ریاست جمهوری افغانستان: تصمیم مجلس برای رای عدم اعتماد به وزرا غیرموجه است

Image caption ریاست جمهوری افغانستان رای عدم اعتماد مجلس به وزرا را ناموجه خوانده است

حکومت افغانستان، استیضاح و رد صلاحیت سه وزیر کابینه از سوی مجلس نمایندگان این کشور را غیرموجه خوانده ‌است.

مجلس نمایندگان صلاح‌الدین ربانی، وزیر خارجه، نسرین اوریاخیل، وزیر کار و امور اجتماعی و محمود بلیغ، وزیر فواید عامه را روز (شنبه ۲۲ عقرب/ آبان) استیضاح و به آنها رای عدم اعتماد داد.

ارگ ریاست جمهوری افغانستان با انتشار خبرنامه‌ای اعلام کرده است که "به استناد مادۀ ۹۲ قانون اساسی، از نظر ریاست جمهوری دلایل استیضاح وزیران کابینه مخصوصاً وزیر امور خارجه کشور ناموجه پنداشته می‌شود."

در این خبرنامه همچنین آمده که قرار است رئیس جمهوری افغانستان امشب با هیات اداری و روسای کمیسیون‌های مجلس نمایندگان دیدار کند و در خصوص روند استیضاح وزیران به بحث و تبادل نظر بپردازد.

ریاست جمهوری افغانستان گفته است که مجلس نمایندگان در رابطه به کارکرد وزیران کابینه در خصوص مصرف بودجه سال جاری در روشنایی کامل قرار ندارند و انتظار می رود تا ارائه معلومات همه جانبه استیضاح وزیران کابینه به تاخیر بیفتد.

مجلس افغانستان قرار است فردا یکشنبه ۱۳ نوامبر وزرای مالیه/دارایی، آموزش و پرورش و ترانسپورت را استیضاح کند.

در آغاز جلسه استیضاح امروز عبدالظاهر قدیر، نایب اول مجلس نمایندگان افغانستان دلیل استیضاح این وزیران را مصرف کمتر از ۷۰ درصد بودجه، تخطی قانونی و عدم باز پرداخت پول پیش پرداخت که در نزد آنها است، عنوان کرد.

او گفت که این افراد از مصرف بودجه سال ۱۳۹۴ تا زمان مشخص عقب مانده‌اند.

مشکلات وزارتخانه‌ها چه بوده‌است؟

محمدعلی زاده، نماینده مردم ولایت غزنی در مجلس نمایندگان که گزارش مصرف نهایی (قطعیه) سال ۱۳۹۴ را به مجلس عمومی نمایندگان گزارش می‎داد، گفت که بودجه وزارت خارجه بیش از ۴۴۸ میلیون افغانی (۷.۷ میلیون دلار) بوده که فقط ۱۲۱ میلیون افغانی از سوی این وزارت مصرف شده و کل مصرف وزارت خارجه ۲۷ درصد بوده‌ است.

وزیران حق نشر عکس ربانی،اوریا خیل، بلیغ
Image caption از راست به چپ صلاح الدین ربانی، نسرین اوریاخیل و محمود بلیغ

به گفته او وزارت خارجه افغانستان در سال ۱۳۹۴ فقط ۶ طرح توسعه‌ای داشته که یکی از این طرح‌ها خریداری ساختمانی بوده که پول آن هیچ مصرف نشده و سه طرح دیگر نیز کمتر از ۵۰ درصد مصرف داشته ‌است.

