روزنامه های کابل: ۱۷ میزان

در ششمین روز جنگ بین نیروهای دولتی و گروه طالبان در شهر قندوز در شمال افغانستان، روزنامه‌های چاپ امروز همچنان به تحلیل این موضوع پرداخته و ارتباط آن با کنفرانس بین‌المللی بروکسل را بررسی کرده‌اند.

ماندگار در تیتر سرمقاله خود با لحن طعنه‌آمیزی نوشته که "غنی این بار چه کسانی را مدال می‌دهد؟" این روزنامه افزوده که رئیس جمهوری پارسال پس از آن که خانه‌ها و تاسیسات عمومی غارت شد، دهها نفر کشته شدند و "پاکسازی قومی" صورت گرفت، به افرادی که در دفاع از آن کوتاهی کرده بودند، "مدال داد".

به تعبیر روزنامه، اشرف غنی با این مدال دادن‌ها به مردم تفهیم کرد که حرف‌های آن‌ها ارزشی ندارد، بلکه آنچه که اهمیت دارد، "برنامه‌های خودش در قبال مسائل است". ماندگار افزوده که این کار آقای غنی باعث شد که کمیسیونی که بعداً موظف به بررسی دلایل و عوامل سقوط قندوز به دست طالبان شد، نتواند آن‌هایی را که مدال گرفته بودند، مقصر بدانند.

سرمقاله‌نویس ماندگار با این تحلیل معتقد است که اوضاع کنونی قندوز هم مانند پارسال است. به باور نویسنده، همان عوامل و علت‌هایی که پارسال در سقوط قندوز نقش داشتند، امسال هم نقش دارند و در نهایت این عوامل و علل مشخص نخواهند شد و آنچه مهم دانسته خواهد شد، این حرف والی قندوز خواهد بود گفته مردم به اراده خداوند کشته می‌شوند.

این روزنامه منتقد افزوده که حالا هم این گمانه مطرح است که رئیس جمهوری "مسئولان ناکاره" قندوز را ستایش کند و رازهای حمله طالبان به شهر قندوز در پرده ابهام بماند و پرسش‌های بیشماری در اذهان مردم خلق شود و پاسخ داده نشود. ماندگار پرسیده که آیا واقعاً باز هم همانهایی که ناتوانی شان باعث "تکرار فاجعه" شده، مدال خواهند گرفت.

Image caption روزنامه اطلاعات روز. جنگ قندوز همچنان در صدر گزارشهای خبری و تحلیلی روزنامه ها قرار دارد

هشت صبح در مقاله‌ای اسدالله عمرخیل، والی قندوز را متهم به "بی‌کفایتی" کرده و نوشته که او برای توجیه بی‌کفایتی خود کشته شدن مردم را ناشی از "تقدیر" دانسته است. بابک کابلی، نویسنده مقاله پرسیده که آیا رئیس جمهوری پیش از انتصاب آقای عمرخیل با او مصاحبه کرده بود و اگر کرده بود، آیا از او پرسیده بود که فلسفه وجودی دولت چیست و وظیفه دولت چیست.

این روزنامه در مطلب دیگری داستان زنی را بازگویی کرده که در میانه جنگ شهر قندوز دو روز غذا نخورده بود و در نهایت تیر خورد. هشت صبح افزوده که با ورود ستیزه‌جویان طالبان به شهر قندوز و سنگر گرفتن آنها در خانه‌های مردم باعث شده که این خانه‌ها برای ساکنان آن‌ها به "قفس آتشین" تبدیل شوند.

هشت صبح در مطلب دیگری زیر عنوان "راه بروکسل از قندوز می‌گذرد"، تاکید کرده که دولت برای ادامه کمک‌ها و کسب اعتماد جهانی، باید جلو رویدادهایی مانند قندوز را بگیرد. به نظر نویسنده، دولت در قندوز در جلب حمایت قوم پشتون ناتوان بوده و به این دلیل، پشتون‌ها بیشتر از طالبان حمایت می‌کنند و اگر فشار نظامی بر طالبان افزایش یابد، آنها در میان مردم پنهان می‌شوند.

