روزنامه‌های کابل: شنبه، ۱۶ ثور

  • 6 مهٔ 2017 - 16 اردیبهشت 1396

دو روز پس از ورود گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی به کابل، جایگاه او در عرصه سیاسی و وضعیت آینده سیاست افغانستان، همچنان موضوع بحث‌های داغ روزنامه‌های چاپ امروز کابل است.

آقای حکمتیار روز پنجشنبه (۱۵ ثور/اردیبهشت) با گروهی از هوادارانش از شهر جلال‌آباد به کابل آمد. او همان روز در مراسمی رسمی در کابل ریاست جمهوری با حضور رهبران حکومت حضور یافت و روز جمعه در میان جمعی هوادارانش در ورزشگاه غازی کابل سخنرانی کرد.

محمد هدایت در سرمقاله افغانستان ما سه پیام مراسم استقبال از گلبدین حکمتیار در کاخ ریاست جمهوری را بررسی کرده است. از نظر مدیر مسئول این روزنامه، پیام نخست در "موضع قاطع" اشرف غنی، رئیس جمهوری که گروه طالبان را عامل "خونریزی و تباهی مردم" دانست و پرسید که "اصلا رهبر شما کیست و کجا است؟"

سرمقاله‌نویس روزنامه معتقد است که پیام دوم در سخنرانی حکمتیار به زبان پشتو بود که "حتی یک کلمه فارسی هم نگفت". به نظر نویسنده، معنای این حرف این است که آقای حکمتیار "آگاهانه اعلام داشت که برای او بخشی از مردم افغانستان است و دیگران باید تابع آن بخشی باشند که او از آنها نمایندگی می‌کند".

هدایت پیام سوم را در سخنان عبدالله عبدالله، رئیس اجرائی جستجو کرده است، آنجا که گفت نمی‌تواند قانع شود که طالبان برادران او هستند بلکه آن‌ها "برادران حکمتیار هستند". به نظر نویسنده، آقای عبدالله با این پیام، خواست نشان دهد که از بخش بزرگی از جامعه نمایندگی می‌کند.

حق نشر عکس .
Image caption عکس و تیتر اول هشت صبح. این روزنامه چند مطلب تحلیلی هم چاپ کرده که در بیشتر آنها از آقای حکمتیار انتقاد شده است

مدیر مسئول افغانستان ما با این تحلیل به این نتیجه رسیده که رهبران سیاسی کشور با این سه پیام "شکاف‌های سیاسی" را در کشور آشکار کردند و از یک سو سرنوشت جناح‌بندی سیاسی را در آینده تا حدودی روشن کردند و از سوی دیگر، نشان دادند که وضعیت سیاسی در کشور تا چه حدی شکننده است.

هشت صبح "رژه افراد مسلح" آقای حکمتیار هنگام ورود او به کابل را در سرمقاله خود زیر سوال برده و پرسیده که اگر واقعاً همراهان آقای حکمتیار "از کوه پایین آمده‌اند، چرا در همایش سیاسی خود اسلحه آوردند". به نظر سرمقاله‌نویس روزنامه، رژه افراد مسلح همراه آقای حکمتیار "خاطرات تلخ" دهه هفتاد کابل را زنده کرد.

نویسنده همچنین از دولت هم انتقاد کرده که افزوده که دولت "اجازه داد که تفنگ‌داران حزب حکمتیار به شهر بریزند و وحشت" بیافرینند. روزنامه این امر را ناشی از "بی‌کفایتی" دولت دانسته است. به نظر هشت صبح، این امر به سایر گروه‌ها هم جرأت می‌دهد که "دست به خودسری" بزنند.

روزنامه افزوده که تاج‌محمد جاهد، وزیر داخله (کشور) باید به جای سخنرانی در همایش حزب اسلامی حکمتیار، باید قانون را اجرا می‌کرد. وزارت تحت امر او و سایر نهادهای امنیتی باید اجازه نمی‌دادند که هواداران آقای حکمتیار همایش خود را با اسلحه برگزار کند.

