روزنامه‌های کابل، شنبه، ۲۳ دلو

Image caption عکس و تیتر اول روزنامه ماندگار. بیشتر روزنامه ها به بررسی برگزاری مراسم بزرگداشت از فیض محمد کاتب، تاریخ نویس مشهور افغانستان پرداخته اند

پیچیدگی تحولات افغانستان و ارتباط آن با سیاست‌های جهانی به‌ویژه قدرت‌های بزرگی مانند آمریکا، روسیه و چین، محور بحث‌های سرمقاله‌های روزنامه‌های چاپ امروز کابل است. این روزنامه‌ها همچنین قتل کارمندان صلیب سرخ در شمال و درخواست افزایش نیروهای نظامی آمریکا در افغانستان را بررسی کرده‌اند.

ماندگار در سرمقاله خود با اشاره به قتل شش کارمند صلیب سرخ در شمال افغانستان، از حکومت خواسته که "خطوط سرخ امنیتی خود را ترسیم کند". روزنامه باور دارد که "قتل مشکوک" آن‌ها "حکایت از پیچیدگی اوضاع شمال و سنگینی بازی‌های استخباراتی جهانی و منطقه در این جغرافیای استراتژیک دارد".

روزنامه افزوده: "جوزجان و سایر ولایت‌های هم‌مرزِ آن، نزدیکیِ قابل‌توجهی به کشورهای زیرنفوذِ فدراسیون روسیه دارد و نظر به جنگ‌ها و پروژه‌های استخباراتی‌ای که در منطقه به‌ویژه سوریه و عراق و افغانستان جریان داشته و دارد، می‌توان اهمیتِ ولایات شمالیِ کشور را درک و دریافت کرد."

ماندگار نشانه پیچیدگی اوضاع را در چند چیز دیده، دو بار تصرف شهر قندوز به دست طالبان، حضور داعش در بدخشان، فاریاب و جوزجان، صدور فرمان ایست به نیروهای تحت فرمان عبدالرشید دوستم، معاون اول رئیس جمهوری در میانه راه شمال و در نهایت ناامن شدن زادگاه او به دست طالبان و داعش.

Image caption صفحه نخست هشت صبح

سرمقاله‌نویس ماندگار با این تحلیل از حکومت خواسته که با تکیه بر قدرت مردم و نهادهای دموکراتیک موجود، سرخ خطوط سرخ امنیتی خود را ترسیم و آن را به قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی تفهیم کند. روزنامه تاکید کرده که حکومت نباید با یک جانب بازی هم‌سو شود، بلکه با هوشیاری جلو تبدیل شدن شمال به میدان بازی بین روسیه و غرب را بگیرد.

عرفان مهران در سرمقاله اطلاعات روز درخواست افزایش نیروی نظامی آمریکایی در افغانستان و "نگرانی" آمریکا از حضور روسیه و ایران در منازعات منطقه‌ای مانند سوریه و همچنین افغانستان را بررسی کرده است. نویسنده افزوده که حالا به نظر می‌رسد که روسیه و چین در عرصه تحولات سیاسی و امنیتی افغانستان "راه‌های متفاوتی" را تجربه کنند.

سرمقاله‌نویس اطلاعات روز تماس روسیه با طالبان، برگزاری اجلاس سه‌جانبه مسکو با حضور مقام‌های روسی، چینی و پاکستانی در غیاب دولت افغانستان و احتمال برگزاری نشست مشابه دیگری در پایتخت روسیه را نشانه‌ای از این راه رفتن متفاوت این دو قدرت منطقه‌ای به علاوه پاکستان دانسته است.

نویسنده با اشاره به حضور نیرومند روسیه و ایران در تحولات عراق و سوریه، نوشته که آمریکا با افزایش نیروهای نظامی خود در افغانستان و حمایت از حکومت این کشور، فشارها بر گروه‌های شورشی را بیشتر خواهد کرد و در نهایت، "تداوم جنگ و حضور موثر آمریکا" در افغانستان به عنوان سیاستی اعلام نشده به اجرا درخواهد آمد.

حفیظ‌الله ذکی در سرمقاله روزنامه افغانستان پیشینه پانزده‌ساله حضور نظامی، سیاسی و اقتصادی جامعه جهانی به رهبری آمریکا در افغانستان را بررسی کرده و نوشته که کاهش حضور کشورهای حامی دولت افغانستان، پیامدهای منفی را در این کشور به دنبال داشته است.

