روزنامه‌های کابل: یکشنبه، ۱۸ میزان

نبرد خانه‌به‌خانه در شهر قندوز در شمال افغانستان وارد هفتمین روز خود شده و روزنامه‌های چاپ امروز کابل با سرخوردگی و انتقاد از رهبران حکومت وحدت ملی، به بررسی مسائل گوناگون مربوط به این جنگ پرداخته‌اند.

ستیزه‌جویان گروه طالبان روز ۱۲ میزان/مهر از چند سو به شهر قندوز حمله کردند و با تصرف بخش‌هایی از این شهر، در خانه‌های مردم سنگر گرفتند. مقام‌های دولتی گفته‌اند که عملیات محتاطانه نیروهای امنیتی برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان باعث شده که نبرد در قندوز به درازا بکشد.

Image caption عکس و تیتر اول ماندگار. نبرد قندوز همچنان در صدر خبرها و تحلیل‌های رسانه‌های افغانستان قرار دارد

هشت صبحبا اشاره به دیدار سرزده اشرف غنی، رئیس جمهوری از بیمارستان چهارصد بستر ارتش در کابل، از او انتقاد کرده که وضعیت کشور ایجاب نمی‌کند که رئیس جمهوری برای بررسی کارها، بیمارستان‌ها را در اولویت کاری‌اش قرار دهد، بلکه رسیدگی به قندوز، شهری که در آن خون می‌بارد، اولویت دارد.

سرمقاله‌نویس هشت صبح افزوده است: "طالبان در شهر قندوز جنگ شهری را شبیه جنگ‌های گروه القاعده در فلوجه به راه انداخته‌اند. سنگر‌سازی از خانه‌ها و جا‌به‌جا‌شدن پیچیده‌ی جنگجویان طالب در کوچه‌های قندوز، نشان‌دهنده آن است که گروه طالبان قصد دارد جنگ را در این شهر طولانی بسازد."

به نظر هشت صبح، طالبان تمام مهارت خود را به کار برده‌اند تا پاکسازی شهر قندوز از حضور ستیزه‌جویان این گروه را برای نیورهای امنیتی پرهزینه کنند. یکی از تاکتیک‌های این گروه راه‌اندازی جنگ خانه‌به‌خانه و کوچه‌به‌کوچه است. به باور روزنامه، حمله طالبان به قندوز "ضربه حیثیتی" برای نیروهای امنیتی نیز شمرده می‌شود.

روزنامه با این تحلیل یادآور شده که وقت رئیس جمهوری نباید به رسیدگی به "مسائل جانبی" سپری شود، بلکه وضعیت در قندوز، هلمند و فراه را در مرکز توجه خود قرار دهد. هشت صبح در آخر با لحن کنایه‌آمیزی افزوده که آقای غنی اگر به قدر کافی "قندوزشناس" نیست و به مسائل نظامی اشراف ندارد، باد امور مربوط به جنگ قندوز را به کسی دیگری واگذار کند.

Image caption گزارش اخیر بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان در مورد سربازانی که وجود ندارند، اما حقوق و سلاح برای آنها اختصاص داده می‌شود، از موضوع‌هایی است که این روزها با بدتر شدن وضعیت امنیتی پیوند داده می‌شود

ماندگار در سرمقاله خود پیوستن یک گروه شصت نفری پلیس در ولایت شمال غربی بادغیس را نشانه‌ای از "ضعف مدیریت جنگ" در کشور دانسته است. روزنامه تاکید کرده که "یقیـناً اگر مدیریتِ جنگیِ سالمی وجود داشته باشد، چنین اتفاق‌هایی ابداً صورت نمی‌گیرند."

سرمقاله‌نویس روزنامه افزوده "مقام‌های ولایتِ بادغیس تأیید کرده‌اند که دو روز پیش، یک گروه شصت‌نفری از پولیسِ سرحدی به طالبان پیوسته‌اند. این گروه بعد از آن به طالبان پیوسته‌اند که ظاهراً چندین روز در محاصرۀ طالبان قرار می‌گیرند اما به آن‌ها هیچ کمکی نمی‌رسد و مجبور می‌گردند به صفِ طالبان بپیوندند."

