ثبت بالاترین تلفات غیرنظامی افغانستان در هشت سال گذشته

حق نشر عکس AP
Image caption یاماموتو تادامیچی (راست)، فرستاده ویژه دبیر کل سازمان ملل در افغانستان هنگام انتشار این گزارش خواستار توجه طرفهای درگیر جنگ به کاهش تلفات غیرنظامیان شد

گزارش تازه دفتر سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) حاکی از آن است که تعداد غیرنظامیانی که در سال ۲۰۱۶ در این کشور کشته یا زخمی شده‌اند از زمان ثبت تلفات در سال ۲۰۰۹ بی‌سابقه بوده است.

یوناما در گزارش سالانه خود از ثبت تلفات غیرنظامیان در جنگ، نوشته که تلفات غیرنظامیان (کشته و زخمی) در این کشور در سال ۲۰۱۶ سه درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است.

براساس این گزارش، تعداد غیرنظامیانی که در سال گذشته میلادی کشته یا زخمی شده‌اند به حدود ۱۱هزار و ۵۰۰ نفر رسیده است . از این تعداد حدود ۳۵۰۰ نفر کشته شده‌اند که نسبت به سال قبل دو درصد کاهش یافته است.

شمار زخمی‌ها در این دوره نسبت به سال ۲۰۱۵ شش درصد بیشتر شده است.

با آماری که روز دوشنبه (۱۸ دلو/بهمن) در این گزارش منتشر شد، شمار مرگ غیرنظامیان در جنگ افغانستان از سال ۲۰۰۹ که یوناما ثبت تلفات غیرنظامیان را شروع کرد، به حدود ۲۵ هزار نفر و تعداد زخمیان ببیش از ۴۵ هزار نفر رسیده است.

بیشتر بخوانید:

+ سازمان ملل: جنگ‌های ۹ ماه گذشته افغانستان ۲۵۰۰ کشته غیرنظامی بجا گذاشته است

+ سازمان ملل متحد از افزایش تلفات غیرنظامیان در افغانستان خبر داد

+ یوناما: آمار تلفات غیرنظامیان افغان به بالاترین سطح رسیده

سازمان ملل از افزایش ۱۴ درصدی تلفات غیرنظامیان افغان خبر داد

یوناما ۶۱ درصد از تلفات غیرنظامیان در سال ۲۰۱۶ را به عناصر ضددولتی (عمدتا گروه طالبان) و ۲۴ درصد دیگر را به نیروهای طرف‌دار دولت نسبت داده و افزوده که ۱۰ درصد دیگر در جنگ مسلحانه بین دو طرف قربانی شدند و مسئول تلفات پنج درصد دیگر قابل تشخیص نیست.

این گزارش می‌گوید که عناصر ضددولتی بدون توجه به زندگی غیرنظامیان و محلات غیرنظامی، باعث مرگ ۲۱۳۱ غیرنظامی (از جمله طالبان باعث مرگ ۱۶۱۸ نفر آن‌ها) و کشته شدن ۴۸۶۳ نفر دیگر شده‌اند که بیانگر افزایش دو در صدی در شمار تلفات ناشی از اقدامات این گروه‌ها در مقایسه با سال قبل است.

در گزارش از ۲۴ درصد تلفاتی که به نیروهای طرف‌دار دولت نسبت داده شده، ۲۰ درصد آن به نیروهای امنیتی دولت، دو درصد دیگر به نیروهای بین‌المللی و دو درصد دیگر به گروه‌های مسلح طرف‌دار دولت نسبت داده شده که به صورت مجموعی ۴۶ درصد افزایش را در مقایسه با آمار سال ۲۰۱۵ نشان می‌دهد.

حق نشر عکس UNAMA
Image caption یوناما ثبت تلفات غیرنظامیان در جنگ افغانستان را از سال ۲۰۰۹ آغاز کرد. در گزارش ۲۰۱۶ آمده که تلفات حملات پیچیده و انتحاری میزان تلفات غیرنظامیان به بالاترین میزان خود از ۲۰۰۹ رسیده است

در این گزارش غیرنظامی به فردی گفته می‌شود که عضو نیروهای مسلح یا گروه مسلح سازمان یافته نیست. این تعریف از قطعنامه شماره ۲۲۷۴ (۲۰۱۶) شورای امنیت سازمان ملل گرفته شده که براساس آن همه طرف‌های درگیر جنگ مکلف به رعایت حقوق غیرنظامیان هستند.

یوناما طرف‌های درگیر جنگ در افغانستان به دو مجموعه "طرف‌داران دولت" و "عناصر ضددولت" دسته‌بندی کرده است. نیروهای طرف‌دار دولت شامل نیروهای مسلح دولتی می‌شود که از حمایت نیروهای نظامی بین‌المللی برخودارند. اما عناصر مخالف دولت شامل طیفی از گروه‌های مسلحی می‌شود که علیه نیروهای دولتی و بین‌المللی می‌جنگند.