او گفت که اکنون سئوال این است که چرا وزارت خارجه بودجه توسعه‌ای سال ۱۳۹۴ را مصرف نکرده‌است؟

چرا حدود ۶۶۱ میلیون افغانی ( ۹.۸ میلیون دلار) از کُد احتیاط و متفرقه به کُد حقوق و خریداری اجناس انتقال یافته که تخطی قانونی‌است؟

او گفت مقدار پول نقد که توسط وزارت دارایی به وزارت خارجه داده شده بیشتر از ۵۶۵ میلیون افغانی (۸.۴ میلیون دلار) از سال ۸۱ تاکنون در اختیار این وزارت خانه قرار گرفته و اکنون سئوال این است که سرنوشت پول چه شده‌است؟

___________________________________________________________

ضیا شهریار، بی‌بی‌سی

امروز مجلس نمایندگان افغانستان به ۳ وزیر کابینه افغانستان از جمله وزیر خارجه به دلیل آنچه ناتوانی آنها در مصرف بودجه توسعه‌ای شان خوانده، رای عدم اعتماد داد.

مجلس نمایندگان افغانستان درست ده روز پیش در جلسه عمومی تصمیم گرفت وزرایی را که کمتر از ۷۰ درصد بودجه توسعه‌ای وزارت‌شان را به مصرف رسانده باشند، استیضاح کند. دلیل آنها این است که این بودجه باید صرف طرح‌های توسعه‌ای شود.

به گفته اعضای مجلس ابتدا کمیسیون تفتیش و محاسبات این مجلس سقف ۵۰ درصد را پیشنهاد کرده بود ولی پس از بحث اعضای مجلس افغانستان به معیار ۷۰ درصد رای دادند.

براساس گزارش این کمیسیون، حدود ۱۷ وزارت‌خانه افغانستان کمتر از ۷۰ درصد بودجه خود را مصرف کرده‌‌اند و قرار است روند استیضاح وزرا ادامه یابد.

از جمله فردا وزرای دارایی، آموزش و پرورش و ترانسپورت افغانستان استیضاح خواهند شد. احتمالا شماری دیگر از اعضای کابینه افغانستان نیز با رای عدم اعتماد مجلس روبرو خواهند شد و دولت وحدت ملی افغانستان که از اول هم به دلیل چانه‌زنی‌های سیاسی میان غنی و عبدالله در معرفی کابینه‌اش با مشکل روبرو بوده است، با چالش جدی معرفی نامزدان جدید روبرو خواهد بود.

____________________________________________________________

به گفته او وزارت کار و امور اجتماعی افغانستان ۹۲۴ میلیون افغانی (حدود ۱۴ میلیون دلار) بودجه داشته و تنها توانسته ۲۶۳ میلیون مصرف کند که ۲۸.۵۱ درصد است.

او گفت که این وزارت ۱۱ طرح توسعه‌ای داشته و سوال این است که در سال ۱۳۹۴ چرا مصرف لازم را نداشته ‌است؟

Image caption قرار است مجلس افغانستان در چند روز آینده وزرای بیشتری را استیضاح کند

به گفته او این وزارت تخطی از قانون نداشته ولی ۳۰ میلیون پول پیش پرداخت وزارت مالیه را پس نداده است.

آقای علی زاده گفت که بودجه وزارت فواید عامه ۲۶ میلیارد افغانی ( ۴۶۶ میلیون دلار) بوده که از مجموع آن تنها ۱۱ میلیارد (۲۰۷ میلیون دلار) مصرف شده‌است و میزان مصرف بودجه ۴۴.۹۰ درصد بوده است.

او گفت که این وزارت ۴۸۶ میلیون افغانی پول پیش پرداختش را پس نداده و از ۶۴ طرح، ۲۲ طرح آن هیچ تطبیق نشده و ۱۶ طرح دیگر نیز کمتر از ۵۰ درصد مصرف کرده است.

وزیران چه گفتند؟

صلاح الدین ربانی، وزیر خارجه در پاسخ به پرشس‌های نمایندگان گفت که مطابق معلومات که او دارد مصرف وزارتش در سال ۱۳۹۴ به مراتب بیشتر از ۷۳ درصد بوده است.

او گفت که کل بودجه وزارتش ۷.۷ میلیون دلار بوده که ۲.۸ میلیون دلار مربوط به خرید محلی برای بانک آسیایی بوده که در کنترل این وزارت نبود و این بانک نیز از خرید آن منصرف شده و پول به بانک بازگشت داده شده‌است.

