موج بازگشت افغانها از اروپا به افغانستان؛ ده هزار نفر در ۲۰۱۶

مهاجر حق نشر عکس AP
Image caption در یک سال گذشته حدود ده هزار افغان از اروپا به افغانستان برگشته اند

از آغاز سال ۲۰۱۶ تاکنون گفته می‌شود که حدود ۱۰ هزار افغان از کشورهای اروپایی دوباره به افغانستان برگشته‌اند.

بسیاری از این افغان‌ها از آلمان، ناروی (نروژ) و سویدن (سوئد) به کشورشان برگردانده شده‌اند و یا به طور داوطلبانه به کشور برگشته‌اند.

با شدت گرفتن موج پناهجویان در سال گذشته میلادی، آلمان یکی از کشورهایی بود که میزبان بیشترین مهاجران به خصوص از سوریه و افغانستان شد. حالا بازگشت اجباری مهاجرینی که درخواست پناهندگی شان قبول نشده، از کشور آلمان آغاز شده است.

اولین گروه از این مهاجرین یک گروه ۳۴ نفری هستند که روز پنجشنبه ۲۵ قوس (آذر) به افغانستان برگردانده شدند.

قرار بود ابتدا پنجاه نفر در این پرواز به کابل برسند اما ۱۶ نفر به دلیل بیماری و بازنگری در مدارک پناهندگی‌شان در فرانکفورت ماندند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption موج مهاجرت به اروپا در سال ۲۰۱۵ با شدت گرفتن جنگ در سوریه و عراق آغاز شد

بازگشت اجباری و داوطلبانه

احمد جاوید حکیمی ۲۸ سال در آلمان زندگی کرده است. او در سال ۲۰۱۴ به جرم قاچاق مواد مخدر از این کشور اخراج شده بود.

اما می‌گوید خانواده‌اش هنوز در آلمان زندگی می‌کند.

احمد گفت: "به هر قیمتی که شود باید نزد خانواده‌ام به آلمان برگردم. اصلا با من صحبت نکردند و نظرم را نخواستند. سندی که به من دادند که در آن نوشته شده بود تا چهار سال حق ندارم به آلمان بروم."

علی مدد ناصری جوان ۲۴ ساله دیگری است که سه سال را در آلمان سپری کرده است. او نخست برای تحصیل به این کشور رفته بود.

او می‌گوید با برخورد "بد" پلیس روبرو شد و از این کشور اخراجش کردند.

علی گفت: "به من تلفن زدند و گفتند باید به دفتر پناهجویان حاضر شوم. وقتی رسیدم شش سرباز پلیس داخل اتاق بودند. دست‌ها و پاهایم را بستند و حدود ششصد کیلومتر در موتر (خودور) سفر کردیم تا به فرانکفورت رسیدیم و از آنجا در پرواز کابل به افغانستان انتقالم دادند."

اما در این بین گروهی از مهاجرین نیز هستند که داوطلبانه به افغانستان برمی‌گردند.

آرین جوان ۲۸ ساله افغان است که می‌گوید مشکلات در آلمان بر او غلبه کرد تا اینکه مشکلات روانی پیدا کرد و مجبور شد داوطلبانه دوباره به کشور خود برگردد.

او می‌گوید: "از راه نیمروز افغانستان وارد خاک ایران شدم. از آنجا به ترکیه و یونان و در نهایت با سختی‌های زیاد خودم را به آلمان رساندم. سه ماه در یک کمپ مهاجران به ما جای دادند. در کنار افغانها، سوری ها هم آنجا زندگی می‌کردند. اصلا به افغانها توجه صورت نمی‌گرفت و برخورد دوگانه وجود داشت. بالاخره نتوانستم مشکلات را تحمل کنم و به تکلیف (مشکلات) روانی دچار شدم. همین بود که به پلیس گفتم می‌خواهم به کشورم برگردم."

حق نشر عکس AP
Image caption سازمان بین‌المللی مهاجرت کمک‌های نقدی و غیرنقدی به پناهجویان می‌کند

روند دنباله دار بازگشت مهاجرین

روند بازگشت مهاجرین افغان از اروپا به افغانستان همچنان ادامه خواهد یافت.

اسلام‌الدین، جرئت سخنگوی وزارت مهاجران و عودت کنندگان افغانستان می‌گوید به اساس اعلامیه مشترک اتحادیه اروپا به ویژه آلمان، مهاجرینی که درخواست پناهندگی شان پذیرفته نشود به افغانستان بازگردانده می‌شوند.

او می‌گوید که دو روز پیش نیز حدود ۱۳ افغان از سوئد به افغانستان بازگردانده شدند.

به گفته وی، در تمام سال ۲۰۱۶ حدود ده هزار افغان از اروپا به کشورشان بازگردانده شدند.

مقامات دولت آلمان میزبان بزرگترین رقم مهاجرین افغان در اروپا گفته‌اند که تا پایان سال جاری میلادی قرار است چندین پرواز دیگر از مهاجران به افغانستان انجام شود.

پیش از این، توماس دیمیزیر، وزیر داخله آلمان اعلام کرده بود که پناهجویانی که درخواست پناهندگی شان پذیرفته نشده، باید برای بازگشت به کشورشان انگیزه داده شود و در مرحله بعدی از ابزار اخراج اجباری استفاده شود.

موج مهاجرت به اروپا در سال ۲۰۱۵ با شدت گرفتن جنگ در سوریه و عراق آغاز شد و با اعلام آمادگی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، برای پذیرش صدها هزار پناهجو، ابعاد تازه‌ای گرفت. افغان‌ها بعد از سوری‌ها، در این موج دومین گروه بزرگ پناهجویان را تشکیل دادند.

براساس آمار رسمی آی‌اوام، نزدیک به ۱۹۰ هزار افغان در سال ۲۰۱۵ در کشورهای اروپایی درخواست پناهندگی داده و بر اساس آمار غیر رسمی این سازمان، این رقم به ۲۵۰ هزار نفر می‌رسد.

اما این موج در سال ۲۰۱۶ و پس از سخت‌تر شدن شرایط پناهجویی در اروپا به سرعت فرو نشست و از مجموع ۱۸۰ هزار نفری که در این سال در این قاره درخواست پناهندگی داده‌اند، تنها ۱۶ درصد آن را افغان‌ها تشکیل می‌دهند.

موضوعات مرتبط