روزنامه های کابل: یکشنبه، ۱۳ قوس

اظهارات اخیر اشرف غنی، رئیس‌جمهوری افغانستان در پاسخ به ادعای برخی از منتقدانش، که واکنش بسیاری، از جمله فعالان زن را برانگیخت، در محور توجه مطالب اصلی روزنامه‌های چاپ امروز کابل است.

برخی از مخالفان آقای غنی مدعی شده‌اند که برخی از اراکین دولتی با گروه دولت اسلامی (داعش) رابطه دارند، اما آقای غنی ضمن رد این ادعا، از آنها خواست که ادعای خود را در دادگاه ثابت کنند یا "چادر بپوشند". این سخن او زن‌ستیزانه تلقی شد. آقای غنی سرانجام، بابت این سخنش از زنان عذرخواهی کرد.

ماندگار سخنان آقای غنی را پاسخی "غیراصولی" به "انبوهی از اعتراض‌ها و انتقادهای سه سال اخیر" دانسته که به نوشته روزنامه، از جانب برخی "شخصیت‌های سیاسی-مردمی" به نشانی دولت فعلی مبنی بر "زدوبند میان برخی حلقات حکومتی و داعش" مطرح شده است.

از نظر سرمقاله‌نویس ماندگار، سخنان آقای غنی "بار تحقیرآمیز و زن‌ستیزانه" داشت؛ چرا که او از واژه "چادر بهره‌کشی خشن و عامیانه از زنانگی در حق رقیبان سیاسی و منتقدان احتمالی" خود کرد. ماندگار افزوده که موج اعتراض‌ها به این سخنان "چنان قوی و صخره‌شکن" بود که کاخ ریاست جمهوری را مجبور به عذرخواهی کرد.

نویسنده درباره درخواست آقای غنی از منتقدانش برای طرح ادعای خود در دادگاه نوشته که اثبات چنین ادعایی علاوه بر "جرئت"، که آقای غنی به آن اشاره کرده، به "خیلی چیزهای دیگر" نیز نیاز است، که به تعبیر نویسنده، در این "خرابکده" فراهم نیست؛ چون در دادگاه "آفت‌زده" مکانیسم روشنی برای رسیدگی به چنین ادعاها وجود ندارد.

ماندگار با این مقدمه خطاب به آقای غنی نوشته که "با ما شوخی نکنید؛ داعش قضیه‌ای بسیار بزرگ‌تر از شعارهایِ شما علیه رقبایِ احتمالی‌تان است. محکمه‌ای که نمی‌تواند هزاران خانه و زمین غصب‌شده در کابل را به صاحبانش بازگرداند، چطور می‌تواند کسانی را که به پروژه‌های استخباراتی جهان و منطقه وصل شده‌اند، محاکمه کند"

Image caption عکس و تیتر اول روزنامه افغانستان ما

هشت صبح در مطلب اصلی خود عذرخواهی آقای غنی را "اقدامی بسیار مثبت" دانسته و افزوده که برای رئیس‌جمهوری شایسته نیست که "سخنان سکسیتی به زبان براند". روزنامه اما پاسخ او به ادعای منتقدانش را "انفعالی و غیرقابل دفاع" خوانده، یک گام پیشتر نهاده و تاکید کرده که رئیس‌جمهوری باید علیه آنها در دادگاه اقامه دعوا کند.

به نظر هشت صبح، "حکومت مکلف است که در برابر اتهام‌زنند‌گان از خود دفاع کند و مثل یک شهروند از کسانی [که] اتهام می‌زنند، رسماً به دادگاه شکایت کند. اگر حکومت از اتهام‌زنند‌گان شکایت نکند و قضیه حقوقی نشود، فرهنگ زشت اتهام‌بندی عام می‌شود."

هشت صبح افزوده که "اگر حکومت از اتهام‌زنند‌گان شکایت نکند و آنان را مورد پیگرد قضایی قرار ندهد، مشکل در روابط خارجی افغانستان بیشتر می‌شود." روزنامه همچنین به حکومت هشدار داده که اگر با این موضوع برخورد قضایی نکند، "سلسله اتهام‌ها ادامه می‌یابد".

سرمقاله‌نویس هشت صبح افزوده که اگر حکومت دو سال پیش ادعای ظاهر قدیر، نائب‌رئیس وقت مجلس نمایندگان علیه حنیف اتمر، مشاور امنیت ملی را "جدی می‌گرفت و قضیه را به دادگاه می‌برد، این دور باطل ادامه نمی‌یافت". به باور روزنامه، در آن زمان حکومت "ماستمالی" کرد و در نتیجه "فرهنگ اتهام‌زدن‌های غیرمسئولانه تقویت شد".