او گفت که همچنین ۱.۵ میلیون دلار برای ساخت مجتمع سفارت افغانستان در اسلام آباد اختصاص یافته که مشکلات زیادی برای اجرا آن وجود داشت و از جمله آن اختلاف در سطح حکومت افغانستان بود.

به گفته او برای ساخت دیوار شهرک دیپلمات‌ها در غرب کابل نیز ۵۴۱ هزار دلار اختصاص یافته بود که این طرح به وزارت شهرسازی همراه با بودجه آن منتقل شده است.

او تخطی قانونی را در وزارتش رد کرد و گفت مقدار زیادی از پول‌های پیش پرداخت را به وزارت مالیه برگردانده است.

او افزود که که از ۲.۸ میلیون دلار بودجه باقی مانده وزارتش او ۲.۱ میلیون دلار را مصرف کرده است.

نسرین اوریاخیل، وزیر کار و امور اجتماعی افغانستان نیز گفت که مشکلات در روند تدارک، گرفتن توافق نهادها و کشورهای کمک کننده باعث کاهش در روند مصرف بودجه در وزارتش بوده است.

او گفت که دو کمک کننده عمده وزارت کار، بانک جهانی و کشور ایتالیا بودند که انتقال پول به حساب طرح‌های مربوط به کشور ایتالیا با تاخیر همراه بوده است.

او ناامنی را عامل دیگر درعدم مصرف بودجه ذکر کرد و گفت که دلیل دیگر کاهش مصرف بودجه میزان زیاد صرفه جوی او بوده است.

محمود بلیغ نیز گفت که براساس اسناد هیج نوع پول پیش پرداخت از وزارت مالیه بدهکار نیست.

او گفته که دلیل عدم مصرف بودجه در وزارتش در سال ۱۳۹۴ این بوده که وقتی او در سال ۱۳۹۴ به وزارت رفته تمام قراردادها امضا شده بود.

آقای بلیغ افزود که همچنین حدود ۵۰ درصد طرح‌ها به دلیل عدم پرداخت مطالبه آنها متوقف بودند که او توانسته است این طرح‌ها را دوباره سرپا کنند.

Image caption آقای بلیغ ناامنی را عامل اصلی در اجرا نشدن طرح‌های بازسازی وزارتش عنوان کرد

بلیغ امنیت را چالش دیگر عنوان کرد و گفت که حدود ۴۰ میلیون دلار از طرح‌هایش که باید تطبیق می‌شد، در مناطق ناامن بوده است.

او مشکلات حقوقی را در طرح‌ها از دیگر چالشها در عدم مصرف بودجه عنوان کرد و گفت که تنها به دلیل مشکلات حقوقی در مسیر قیصار و لامان حدود ۵۵.۹ میلیون دلار به صورت منجمد باقی مانده است.

تصمیم نهایی

امروز از ۲۴۹ نماینده مجلس افغانستان فقط ۲۰۷ نماینده در مجلس حاضر بودند. وزیران باید ۱۰۴ رای تایید نمایندگان را برای ادامه کار می‌گرفتند.

بعد از رای‌گیری مشخص شد که محمود بلیغ ۳۳ رای تایید، نسرین اوریاخیل ۵۶ رای تایید و صلاح الدین ربانی ۵۸ رای تایید را گرفته است.

با این حساب هر سه وزیر از کار برکنار شدند.

شب گذشته محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهوری‌ افغانستان، با هیات اداری و اعضای مجلس نمایندگان دیدارکرد.

او به نمایندگان گفته بود که مشکل عمدۀ بودجه در زمان مصرف آن است، حداقل صد کشور دنیا در مصرف بودجه مشکلات دارند که از این مجموع در حدود ده الی ۲۰ کشور مشکل بودجه خود را حل کردند.

رئیس‌جمهوری افغانستان مشکل دیگر عدم مصرف‌ بودجه را وابستگی به بودجه غیراختیاری عنوان کرده بود که به گفته او در این زمینه مصرف بودجه نیز محدودیت‌هایی را داشته‌ است.