هرات در سوگ قربانیان حمله به مسجد جوادیه

پدر دختری که در مسابقات روباتیک اشتراک کرده بود، در این رویداد کشته شد حق نشر عکس AFP/Getty Images
Image caption حاجی محمد آصف قادریان، پدر فاطمه قادریان دختری چهارده ساله و عضو تیم دختران روبات ساز هرات که در مسابقات بین‌المللی روبات سازان جوان جهان در آمریکا شرکت کرده بود، نیز در این حادثه جان خود را از دست داد

جنازه‌های دست‌کم ۳۴ تن از قربانیان حمله مرگبار بر مسجد جوادیه (سه‌شنبه، ۱۰ اسد/مرداد) پس از پایان مراسم سخنرانی در یک تجمع بزرگ در بکرآباد هرات، به زیارت میرعبدالواحد شهید - معروف به سلطان آغا - منتقل و دفن شد.

صبح چهارشنبه آوازه شروع یک راهپیمایی و تجمع در مقابل مقر ولایت هرات شنیده شد اما ظاهرا به هدف جلوگیری از خشونت‌های احتمالی دیگر، ستاد بزرگداشت قربانیان این حمله ترجیح داد که گفتنی‌هایش را در تجمع اعتراضی در نزدیک مسجد جوادیه مطرح کند.

تمام این مراسم بدون خشونت و به صورت مسالمت آمیز انجام شد. لحن سخنران‌ها اما تند بود. در این تجمع بزرگ، مردم عادی و چهره‌های سرشناس شیعه و سنی شرکت کرده بودند.

برخی از سخنرانان با لحن تند از اداره محلی و دولت مرکزی به دلیل آنچه که ناتوانی و ضعف آنان در جلوگیری از چنین وقایع مرگبار خوانده شد، انتقاد کردند.

بازداشت و مجازات طراحان و عاملان این رویداد خواسته اصلی معترضان بود. تامین امنیت اماکن مذهبی، یکی دیگر از خواسته‌های جامعه علما و روحانیون شیعه و سنی هرات است.

حق نشر عکس EPA

دیروز سی و چهار جنازه تشییع و دفن شد. جان باختن شماری از مجروحانی که وضعیت شان از قبل وخیم اعلام شده بود تا امروز شمار تلفات این حادثه را به ۳۷ نفر بالا برده است.

قصه‌های شیرینی که ناتمام ماند و داستان‌های تلخی که شروع شد.

جنازه‌ها که در یک موتر تیلر بزرگ گذاشته شده بود با مشایعت جمعیت چند هزار نفری به سوی قبرستان برده شد. در طول این مسیر، شرکت کنندگان این مراسم شعارهای مذهبی در بزرگداشت از قربانیان حادثه تکرار می‌کردند.

راهپیمایی تشییع کنندگان تا قبرستان، و همچنین تکرار شعارها منظم بود.

بر روی کامیونی که جنازه‌ها را حمل می‌کرد، عکس‌های شماری از قربانیان حادثه نصب شده بود.

حق نشر عکس EPA

یکی از این عکس‌ها، تصویر علی کمیل حسن‌زاده بود. کودک تقریبا سه ساله که یکجا با پدرش در این حادثه جان باخته بود. اهالی محل می گویند این کودک هنگام ورود مهاجمان به مسجد و شروع تیراندازی ها به آغوش پدرش پناه برده بود اما هر دو -پدر و پسر - تیرباران شدند.

مسن‌ترین قربانی این حمله مرگبار ظاهرا پیرمرد حدودا هشتاد ساله بود که گفته می‌شود تنها سر و قسمتی از بالا تنه‌اش باقی مانده و دیده شده است.

حاجی محمد آصف قادریان پدر فاطمه قادریان دختری چهارده ساله و عضو تیم دختران روبات ساز هرات که در مسابقات بین المللی روبات سازان جوان جهان در آمریکا شرکت کرده بود، نیز در این حادثه جان خود را از دست داد.

حق نشر عکس EMBASSY OF AFGHANISTAN, WASHINGTON, D.C./FB
Image caption تیم روباتیک افغانستان به دلیل تلاشهایش مدال نقره شجاعت را دریافت کرد

فاطمه قادریان که با سرفرازی و خوشحالی از آمریکا بازگشته بود، شاید هنوز نتوانسته بود تمامی قصه‌های سفرش به آمریکا و آن همه استقبال جهانی را به پدرش بیان کند.

یکی از وابستگان فاطمه قادریان به بی‌بی‌سی گفت که او در حال حاضر آسیب روحی دیده و وضعیت چندان مناسب ندارد.

محمد جواد بیات یکی از ساکنان هرات که خود شماری از آشنایان و وابستگانش را از دست داده، در مورد سرنوشت فاطمه قادریان گفت:

"در این شرایط که سرزمین ما هزاران مشکل دارد و هیچ چیزی معیاری نیست، نهادهای که از سوی آنها باید حمایت‌های معنوی و مادی صورت بگیرد وجود، ندارد. یک کودک که یتیم می‌شود با هزاران مشکل روبرو می‌شود. سرپرستی مناسب در جامعه وجود ندارد. هر آرزو و آرمانی که در ذهن فاطمه قادریان متصور بود ممکن است صفر شود یا کاهش پیدا کند. شرایط سخت است. کسی کی بی مادر و یا بی پدر شود ممکن است به آرزوهایش نرسد."

حق نشر عکس AFP

واکنشهای محلی و جهانی

هراتی‌ها در یک سال گذشته شاهد چندین مورد بم‌گذاری در دروازه‌های ورودی چند مسجد در مرکز و حومه‌های این شهر بوده‌اند اما حمله مرگبار مهاجمان انتحاری بر مسجد جوادیه و تلفات گسترده نمازگزاران، همه را شوکه کرد.

دفتر اتحادیه ی اروپا، سفارت آمریکا، و دفتر یوناما به شدت این حمله را محکوم کردند.

کمیسیون مستقل حقوق بشر هم با نشر یک اعلامیه این حمله را محکوم کرده و از «افزایش حملات بر اماکن مذهبی ابراز نگرانی» کرده و گفته که ادامه ی چنین حملات "از مصادیق جرایم جنگی به شمار رفته و عاملین آن باید مورد پیگرد عدلی و قضایی قرار گیرند".

حق نشر عکس Getty Images

رئیس جمهور اشرف غنی هم گفته که مردم افغانستان و پیروران مذاهب مختلف در این کشور همچنان متحد باقی خواهند ماند.

وحدت اهل تشیع و تسنن در هرات چیزی است که در این روزها به شدت از سوی علما و روحانیون شیعه و سنی در هرات مورد تاکید قرار میگیرد.

در اعلامیه مشترک عالمان و روحانیون تشیع و تسنن در هرات تاکید شده که وحدت و همدلی بین آنان به هیچ صورت خدشه دار نخواهد شد.