حق نشر عکس .
Image caption تلفات غیرنظامیان همواره رو به افزایش بوده

در این گزارش عناصر ضددولت عبارتند از گروه‌های طالبان، شبکه حقانی، حزب اسلامی، داعش، جنبش اسلامی ازبکستان، اتحادیه جهاد اسلامی، لشکر طیبه، جیش محمد و سایر گروه‌هایی که با اهداف سیاسی، ایدئولوژیک و اقتصادی به شمول گروه‌های تبهکاری که از جانب یک طرف به صورت مستقیم و خشونت‌آمیز به رویارویی با نیروهای دولتی می‎پردازند.

یوناما در این گزارش تصریح کرده که عناصر ضددولت در سراسر سال ۲۰۱۶ به هدف قرار دادن عامدانه غیرنظامیان با حملات مستقیم علیه آن‌ها ادامه دادند. از مجموع تلفاتی که یوناما ثبت کرده، ۲۴ درصد آن‌ها در چنین حملات قربانی شدند.

گزارش افزوده که هدف قرار دادن عامدانه غیرنظامیان مانند مقام‌های قضایی، کارمندان غیرنظامی دولت، سفارتخانه‌ها، کنسولگری‌ها، رسانه‌ها، سازمان‌های غیردولتی و همچنین اقلیت‌های دینی، براساس قوانین بین‌المللی "جرایم جنگی" شمرده می‌شود.

دفتر سازمان ملل در گزارش همچنین یادآور شده که وقتی حمله‌ای به عنوان بخشی از اقدامات گسترده و سازمان‌یافته علیه جمعیت غیرنظامی صورت می‌گیرد نیز "جنایت علیه بشریت" دانسته می‌شود.

براساس این گزارش گروه طالبان به صورت مجموعی مسئولیت ۲۲۵ رویداد را در سال ۲۰۱۶ به عهده گرفته که تلفات غیرنظامی آن‌ها به ۱۴۶۴ نفر (۳۵۸ کشته و ۱۱۰۶ زخمی) می‌رسید. ۸۲ مورد آن حمله مستقیم به غیرنظامیان دانسته شده که باعث قتل ۱۱۹ نفر و زخمی شدن ۳۴۵ نفر دیگر شدند.

نویسندگان گزارش حمله به کارمندان رسانه‌ها و دستگاه قضایی و همچنین حمله به کارگران نپالی سفارت کانادا در ۳۰ جوزا/خرداد در کابل را مثالی از این حملات دانسته است.

یوناما از داعش به عنوان گروهی یاد کرده که حملات آن در ۲۰۱۶ به سرعت افزایش یافت و تلفات ۸۹۹ نفر (۲۰۹ کشته و ۶۹۰ زحمی) در اثر حملاتی که این گروه به عهده گرفته مستندسازی شده است. دفتر سازمان ملل نسبت به گسترش فعالیت داعش در سراسر افغانستان به‌شدت اظهار نگرانی کرده است.

در گزارش آمده که گروه داعش مسئولیت ۹ حمله مستقیم به غیرنظامیان از جمله سه مورد حمله به شیعیان در کابل را در این سال در افغانستان به عهده گرفته که باعث مرگ ۱۶۴ نفر و زخمی شدن ۵۷۹ نفر دیگر شدند و یک مورد حمله دیگر این گروه به کارمندان غیرنظامی دولت ۱۵۲ کشته و ۵۶۰ زخمی بجا گذاشت.

حق نشر عکس .
Image caption منبع: یوناما. دفتر سازمان ملل در گزارش خود یاور شده که حمله عمدی به جمعیت و محلات غیرنظامی "جرایم جنگی" و "جنایت علیه بشریت" شمرده می‌شود

دفتر یوناما حمله مهاجمان انتحاری وابسته به گروه داعش به تظاهرات مسالمت‌آمیز معترضان هزاره در ۲ اسد/مرداد در میدان دهمزنگ کابل را مرگبارترین رویداد از سال ۲۰۰۱ در افغانستان دانسته است. در این حمله ۸۵ نفر کشته و ۴۱۲ نفر دیگر زخمی شدند.

در این گزارش از حمله مردان مسلح به زیارتگاه سخی در غرب کابل در شامگاه تاسوعا (۲۰ میزان/مهر)، که در آن براساس گزارش یوناما، ۱۹ نفر کشته و ۶۰ نفر زخمی شدند و گروه داعش مسئولیت آن را به عهده گرفت، به عنوان مثالی دیگر از حملات عمدی به جمعیت غیرنظامیان یاد شده است.

یوناما شیوه حملاتی که باعث تلفات بیشتر غیرنظامیان شده را هم بررسی کرده است. حملات انتحاری و پیچیده بالاترین میزان تلفات غیرنظامی را در پی داشته است ـ ۳۹۸ کشته و ۱۵۶۵ زخمی. گروه طالبان مسئولیت ۲۰ مورد از ۴۲ مورد چنین حملات را به عهده گرفته است.

پس از حملات سازمان دهی شده انتحاری، در این گزارش از حمله با بمب‌های دست‌ساز، معروف به بمبگذاری‌های کنار جاده‌ای، دومین نوع حملات مرگبار یاد شده است. ۷۰۰ نفر در این حملات کشته و ۱۴۵۶ نفر زخمی شدند. گروه طالبان مسئول بیشتر این انفجار دانسته شده است.