روزنامه‌های کابل: سه‌شنبه، ۲۰ میزان

جنگ قندوز، در شمال افغانستان و مسائل مرتبط با آن همچنان در صدر موضوع‌های خبری و تحلیلی روزنامه‌های چاپ کابل قرار دارد.

گروه طالبان روز ۱۲ میزان/مهر از چند سو به این شهر حمله کردند و با نفوذ در خانه‌های مردم، زمان جنگ با نیروهای دولتی را در جنگی خانه‌به‌خانه طولانی کردند. هرچند نیروهای دولتی گفته‌اند که برای بیرون راندن این گروه از خانه و خیابان‌های قندوز، به پیشروی‌های چشمگیری نایل آمده‌اند.

Image caption هشت صبح تأکید کرده که نقض حقوق بشر در قندوز باید جدی گرفته شود

روزنامه هشت صبح در سرمقاله خود "لزوم اقامه دعوا علیه تروریستان و حامیان‌ ترور" را مطرح کرده و افزوده که گزارش‌ها از شهر قندوز حاکی است که ستیزه‌جویان به صورت گسترده‌ای دست به "نقض حقوق بشر" زده‌اند. روزنامه تاکید کرده که "خیلی مهم است که این گزارش‌ها مستندسازی شود".

سرمقاله‌نویس هشت صبح با تاکید بر این که نباید در چنین موارد تنها به گزارش دادن اکتفا شود، بلکه لازم علیه عاملان نقض حقوق بشر در دادگاه‌ها پرونده باز شود. روزنامه افزوده که "نباید همه‌چیز به آینده موکول شود، از همین حالا باید فعالان مدنی و فعالان حقوق بشر دست به کار شوند و گزارش‌ها را مستندسازی کنند."

روزنامه معتقد است که در موارد متعددی حقوق بشر به گونه‌ای نقض شده که در دادگاه‌های بین‌المللی قابل پیگیری هستند. به نظر روزنامه، نه تنها اعضای ناقض حقوق بشر در میان اعضای گروه طالبان، بلکه حامیان آن‌ها در پاکستان نیز شناسایی شوند.

هشت صبح افزوده کسانی به صورت رسمی از طالبان حمایت کرده‌اند، مانند پرویز مشرف رئیس جمهوری پیشین افغانستان در این مورد نام برده است. نویسنده افزوده که باید علیه مسئولان سازمان اطلاعات پاکستان (آی‌اس‌آی) نیز به دلیل حمایت از گروه طالبان پرونده نقض حقوق بشر باز شود.

Image caption عکس و تیتر اول ماندگار

اطلاعات روز با اشاره به اظهارات اخیر اشرف غنی، رئیس جمهوری در مورد افزایش حملات طالبان و کاستی‌های شایسته‌سالاری در حکومت وحدت ملی، نوشته که رئیس جمهوری نباید کلوخی در آب بگذارد و بگذرد. به باور روزنامه، "عدم شایسته‌سالاری بر تمام سطوح و نهادهای دولتی حاکم است، از وزارتخانه‌ها تا نهادهای مهم امنیتی".

از نظر سرمقاله‌نویساطلاعات روز، تصرف کرسی‌های دولتی از سوی "افراد ناشایسته" به صورت گسترده، باعث شده که ناامنی در کشور رو به افزایش باشد، فقر در در حال گسترش و حکومت رو به تضعیف باشد. نویسنده تاکید کرده که وقتی چنین مشکلی تعمیم یابد، لازم رئیس جمهوری مبارزه جدی را راه اندازد نه این که به اقدامات مقطعی و موردی بپردازد.

اشاره اطلاعات روز به بررسی سرزده رئیس جمهوری از وزارت صحت/بهداشت و چند بیمارستان در کابل و برکناری از مسئولان است. به نظر روزنامه، این کار رئیس جمهوری خوب است، اما این کار را پیشتر باید انجام می‌داد تا دامنه مشکل به نهادهای امنیتی نمی‌کشید و کار به بروز مشکلات امنیتی در حد حمله طالبان به شهر قندوز نمی‌رسید.