آقای قدیر روز ۲ قوس/آذر ۱۳۹۴ در مجلس سوگند خورد و گفت فرماندهان خط اول داعش "در کابل زندگی می‌کنند، به سفارتخانه‌ها و اداره‌های امنیتی ما می‌روند." او مدعی شد که دولت به داعش خودروهای نظامی "هاموی و رنجر" و اسلحه می‌دهد. حکومت برای بررسی این ادعا هیئتی تعیین کرد، اما گزارش کار آن منتشر نشد.

Image caption هشت صبح در این مطللب دلایل دفتر ریاست جمهوری برای استفاده از عبارت "چادر پوشیدن" برای سرزنش منتقدان حکومت را گردآوری و نقل کرده است

افغانستان ما در سرمقاله خود به این نکته اشاره کرده که "بدون تردید معذرت‌خواهی نوعی اعتراف به کاری است که نباید صورت می‌گرفت، ولی انجام یافته است. به این معنی که فرد در معذرت‌خواهی به همه می‌فهماند که کاری اشتباه صورت گرفته است و نباید آن کار صورت می‌گرفت."

مدیر مسئول روزنامه نفس عذرخواهی رئیس‌جمهوری را در جامعه‌ای که به نظر نویسنده، "همگان خود را عقل کل می‌دانند، "ارزش دموکراتیک و انسانی" دارد. محمد هدایت افزوده که در کشورهای توسعه‌یافته عذرخواهی از جانب سیاستمداران کاملاً رایج است، اما در کشورهای توسعه‌نیافته‌ای مانند افغانستان هم لازم است رایج شود.

به باور نویسنده، "اشتباه سیاستمداران و رهبران سیاسی همواره مشکل‌زا است"، اما "عذرخواهی در عالم سیاست نه تنها به منظور کاهش رنجی که متوجه کسی شده است، بلکه به هدف جلب اعتماد عمومی و اطمینان شهروندان به [سلامت] عملکرد دستگاه سیاسی و شخصیت‌هایی که مردم به آنان رای داده‌اند، صورت می‌گیرد."

به نوشته افغانستان ما، "در کشورهای دیگر عذرخواهی به دلیل اشتباه سیاستمداران به‌خصوص پس از حوادث تلخ و ناگواری که احیانا باعث رنجش خاطر همگانی می‌شود، امری معمول است. حتی گاهی در برخی از کشورها سیاستمداران علاوه بر پوزش‌خواهی، از مقام خویش استعفا می‌دهند."

Image caption ماندگار در آستانه سفر جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا به پاکستان، نقل قولی از او را تیتر اولش کرده است

آرمان ملی در سرمقاله خود همایش مخالفان و منتقدان اشرف غنی در قندهار را بررسی کرده و آن را مایه "هراس" او دانسته است. به نظر روزنامه، شرکت‌کنندگان این همایش با کارکردهای حکومت آقای غنی مخالفت کردند و آقای غنی و هوادارانش این همایش را "نکوهش".

روزنامه افزوده که این همایش برای "نقد کاستی‌های نظام" و پیدا کردن راه‌حلی برای "نجات از وضعیت کنونی" برگزار شد، ولی حکومت برخلاف حکم قانون اساسی مانع سفر عطامحمد نور، رئیس اجرائی جمعیت اسلامی و باتور دوستم، رئیس حزب جنبش ملی اسلامی از بلخ به قندهار شد.

به نوشته آرمان ملی، "هراس رئیس‌جمهوری از این همایش سبب شد که جماعتی دیگر در ولایت پکتیا و دیروز در ولایت ننگرهار همایش‌های مشابهی تشکیل دادند، ولی در این دو همایش، شرکت‌کنند‌گان به هواداری رئیس‌جمهوری سخن راندند و مصوبات جلسه گسترده قندهار را نیز به زیان کشور دانستند."

سرمقاله‌نویس آرمان ملی تاکید کرده که "سیاسیون و جریان‌های سیاسی موجود در کشور باید دست به دست هم بدهند تا بتوانند به مثابه یک نیروهای فعال واثر گذار، نظام را از کجراهه‌هایی بیرون کنند که مردم و کشور را به سوی آینده خوبی به پیش نمی‌برد." روزنامه افزوده که دولت مکلف است که برای تامین ثبات در جامعه "تنش‌زدایی" کند.