صد زن؛ یک زن در برابر ۱۱۵ مرد؛ سایه سنت بر سر پلیس مرزی افغانستان

ذاکره
Image caption ذاکره در گذرگاه مرزی تورخم در شرق افغانستان وظیفه دارد که زنانی را که از آن سوی مرز می‌آیند، بازرسی کند

در افغانستان پس از یک‌ونیم دهه تلاش برای افزایش حضور زنان در صفوف پلیس، حضور آنان در میان نیروهای مرزی بسیار اندک است.

هرچند دولت مشوق‌هایی را به منظور جذب زنان در این بخش ارائه کرده، اما خشونت و باورهای سنتی مانع اصلی افزایش حضور آن‌ها در واحدهای پلیس مرزی دانسته می‌شود.

مقام‌های افغان می‌گویند کم‌تر زنان براساس علاقه به نیروهای امنیتی می‌پیوندند، در حالی‌که بیشتر آن‌ها به دلیل مشکلات اقتصادی شامل صفوف پلیس می‌شوند.

ذاکره، زنی است که در مرز پرتشنج افغانستان با پاکستان ماموریت اجرا می‌کند. سربازی آرزوی جوانی او بوده تا به کشورش خدمت کند. اما ناگزیری روزگار پای ذاکره را از ولایت شمالی جوزجان به مرز تورخم، در انتهای شرق افغانستان کشانده است.

او می‌گوید: "در جوانی علاقه داشتم که سرباز شوم و به کشورم خدمت کنم، اما بعد از این که شوهرم کشته شد، مجبور شدم برای پیدا کردن کار شامل صفوف پلیس شوم."

ذاکره و پنج زن دیگر در تورخم مرز میان افغانستان و پاکستان در کنار ده‌ها پلیس مرد وظیفه اجرا می‌کنند.

Image caption تنها یک درصد نیروهای پلیس مرزی افغانستان را زنان تشکیل می‌دهند

تلاش برای افزایش حضور زنان در پلیس و ارتش با حمایت قاطع جامعه جهانی جریان دارد و حضور زنانی مثل ذاکره در تامین امنیت و اجرای قانون می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

در کشور ناامنی مثل افغانستان، موجودیت نیروی مرزی با اهمیت دانسته می‌شود، به‌ویژه مرزبانان زن برای حداقل بازرسی زنان که کار روزانه ذاکره در تورخم است.

+ مجموعه صد زن از بی‌بی‌سی فارسی

+ صد زن؛ زنی که دردهای زنان افغان را با رنگ‌ها بیان می‌کند

+ صد زن؛ عکاسی، عشق جدید دختران در افغانستان

ذاکره می‌گوید: "کارم بازرسی زنانی است که از پاکستان به افغانستان می‌آیند. از کارم در کنار سربازان مرد راضی هستم و می‌توانم نفقه فرزندانم را از سربازی تا حدی پیدا کنم."

افغانستان حدود ۲۴ هزار نفر سرباز مرزبان دارد که کم‌تر از یک درصد آن‌ها (۲۰۹ تن) را زنان تشکیل می‌دهند.

مقام‌های افغان می‌پذیرند که برای رسیدن به هدف خود مبنی بر استخدام ۴۵۰ زن در واحدهای پلیس مرزی موفق نشده‌اند.

دلیل حضور کم‌رنگ زنان در نیروی مرزی را عیسی افتخاری، رئیس اداری فرماندهی پلیس مرزی افغانستان، ادامه خشونت‌ها و سنتی بودن جامعه می‌داند.

به گفته این مقام افغان، مشکلات جدی بر سر راه حضور پررنگ زنان در پلیس وجود دارد. این در حالی است که دولت برای آنها امتیازات بهتری را نسبت به مردان در نظر گرفته است.

Image caption تورخم یکی از شلوغ‌ترین گذرگاه‌های مرزی افغانستان است. ماموران پلیس زن در این گذرگاه و چهارده محل مرزی دیگر کار می‌کنند

آقای افتخاری افزود: "به دلیل افکار عمومی حاکم بر جامعه است که خانواده‌ها به‌خصوص زنان کم‌تر علاقمند می‌شوند که در صفوف پلیس کار کنند. بسیاری از آن‌ها بخاطر مشکلات اقتصادی این وظیفه را انتخاب می‌کنند. در کنار این، مشکل امنیتی هم وجود دارد که زنان دلخوش نمی‌کنند تا در بخش نظامی کار کنند."

هرچند دولت افغانستان به جامعه جهانی تعهد استخدام بیشتر زنان در صفوف پلیس را کرده، اما هنوز هم به اهداف تعین شده نرسیده است.

صرف هزینه‌های هنگفت در این راه اما در جامعه غرق در سنت‌های زن‌ستیز آب را از آب تکان نداده است. افغان‌ها ترجیح می‌دهند که زنان توسط پلیس زن بازرسی شوند، اما کم‌تر دلخوش می‌کنند که زنان از خانواده‌های خودشان بحیث پلیس وظیفه اجرا کند.

در حال حاضر از هر ۱۱۵ پلیس مرزی تنها یک تن آن‌ها زن است که در ۱۶ منطقه مرزی از جمله چند فرودگاه ماموریت اجرا می‌کنند.

حداقل ۲۴ ولایت افغانستان با شش کشور همسایه هم مرز است و تامین امنیت این مرزها نیاز به نیروی بیشتر، حرفه‌ای و مجهز دارد.

با پایان یک روز کاری، ذاکره اما نگران روز آینده‌اش است و همچنین نگران امنیت خودش در مرز افغانستان با پاکستان. او به خانه کرایی‌اش (اجاره) بر می‌گردد که ماهانه حدود سه هزار افغانی از حقوقش را بابت اجاره آن می‌پردازد.

Image caption عیسی افتخاری (چپ): به دلیل افکار عمومی حاکم بر جامعه است که خانواده‌ها به‌خصوص زنان کم‌تر علاقه می‌شوند که در صفوف پلیس کار کنند

حدود ۱۰ هزار افغانی حقوق ماهیانه ذاکره چرخه روزگارش را به‌سختی می‌چرخاند. او چند فرزند خورد و بزرگ دارد. یک پسرش بیمار است و ذاکره نان‌آور خانه پنج نفری‌اش شده است.

ترس ذاکره انفجارها و حملاتی است که شوهرش را از او گرفته و یک پسرش را معلول کرده، اما امیدوار است تا بزرگ شدن دیگر فرزندانش کنار آن‌ها بماند و دست مادری و پدری بر سر آن‌ها بکشد.