سرمقاله‌نویس اطلاعات روز بخشی از این مشکلات را در مناسبات بین رهبران حکومت وحدت ملی دانسته و افزوده که حتی مشخص نیست که معاونان رئیس جمهوری و رئیس اجرائی چه مسئولیتی دارند. به نظر روزنامه، ابهام در محدوده مسئولیت آن‌ها باعث بروز تنش‌ها بین آن‌ها و رئیس جمهوری شده است.

Image caption عکس و تیتر اول اطلاعات روز

محمدرضا هویدا مدیر مسئول روزنامه افغانستان در سرمقاله این روزنامه اختلاف‌های اخیر بین مقام‌های دولتی در مورد مسئله قندوز را بررسی کرده و معتقد است که "احتمالا کسانی که تلاش می‌کنند چنین موضوعاتی را دامن بزنند، قصد دارند تا در پشت پرده تنش‌های قومی و لسانی پنهان شوند و از آبی که خود گل‌آلود کرده‌اند، ماهی مقصودشان را بگیرند."

اشاره روزنامه به اظهارات اسدالله عمرخیل، والی قندوز است که در پی حمله طالبان به شهر قندوز، مرکز ولایت قندوز گفته بود، کشته شدن مردم در جریان این حمله براساس حکم خدا صورت می‌گیرد و ربطی به حمله طالبان ندارد و به دنبال آن، برخی فرماندهان نظامی و امنیتی، از جمله ژنرال مرادعلی مراد، معاون ستاد ارتش را متهم به کم‌کاری کرد.

نویسنده روزنامه افغانستان با یادآوری این که "بسیارند کسانی که حساسیت‌های مختلف را دامن می‌زنند تا بتوانند کاستی‌ها و اشتباهات خود را بپوشانند و این حربه در بسا موارد برای عده‌ای مفید واقع شده"، تاکید کرده که سقوط یک منطقه یا ولایت مسئله‌ای نیست که به‌سادگی بتوان آن را نادیده گرفت.

روزنامه افغانستان تاکید کرده که همه مقام‌های دولتی از والی گرفته تا فرمانده پلیس، همه موظف به پاسخگویی هستند و کسانی که براساس "بهانه‌ای" به مسائل اختلاف‌انگیز دامن بزنند، باید تحت پیگرد قرار گیرند. ولی نویسنده افزوده کسانی که به این مسائل دامن می‌زنند، "مطمئن هستند که با خیال راحت به مقصود خود می‌رسند".

Image caption کارتون روزنامه افغانستان از آوارگان شهر قندوز

ماندگار "افزایش" موارد حمله به روزنامه‌نگاران در افغانستان در سرمقاله خود بررسی کرده و نوشته که " توجه به شرایط تازه‌‌ای که در پیشِ رو داریم، فضا به گونۀ علنی بر رسانه‌ها تنگ‌ و نفس‌گیرتر می‌گردد." روزنامه معتقد است که "بی‌اعتنایی" به این موضوع می‌تواند "رسانه‌ستیزی و استبداد" را تقویت کند.

روزنامه با اشاره به حمله افراد مسلح ناشناس به عبدالصبور سریر، مدیر مسئول روزنامه انگلیسی‌زبان "افغانستان تایمز" نوشته که "حکومت توجه چندانی به حفظِ جان این فعالانِ مهمِ جامعه ندارد". ماندگار با اشاره به مواردی از حمله به فعالان رسانه‌ای از جمله احمد سعیدی، نوشته که "جانِ این افراد برای حکومت بهایی ندارد".

آقای سریر دو شب پیش در حوزه پانزدهم امنیتی شهر کابل هدف حمله قرار گرفت و مهاجمان با ضرب و شتم او، وسایل خبرنگاری‌اش را گرفتند و رفتند. هنوز مشخص نیست که این مهاجمان که سوار بر یک خودرو شخصی بودند، چه کسانی بودند. آقای سریر زخمی شده است.

سرمقاله‌نویس ماندگار با یادآوری آمار رو به افزایش خشونت با روزنامه‌نگاران، از حکومت انتقاد کرده که به پرونده‌های فعالان رسانه‌ای رسیدگی نکرده و عوامل حمله به آن‌ها مشخص نشده است. به نظر روزنامه، حمله به آقای سریر، "زنگِ خطر را برای همۀ رسانه‌ها به‌ صدا درآورده است.

مطالب مرتبط