'حساسیت‌های منطقه در برابر آمریکا' موضوع اصلی پیام رهبر طالبان

ملا هبت‌الله، رهبر گروه طالبان در پیامی به مناسبت عید فطر از آمریکا خواسته است "به جای مقابله" با طالبان "از راه‌های دیپلماتیک" مشکل خود را با این گروه حل کند.

این در حالی است که این گروه همچنان به حملات خود ادامه می‌دهد و هیچ نشانه‌ای دیده نمی‌شود که رویکرد غیرنظامی در پیش گرفته باشد.

درواقع اگرچه رهبر طالبان در پیام تازه خود لحن نسبتا متفاوتی دارد؛ با این حال هیچ تغییر عمده ای در مواضع این گروه دیده نمی‌شود.

نکته تازه در این پیام شاید تاکید بر وجود "حساسیت منطقه‌ای" به ادامه حضور آمریکا در افغانستان باشد که بیانگر تلاش طالبان برای بهره بردن از افزایش اختلافات آمریکا و متحدانش از یک سو و روسیه، ایران ، پاکستان و تا حدی چین از سوی دیگر است.

۱۶ سال پیش وقتی نیروهای آمریکایی و متحدانش به افغانستان حمله کردند و رژیم طالبان سقوط کرد، به استثنای پاکستان، تقریبا همه کشورهای همسایه افغانستان از جمله روسیه و ایران از آن استقبال کردند، اما در دو سال گذشته بنا بر عوامل متعدد، اجماع منطقه‌ای بر سر حضور نیروهای آمریکایی و ناتو تقریبا از میان رفته است و اکنون روسیه و ایران به دلیل نگرانی‌‎هایشان از گسترش نفوذ داعش در افغانستان، از تماس مستقیم با گروه طالبان صحبت می‌کنند.

مقامات آمریکایی هم به صورت فزاینده پاکستان، روسیه و ایران را به "حمایت از طالبان" متهم می‌کنند و آن را موجب افزایش بی‌ثباتی در منطقه می‌خوانند.

حق نشر عکس Reuters

در بخشی از پیام ملا هبت‌الله آمده است: "حضور آمریکایی‌ها در افغانستان اکنون همه منطقه را ناآرام کرده است. هر قدر آنها بر حضور و افزایش نیروهای خود در افغانستان اصرار کنند، بی‌ثباتی در منطقه بیشتر افزایش می‌یابد."

در ادامه این پیام، همچنین رهبر طالبان به دولت افغانستان می‌تازد و آن را متهم می‌کند که "برای منافع آمریکا، افغانستان را با کشورهای همسایه و منطقه مواجه کرده است."

اما مقامات دولت افغانستان بر این باورند که پایان حضور نیروهایی آمریکایی در افغانستان خواسته اصلی پاکستان است تا دست این کشور برای مداخله در امور افغانستان بیش‌ از پیش باز شود. برخی از این مقامات می گویند روسیه و ایران هم به نحوی با دیدگاه طالبان و پاکستان در مورد افغانستان همسو شده‌اند،

به اعتقاد این مقامات در صورت پایان حضور نیروهایی آمریکایی در افغانستان، اسلام‌آباد خواهد بود که خلا ایجاد شده را پر می‌کند؛ چیزی که می گویند مورد قبول مردم افغانستان نیست.

مقامات نظامی آمریکا اخیرا اعلام کرده‌اند که بازنگری استراتژی نظامی این کشور در افغانستان پایان یافته و احتمالا برای آنچه "شکستن بن‌بست جنگ" می‌خوانند، تصمیم اعزام چندین هزار نیروی تازه‌نفس آمریکایی به افغانستان در ماه آینده میلادی اعلام خواهد شد.

رهبر طالبان در اعلامیه جدید تاکید کرده که این گروه حاضر است در صورت پایان حضور آمریکا در افغانستان "مسایل دیگر را از راه‌های صلح‌آمیز حل کند" و در همین ارتباط، به تلاش‌های دفتر سیاسی طالبان در قطر اشاره کرده است.

اما او توضیح نمی‌دهد که این گروه حاضر است، چه مسایلی را به "صورت صلح‌آمیز" حل کند.

در بخش دیگری از این پیام، رهبر طالبان از جنگجویان این گروه خواسته تا در جریان عملیات‌شان، "موضوع تلفات غیرنظامیان را جدا" در نظر داشته باشند. اما با توجه به اینکه در پیام‌های گذشته نیز نصیحت‌هایی از این دست وجود داشته اما هیچ تاثیری بر کاهش تلفات غیرنظامیان در عملیات طالبان نگذاشته، انتظار نمی‌رود بازهم تاثیری در کاهش تلفات غیرنظامیان داشته باشد.

براساس گزارش کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، در سال گذشته خورشیدی، ۲۸۲۳ غیرنظامی در جنگ‌های افغانستان کشته و ۳۱۲۹ نفر دیگر زخمی شده اند.

براساس این گزارش مسئول حدود ۷۰ درصد این تلفات غیرنظامی گروه طالبان، گروه موسوم به "دولت اسلامی" (داعش) و چند گروه دیگر شورشی فعال در افغانستان هستند.

دولت افغانستان شبکه حقانی را که بخش از گروه طالبان به شمار می‌رود، عامل حمله ۱۰ جوزا/خرداد در کابل دانسته که در آن دست کم ۱۵۰ نفر کشته و حدود ۵۰۰ نفر زخمی شدند و به گفته مقامات، اکثریت مطلق آنها غیرنظامیان بودند.

به نظر می‌رسد که ملا هبت‌الله نیز که سال پیش در پی کشته شدن ملا اختر منصور، جانشین او شد، در ادامه سنت دو رهبر سابق طالبان، همچنان انتشار پیام‌های عید را مهمترین شیوه تشریح دیدگاه‌های این گروه می‌داند.

در ۱۶ سال گذشته رهبران طالبان در یک چارچوب همه‌جانبه تلاش کرده‌اند در این پیام‌ها با آمریکا، مردم افغانستان، جنگجویان این گروه در نقاط مختلف این کشور، کشورهای همسایه و منطقه و بالاخره دولت افغانستان صحبت کنند.

آنها همچنین تلاش کرده اند در مواردی مواضع این گروه را در قبال مسایل مهم جهانی به ویژه وضعیت خاور میانه بیان کنند.