عفو بین‌الملل: حکومت ایران از بقایای اجساد اعدام شدگان ۶۷ آزمایش دی ان ای بگیرد

حق نشر عکس Getty Images

سازمان عفو بین‌الملل امروز در گزارشی به مناسبت ۳۰ سالگی اعدام زندانیان سیاسی در تابستان سال ۱۳۶۷ اعلام کرد مقامات و مسئولان حکومتی ایران با پنهان نگه داشتن سرنوشت و محل دفن هزاران مخالف و دگراندیش سیاسی "در حال ارتکاب جنایت علیه بشریت هستند."

فیلیپ لوتر، مدیر خاورمیانه و آفریقای شمالی سازمان عفو بین‌الملل در بخشی از این گزارش با تاکید بر "آزار و اذیت‌هایی که حکومت ایران بر خانواده اعدام شدگان دهه ۶۰ روا داشته است"، خواستار "نبش گورها و آزمایش دی‌ان‌ای از بقایای اجساد اعدام شدگان" در ایران شده است.

سی سال از اعدام‌های تابستان ۱۳۶۷ در ایران گذشته است. اعدام‌هایی که با فتوای آیت‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، آغاز و به مدت سه ماه در تابستان آن سال در سراسر زندان‌های ایران اجرا شد.

عفو بین‌الملل در گزارش خود درباره این اعدامها در ایران می‌گوید که تصاویری از پراکندگی جغرافیایی این "کشتار" در سراسر ایران در اختیار دارد که نشان می‌دهد "گورهای دسته جمعی در ۳۲ شهر در این کشور وجود دارد."

گزارش‌ها حاکی است که بسیاری از این اعدام شدگان در گورهای دسته جمعی در شهرهای مختلف ایران مانند تهران، اهواز و رشت به خاک سپرده شدند. خانواده اعدام شدگان هنوز هم نمی‌دانند این افراد در کجا به خاک سپرده شده‌اند.

بنا به گفته فعالان حقوق بشر در سال‌های اخیر حکومت ایران اقدام به تخریب همین گورهای دسته جمعی زده و در برخی شهرها روی این گورها پارک ساخته و یا با صاف کردن گورها در حال ساخت ساختمان بر آنهاست.

در این باره بیشتر بخوانید:

۳۰ سالگی اعدام‌های تابستان ۶۷؛ سکوت حاکمان، چشم انتظاری بازماندگان

اعدام شدگان یک دهه: بیش از '۱۵هزار نفر'

موضع گیری مقامات وقت ایران درباره اعدامهای دهه ۶۰

در گزارش تازه سازمان عفو بین‌الملل به اسامی تعدادی از اعضای "هیئت مرگ" در اعدام‌های تابستان ۱۳۶۷ اشاره شده است.

اعضای کمیته‌ای که از سوی آیت‌الله خمینی به زندان‌ها فرستاده شدند، در میان زندانیان و خانواده آنها به "هیئت مرگ" معروف هستند.

حق نشر عکس AFP
Image caption علیرضا آوایی، نفر اول سمت راست، حسینعلی نیری دومین نفر سمت چپ

عفو بین‌الملل در این گزارش به اسامی برخی از اعضای هیئت مرگ در استان تهران و استان خوزستان اشاره کرده است.

  • حسینعلی نیری، به عنوان حاکم شرع، عضو کمیته تصمیم‌گیری در باره وضعیت زندانیان سیاسی تهران بود و در حال حاضر ریاست دادگاه عالی انتظامی قضات را بر عهده دارد.
  • علیرضا آوایی، وزیر فعلی دادگستری، که در سال ۱۳۶۷ در دزفول به عنوان دادستان مامور رسیدگی به پرونده زندانیان حضور داشت
حق نشر عکس Tasnim
Image caption ابراهیم رئیسی
  • ابراهیم رییسی، معاو دادستان کل تهران در سال ۱۳۶۷ ، از اعضای اصلی هیاتی بود که حکم اعدام زندانیان سیاسی را صادر کرد. آقای رئیسی در سال ۱۳۹۶ نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد. او مشاغل متعدد دیگری را برعهده داشته و در فاصله سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵ دادستان کل کشور بوده است.

درباره ابراهیم رئیسی بیشتر بخوانید:

ابراهیم رئیسی؛ از قضاوت تا تولیت

حق نشر عکس Tasnim
Image caption مصطفی پورمحمدی نفر اول سمت چپ
  • مصطفی پورمحمدی، که در سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ وزیر دادگستری بوده است. نماینده وزارت اطلاعات در هیات ویژه در تهران بوده است.

درباره مصطفی پورمحمدی بیشتر بخوانید:

پورمحمدی و اعدام‌ها؛ از تکذیب تا افتخار

  • محمدحسین احمدی، که در هیات ویژه شهرهای استان خوزستان حضور داشت و در حال حاضر عضو مجلس خبرگان است.

فیلیپ لوتر در بخشی از این بیانیه با اشاره به نقش افراد در این اعدام‌ها گفت: "همه افرادی که در ارتکاب و پنهان نگه داشتن این جنایت‌ها دست داشته‌اند باید پس از محاکمه‌های منصفانه و بدون توسل به حکم اعدام مجازات شوند.

حق نشر عکس Socail media
Image caption خاوران یکی از گورهای دسته جمعی در ایران که اعدام شدگان چپ دهه ۶۰ و اعدام شدگان تابستان ۶۷ در آن دفن شده‌اند

در بخش دیگری از گزارش سازمان عفو بین‌الملل آمده است که سازمان ملل و جامعه بین‌المللی در حق خانواده‌ها و بازماندگان این کشتار به "شدت قصور" کرده‌اند. "قصور" مجمع عمومی سازمان ملل در ارجاع دادن این پرونده به شورای امنیت سازمان ملل، دست مقامات حکومت ایران را باز گذاشت تا با انکار حقیقت به "تحمیل شکنجه و سایر رفتارهای بیرحمانه و غیرانسانی بر خانواده اعدام شدگان ادامه دهند."