کاهش تولیدات تلاش کردند در چرخه تولید بمانند. قیمت موادی مانند روغن، ماکارونی، گوشت، مرغ، رب، لبنیات افزایش چشمگیری یافته است.

در عین حال با اجرای تحریم ها عملا کارخانه های پتروشیمی که باید برای صنایع غذایی و بسته بندی تولید داشته باشند، به دلیل وابستگی به واردات امکان کمتری در تامین این مواد دارند.

به گفته کارشناسان تامین مواد خوراکی دام و طیور دیگر معضلی است که بر مصرف خوراک ایرانیان تاثیر خواهد داشت.

براساس آمار گمرک ایران ذرت در رتبه نخست لیست کالاهای اساسی وارداتی است. به طوری که در شش ماهه اول امسال بیش از ۴ میلیون تن ذرت به ارزش ۹۷۲ میلیون دلار وارد ایران شده است.

ذرت و سویا عمده خوراک طیور هستند و ایران نیز عموما از روسیه، آرژانتین، برزیل، آمریکا، و اوکراین این مواد را وارد می کند.

یکی از مرغداران با اشاره به اینکه ۷۰ تا ۸۰ درصد غذای مرغ شامل ذرت و سویا است، گفت: "با آمدن ترامپ قیمت ذرت آمریکا بالا رفت و چین ذرت وارداتی آمریکا را تحریم کرد و به عنوان جایگزین آن، از دیگر کشورها این ذرت را وارد می کند، عملا ایران نمی تواند با این روند حجم مورد نیاز خود را تامین کند. در صورتی هم که بخواهد از آمریکا خرید کند شامل تحریم است و باید هزینه بیشتر و از طریق دلال خرید کند. این عملا بر صنعت مرغداری تاثیر می گذارد. قیمت مرغ افزایش پیدا می کند. دولت هم اجازه نمی دهد مرغدار قیمت ها بالا ببرد و عملا منجر به ضرر مرغداری ها و کمبود مرغ در بازار می شود."

گوشت قرمز نیز در لیست کالاهای وارداتی رتبه ششم را دارد. براساس آمار گمرک در شش ماهه نخست امسال ۷۲ هزار تن گوشت به ارزش ۳۵۶ میلیون دلار وارد ایران شده است.

علیرضا رفیعی پور رییس سازمان دامپزشکی نیز گفت این سازمان خود را برای مقابله با تحریم ها آماده کرده است و گفت: "برای دور زدن تحریم ها با کشتی های ۵ هزار تنی گوشت وارد ایران می شود. این کشتی های ۵ هزار تنی جایگزین کشتی های بزرگ شده اند و مجهز به سردخانه هستند."

رییس سازمان دامپزشکی همچنین اضافه کرد که پیشتر واردات گوشت با این کشتی ها "ممنوع" بوده است.

در همین حال محمد شفیع ملک زاده، رییس نظام صنفی کشاورزی و منابع طبیعی ایران اخیرا با اشاره به مساله واردات و نوسان نرخ ارز گفت بسیاری از مرغداران و دامداران به سبب مقرون به صرفه نبودن تولید یکی پس از دیگری دارند از گردونه تولید خارج می شوند.

برنج دیگر کالای اساسی ایران است که رتبه دوم را در لیست کالاهای وارداتی دارد. در حال حاضر محموله‌های مربوط به قراردادهای قدیمی به ایران وارد می شود و قراردادهای جدید با توجه به قیمت ارز و همچنین بحث تحریم ها با تاخیر در حال انجام است. براساس گزارش ایندیا تایمز بازرگانان هندی نسبت به بازار ایران نگران هستند.

در همین حال جمیل علی زاده شایق، دبیر انجمن برنج ایران با اشاره به تحریم و نوسان نرخ ارز از دولت ایران خواسته تا بر واردات برنج مدیریت کند.

همچنین براساس گزارشهای منتشر شده در رسانه های ایران قیمت مواد اولیه در صنعت آب معدنی، روغن، لبنیات، نوشابه، مواد شوینده نسبت به سال گذشته دوبرابر و در مواردی بیش از دو برابر شده است. مساله ای که باعث شده برخی از تولید کنندگان به این فکر کنند که ادامه تولید برایشان توجیه اقتصادی ندارد.

حق نشر عکس MEHR
Image caption براساس گزارشهای منتشر شده در رسانه های ایران قیمت مواد اولیه در مواد شوینده نسبت به سال گذشته دوبرابر و در مواردی بیش از دو برابر شده است.

در عین حال گروه دیگری از تولید کنندگان مواد خوراکی که نیاز به ظروف، بطری بسته بندی دارند می گویند عملا با مشکل تامین این ظروف مواجه هستند و با افزایش قیمت ها توان تامین هزینه ها را ندارند.

دبیر انجمن تولید کنندگان آب معدنی و آشامیدنی پیشتر به ایسنا گفت که قیمت مواد اولیه تولید بطری آب معدنی به میزان چشمگیری افزایش یافته و ممکن است به دلیل کمبود واحدهای تولیدی به طور کامل تعطیل شوند. "اگر انبارها از بطری خالی شود، آب قابل بسته بندی و توزیع نیست."

تورم، بیکاری، کم آبی، وابستگی به واردات، و رشد بالای نقدینگی مسایلی است که اقتصاد ایران را تحت فشار قرار داده و تاکنون دولت نتوانسته اقدامی برای آن انجام دهد، حال تحریم ها هم به آنها اضافه می شود و اگر راهکاری برای برطرف کردن آن در نظر گرفته نشود، شاید باز هم این مردم ایران هستند که مجبورند سفره هایشان را کوچکتر کنند.