روزنامه‌های کابل؛ شنبه ۱۸ جدی

حق نشر عکس اطلاعات روز

بیشتر روزنامه‌های کابل به تجلیل از هفته قانون اساسی در افغانستان پرداخته و واکنشهای متفاوت درباره اجرا قانون اساسی داشته‌اند.

روزنامه افغانستان نوشته که پس از تصویب قانون اساسی یک راه پیشرو داشتیم و آن جلو بردن جامعه از حالت سنتی به یک جامعه نسبتا مدرن و پیشرفته بود، تا ویژگی های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ما بتواند بستر پذیرش مواد قانون اساسی را فراهم نماید.

نویسنده افزوده که در سیزده سال گذشته بیش از همه به فرهنگ سازی و بسترسازی برای پذیرش قانون اساسی ضرورت داشتیم و این مسأله نیز با سیاست ها، برنامه ریزی ها و فعالیت‌های گسترده و فشرده فرهنگی و آموزشی میسر می‌شد.

نویسنده پرسیده که در این مدت چقدر در راستای فرهنگ سازی کار کردیم و چند درصد از سیاست‌ها، برنامه ریزی‌ها و فعالیت‌های ما در این زمینه اختصاص یافته است؟ پاسخ قناعت بخش در برابر این همه پرسش ها نداریم.

روزنامه اطلاعات روزنوشته که رئیس‌جمهور غنی بارها سخن از احیای اقتدار قانون زده است، اما در عمل با تنگناهای بسیاری روبه‌رو است. حتی خودش از مخدوش بودن اعتبار قانونی‌اش در جایگاه رئیس‌جمهور کشور رنج می‌برد.

نویسنده افزوده که باید اعتراف کنیم که دولت و حتی شهروندان ناتوان از احترام گذاشتن به قانون‌اند، حتی برای یک هفته. احتمال این‌که به‌قول معروف چرخ‌های مملکت نچرخد، دور از تصور نیست. با این‌حال، نباید از نظر دور داشت که ادامه‌ا‌ی این وضعیت برای زمانی طولانی ممکن نیست.

به نظر سرمقاله نویس این روزنامه بهتر است به جای احترام به قانون در یک هفته، رئیس‌جمهور غنی و اعضای حکومتش به این فکر می‌کنند که چه‌طور می‌شود در برابر فساد ایستاد.

حق نشر عکس هشت صبح

روزنامه۸صبحبا اشاره به تجلیل حکومت از قانون اساسی نوشته که ارج‌گذاری به قانون اساسی رفتاری بی‌نهایت مثبت است. قانون اساسی افغانستان یکی از قوانین اساسی مدرن منطقه‌ا‌ی ما است.

به نظر سرمقاله نویس با وجود این محاسن، ساختار نظام سیاسی که در قانون اساسی افغانستان پیش‌بینی شده است، مورد قبول مجموع نخبگان سیاسی افغانستان نیست. بر مبنای قانون اساسی، نظام سیاسی ریاستی است. قانون اساسی حکم می‌کند که رئیس‌جمهور، همزمان رئیس دولت و رئیس حکومت باشد. قدرت اجرایی، پالیسی‌سازی و حتی در مواردی قضایی نیز به رئیس‌جمهور اختصاص یافته است. این امر قدرت رئیس‌جمهور کشور را چنان بسط داده که حتی نصب یک معاون برای یک والی و یک معاون برای یک وزیر هم به منظوری رئیس‌جمهور نیاز داشته باشد.

روزنامه ماندگار نوشته که این را بدانیم که با قانون اساسی موجود، به یک انتخابات سالم و قدرت مشروع به گونۀ درست دست نمی‌یابیم چنانکه این تجربه را در دولت پس از قانون اساسی تجربه کرده‌ایم. زیرا منبع بسیاری از مشکلات همان بی‌دقتی‌ها، شتاب‌زد‌گی، به اندام خود بریدن‌ها و نیز انحصارطلبی در قانون اساسی است که در وجود همین نسخه ما به یک دولت قابل توجه و پاسخ گو نمی‌رسیم.

نویسنده افزوده که بر بنیاد قانون اساسی، نهادهای کشور به شکل سمبولیک حضور دارند و معنای اصلی و تاثیرگذار را هنوز به خود نگرفته‌اند. بنابرین، تغییر نظام صدارتی به پارلمانی و نیز احترام به هویت همه شهروندان در قانون اساسی، تقویت احزاب به جای افراد در سیاست و دولت داری و نیز واضح ساختن موارد متناقض و مبهم در این سند، از نیازهایی است که باید در اصلاح قانون به آن رسید‌گی شود و باید چنین عزمی به وجود آید.

روزنامه عدالت وتوسعه نوشته که تجلیل از سالروز تصویب قانون اساسی و تدویر محافل سیاسی بیشتر به خاطر مد است تا احترام به آن! آقای غنی باید بداند که هر بیشتر قانون اساسی را نقض کند به همان میزان هم در انظار مردم منفور و هم مضحکه اوراق تاریخ در آینده خواهد شد.

روزنامهآرمان ملینوشته که بیشتر قانون اساسی از سوی نهادها و افرادی نقض شده است که سکان رهبری مملکت برعهده آنها بود و حفاظت از قانون مسئولیتشان است.

حق نشر عکس ماندگار

سرمقاله نویس افزوده که همین گونه موارد عمده نقض قانون اساسی به وسیله حکومت رئیس جمهور غنی، شکل گیری حکومت وحدت ملی است که با "تقلب سازمان یافته و مهندسی شده انتخابات به گند کشانیده شد" و سرانجام حکومت پسا کرزی از دل انتخابات بیرون نگردید و بر خلاف قانون اساسی وبه منظور مصلحت بزرگ ملی، حکومت وحدت ملی بنابر توافقنامه سیاسی به وجود آمد.

روزنامه دولتی اصلاح نوشته که با توجه به مفاد قانون اساسی افغانستان کسی نمی تواند با زور شمشیر و تفنگ قدرت را تصاحب کند، صاحبان اصلی افغانستان مردم این کشور هستند و این حق مردم است که بر اساس رایشان حکومت داشته باشند.

روزنامه دولتی انیس نوشته هرچند که تدریس قانون اساسی در مکاتب یکی ازکارهای بنیادی و ضروری به شمار می رود، ولی رعایت قانون توسط مسئولان حکومتی شرط اساسی برای نهادینه شدن قانون در جامعه است.

به نظرسرمقاله نویس تا زمانیکه قانون گذاران و مجریان قانون به قانون احترام نگذارند و آنرا نخست بر خود و بعد بر دیگران تطبیق نکنند، هیچگاه قانون در جامعه نهادینه نخواهد شد.