از نظر روزنامه، افزایش خشونت و ناامنی، تعطیلی ده‌ها سازمان خارجی، کسادی اقتصاد و بی‌ثباتی در زندگی روزانه مردم و احساس ناامنی در جامعه و فرار سرمایه‌ها، از پیامدهای خروج نیروهای خارجی از افغانستان و کاهش کمک‌های جهانی به افغانستان بوده است.

سردبیر روزنامه افغانستان افزوده که پیش از خروج نیروهای خارجی از افغانستان (قبل از سال ۲۰۱۴) رسانه‌ها هشدار دادند که ممکن است با کاهش حضور نظامی جامعه بین‌المللی گروه‌های طالبان و القاعده دوباره جان بگیرند و حضور خود را در مناطق مختلف افغانستان گسترش دهند، اما مقام‌های غربی این هشدار را دست‌کم گرفتند.

Image caption اطلاعات روز برگزاری انتخابات پارلمانی و استقبال دفتر سازمان ملل از تصمیم اخیر حکومت را موضوع عکس و تیتر اولش قرار داده

با این مقدمه، ارزیابی سرمقاله‌نویس روزنامه افغانستان از اوضاع افغانستان و سیاست‌های دولت جدید آمریکا این است که ماموریت جامعه جهانی با موفقیت در سه عرصه به انجام می‌رسد: بهبود امنیت، بازسازی و حکومت‌داری. ذکی افزوده که مردم افغانستان هم امیدوارند دولت جدید آمریکا سیاست‌های همه‌جانبه‌تر و کارآمدتری را در این زمینه روی دست گیرد.

هشت صبح در سرمقاله خود با اشاره به برگزاری مراسم بزرگداشت از فیض‌محمد کاتب هزاره، از کار حکومت در این مورد تقدیر کرده و افزوده که بزرگداشت از این تاریخ‌نویس برجسته دوره سلطنت امیر عبدالرحمان خان تا امیر حبیب‌الله کلکانی کار درستی است، ولی انتقادهایی را هم در این مورد مطرح کرده است.

مراسم بزرگداشت از فیض‌محمد کاتب هزاره (۱۳۰۹-۱۲۴۱) روز پنجشنبه (۲۱ دلو/بهمن) در کاخ ریاست جمهوری برگزار شد و اشرف غنی رئیس جمهوری در آن این تاریخ نویس دگراندیش را "پدر تاریخ معاصر افغانستان" خواند و دستور داد که برای او آرامگاه و به نام او مدال دولتی ساخته شود. برگزاری این مراسم و صدور این دستور با استقبال مثبت شمار زیادی فرهنگیان مواجه شد.

سرمقاله‌نویس هشت صبح خطاب به مقام‌های دولت به‌ویژه کاخ ریاست جمهوری، بر این نکته تأکید کرده که "کاتب را به ارگ نبرید". استدلال روزنامه این است که در شرایطی که کشور درگیر جنگ است، لازم نیست کاخ ریاست جمهوری خود را درگیر برگزاری همایش‌های علمی کند.

روزنامه افزوده که برگزاری این همایش به منظور بهبود روابط حکومت با هزاره‌ها برگزار شد، چرا که به باور سرمقاله‌نویس هشت صبح، "پس‭ ‬از‭ ‬راه‌پیمایی‌های‭ ‬اعتراضی‭ ‬جنبش‭ ‬روشنایی‭ ‬که‭ ‬حتی‭ ‬سیاست‌مداران‭ ‬هزاره‭ ‬داخل‭ ‬نظام‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬هم‌سویی‭ ‬نشان‭ ‬دادند،‭ ‬ذهنیت‭ ‬منفی‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬حکومت‭ ‬وحدت‭ ‬ملی‭ ‬در‭ ‬جامعه‭ ‬اهل‭ ‬تشیع‭ ‬ایجاد‭ ‬شد."

هشت صبح با این استدلال که "جای فیض‌محمد ‭‬کاتب‭ ‬در‭ ‬دانشگاه‭ ‬خیلی‭ ‬سنگین‭ ‬و‭ ‬رنگین‭ ‬است"، تاکید کرده که "هیچ‭ ‬ضرور‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬فیض‌محمد‭ ‬کاتب‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬ارگ‭ ‬ببرند". نویسنده افزوده که دولت برگزاری مراسم برزگداشت از کاتب را باید به وزارت اطلاعات و فرهنگ یا یکی از دانشگاه‌ها واگذار و رئیس جمهوری در آن سخنرانی می‌کرد.

مطالب مرتبط