با وجود این، هشت صبح در سرمقاله خود تاکید کرده که تعهدات مالی جامعه جهانی در کنفرانس بروکسل بیانگر آن است که حفظ نظم دولتی در افغانستان برای جهان اهمیت دارد و جهان نمی‌خواهند که اشتباه سال ۱۹۹۲ در افغانستان تکرار شود. اشاره نویسنده به جنگ‌های داخلی با فروپاشی نهادهای دولتی در غیاب جامعه جهانی در افغانستان در دهه ۱۹۹۰ است.

Image caption عکس و تیتر اول ماندگار. کنفرانس بروکسل که چهار روز پیش برای کمک به افغانستان برگزار شد، همچنان موضوع مطالب تحلیلی روزنامه ها است

روزنامه دولتی انیس در سرمقاله خود نوشته که "افغانستان باثبات به نفع جهان است" و افغانستان در کنفرانس بروکسل توانست که حمایت جامعه جهانی را برای تقویت ثبات در کشور به دست آورد. روزنامه افزوده که حامیان مالی دولت افغانستان کمک ۱۵.۲ میلیارد دلاری را در برابر تعهداتی از جانب دولت افغانستان می‌پردازد.

انیس این تعهدات را در عرصه‌های مبارزه با فساد، بهبود حقوق زنان و حل بحران مهاجرت بررسی کرده و از قول اشرف غنی، رئیس جمهوری کشور نوشته که حکومت او پس از این در مبارزه با فساد با جدیت بیشتر مبارزه خواهد کرد و در زمینه بهبود حقوق زنان و حل مسئله مهاجران از اروپا هم از هیچ تلاشی دریغ نخوهد کرد.

این روزنامه دولتی تاکید کرده که خواست مردم از رهبران حکومت وحدت ملی این است که کمک‌های بین‌المللی را برای بهبود اوضاع کشور به صورت شفاف به مصرف برسانند و اجرای تعهداتی را که در کنفرانس بین‌المللی بروکسل در برابر دریافت این کمک‌ها اعلام کرده‌اند، در اولویت قرار دهند.

اما روزنامه اطلاعات روز در سرمقاله خود نوشته که اگرچه جامعه بین‌المللی حمایت قوی خود را در کنفرانس بروکسل از افغانستان اعلام کرد، اما این حمایت از سر "ناگزیری" است، چرا که سال‌ها کمک میلیارد دلاری باعث تغییر وضعیت در افغانستان نشده و این امر سبب بی‌میلی حامیان مالی حکومت افغانستان شده است.

Image caption هشت صبح. اعتراض شماری از معترضان به دادن مصونیت قضایی به گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی در کابل

روزنامه اما افزوده که جامعه بین‌المللی پس از سال‌ها کار و هزینه در افغانستان، حالا نمی‌تواند به یکبارگی آن‌ها را از دست بدهد، به این دلیل به کمک‌های خود به افغانستان هنوز هم ادامه می‌دهد. سرمقاله‌نویس اطلاعات روز تاکید کرده که حالا دولت افغانستان باید سازکار جدی را روی دست گیرد تا به سوی خودکفایی نزدیک شود.

به نظر اطلاعات روز، کمک‌های اقتصادی که در کنفرانس بروکسل اعلام شد، نه تنها به لحاظ اقتصادی اهمیت دارد، بلکه به لحاظ سیاسی نیز اهمیت دارد، چرا که این کمک‌ها بیانگر اجماع جهانی در مورد حفظ ثبات در افغانستان است، چیزی که حکومت افغانستان را در وضعیت بهتری قرار می‌دهد.

نویسنده روزنامه معتقد است که حالا دولت باید از فرصتی که کنفرانس بروکسل در اختیارش قرار داده برای تغییر اوضاع داخلی به منظور کوچک کردن شکاف‌های درونی و همچنین در مناسبات خارجی برای تقویت جایگاه کشور در منطقه استفاده کند. به باور اطلاعات روز، حکومت می‌تواند از حمایت جهانی برای تقویت مواضع خود در این مناسبات استفاده کند.