هشت صبح در ادامه تاکید کرده که حکومت باید به حکمتیار حالی کند که پذیرش قانون اساسی مستلزم رعایت نظم و آرامش است. نویسنده همچنین افزوده که سران حکومت باید به همه کسانی که "ارتش خصوصی دارند، بفهمانند که هر نوع رفتار قانون‌شکنانه پیامد دارد".

روزنامه ماندگار در سرمقاله خود مدعی است که با آمدن حکمتیار "هیچ کسی سلاح خود را به زمین نمی‌گذارد" و جنگ به‌شدت تمام ادامه خواهد یافت. نویسنده با اشاره اظهارات تازه آقای حکمتیار ابراز نگرانی کرده و آن را برای آینده "وحشتناک" توصیف کرده، آینده‌ای که به تعبیر روزنامه، شاید از امروز آغاز شده باشد.

براساس ادعای ماندگار، حکمتیار براساس "حساب‌وکتاب آمریکایی‌ها و پاکستانی‌ها" وارد شده که و سفر اخیر رئیس سازمان اطلاعات پاکستان (آی‌اس‌آی) به کابل هم با ورود آقای حکمتیار به کابل "ارتباط تنگاتنگی" داشته است. روزنامه در ادامه ادعای خود افزوده که "مثلث ارگ، پاکستان و آمریکا" او را به کابل آورده‌اند.

ماندگار آشتی با حکمتیار را "یک‌طرفه" دانسته و پرسیده که در برابر زندانیانی که دولت زیر عنوان زندانیان حزب اسلامی آزاد کرد و می‌کند، چرا این حزب هیچ زندانی دولت را آزاد نکرده است. به نظر نویسنده، با آمدن آقای حکمتیار بیش از آن که بحث صلح مطرح باشد، "بحث صف‌آرایی" مطرح است.

سرمقاله‌نویس ماندگار همچنین از آنچه که "رویارویی" آقای حکمتیار با مفهوم "دولت وحدت ملی" خوانده، انتقاد کرده و افزوده حکمتیار در حالی این مفهوم را ساخته آمریکا می‌داند که مخارج محل اقامت و خوراک او و افرادش را آمریکا تامین می‌کند. به نظر روزنامه، این "تناقض" را گذشت زمان روشن خواهد شد.

حق نشر عکس .
Image caption ماندگار در مطلبی انتقاد حکمتیار از حکومت وحدت ملی و پاسخ عبدالله به او را بررسی کرده است

اما روزنامه ویسا در سرمقاله خود تاکید آقای حکمتیار بر صلح و کار برای صلح را "پیام بزرگی" برای مردم دانسته و افزوده موضوع مهمی که با ورود آقای حکمتیار آشکار شد این است که حزب او فرصت فعالیت سیاسی پیدا کرد، به عنوان نیرویی سراسری مطرح شد و هیچ کسی نمی‌تواند در معادلات سیاسی این حزب را نادیده بگیرد.

سرمقاله‌نویس ویسا افزوده که همایش روز جمعه هواداران آقای حکمتیار در ورزشگاه غازی کابل نشان داد که بسیاری از ارزیابی‌ها درباره حزب اسلامی و گلبدین حکمتیار نادرست بوده است. نویسنده تاکید کرده هر کسی که برآورد نادرستی از اوضاع دارد، باید بپذیرد که تلاش برای انزوای حزب اسلامی "جفایی در حق بخشی از مردم بوده است".

نویسنده ویسا معتقد است حزب اسلامی و رهبر آن در وضعیتی که کشور به میدان "توطئه‌های ناجوانمردانه" تبدیل شده و در وضعیت "بحرانی" قرار دارد، می‌تواند نقشی تاریخی ادا کند. نویسنده اما توضیح بیشتری درباره این نقش ارائه نکرده است.

ویسا در ادامه تحلیل خود افزوده حالا چالشی که در افغانستان وجود دارد، دشواری هم‌دیگرپذیری و تبدیل آن به سنتی در جامعه است. روزنامه تاکید کرده که حالا نیاز است که معیارهای فرهنگ هم‌دیگرپذیری را در پرتو ارزش‌های ملی و دینی از نو تعریف کرد.