به نوشته ماندگار، "بارها اتفاق افتاده که گروه‌هایی که در محاصرۀ طالبان برای چندین روز مانده‌اند، به نیروهای طالبان پیوسته‌اند و اگر نپیوسته‌اند نیز همه کشته شده‌اند. اما هرگز چنین اتفاقی برای طالبان نیفتاده است که یک گروه از آن‌ها بعد از چندین روز محاصره، در جایی اسیرِ نیروهای دولتی شده باشد."

نتیجه‌گیری ماندگار این است که "این نشان می‌دهد که سیاست‌گذارانِ جنگیِ طالبان در این زمینه موفق عمل می‌کنند. ولی متأسفانه نهادهای امنیتیِ ما، به‌خصوص مسوولان و برنامه‌ریزانِ جنگی در حکومت، یا اصلاً به مدیریتِ جنگ آشنا نیستند و یا هم برخوردِ سیاسی می‌کنند و یا هم این‌که هرگز چیزی به نامِ مدیریتِ جنگ در نهادهای امنیتی کشور وجود ندارد!"

اطلاعات روز وضعیت انسانی جنگ قندوز را بررسی کرده و نوشته که اگرچه آماری وجود ندارد که تلفات نبرد در این شهر را نشان دهد، ولی برخی اطلاعات بیانگر بالا بودن تلفات است و علاو ه بر آن، "هزاران خانواده مجبور شده‌اند خانه‌های خود را ترک کنند. نبود سرپناه، غذا، عدم دسترسی به خدمات بهداشتی، از مشکلاتی است که زندگی آوارگان را تلخ کرده است.

سرمقاله‌نویساطلاعات روز افزوده که سنگر گرفتن طالبان در خانه‌ها و محلات مسکونی، وضعیت را در این شهر دشوار و نیروهای امنیتی را هم متحمل جنگی فرسایشی کرده است. با این حال، به نوشته روزنامه، "اوضاع پیچیده‌تر می‌شود و برنامه مشخصی برای رسیدگی به مشکلات مردم قندوز وجود ندارد."

اطلاعات روز افزوده: "تکرار این فاجعه دقیقاً به‌دلیل عدم تحقق وعده‌های حکومت به مردم قندوز و بی‌تفاوتی نسبت به وضعیت این ولایت بود. پیشنهادهای کمیسیون حقیقت‌یاب جدی گرفته نشد، با ستون پنجمی‌ها برخورد صورت نگرفت و در شرایطی که طالبان عقب‌نشینی کرده بودند، عملیات نظامی تا سرکوب کامل آنان ادامه نیافت."

Image caption اطلاعات روز

محمدرضا هویدا در سرمقاله روزنامه افغانستان "واقعیت‌های جنگ" افغانستان را بررسی کرده و از نظر او واقعیت نخست این است که این جنگ "زمینه‌های مختلف داخلی" دارد، چیزی که باعث شده سازمان‌های اطلاعاتی خارجی "به‌راحتی بتوانند آتش جنگ را در افغانستان شعله‌ور نگهدارند".

واقعیت دوم "تجارتی بودن" جنگ است، چیزی که به نظر نویسنده، جنگ را با مواد مخدر، تجارت سلاح، فساد اداری و قاچاق انسان پیوند می‌دهد و "سرمایه‌های هنگفتی برای بسیاری‌ها به ارمغان آورده است". به اعتقاد هویدا، اگر این واقعیت وجود نداشته باشد، "ادامه جنگ غیر قابل انتظار است".

به نظر سرمقاله‌نویس روزنامه افغانستان، سومین واقعیت جنگ افغانستان، "عدم هماهنگی" بین نیروهای داخلی و بین‌المللی است، چیزی که به نظر نویسنده، باعث "کامیابی نیروهای دشمن" شده است. "سیاسی بودن نیروهای نظامی و امنیتی"، واقعیتی دیگری است که نویسنده آن را "فاجعه‌بار" خوانده است.

تحلیل روزنامه افغانستان این است که بسیاری‌ها به این واقعیت‌ها توجه نمی‌کنند و در نتیجه واقعیت‌های جنگ "پشت انبوهی از شعارها و تبلیغات پنهان می‌ماند و افکار عمومی را به‌شدت مشغول می‌سازد". به نظر روزنامه، این واقعیت‌ها باعث شده که امید چندانی به پایان جنگ در کشور وجود نداشته باشد.

مطالب مرتبط