استراتژی جدید آمریکا در افغانستان؛ صاحب‌نظران افغان چه می‌گویند؟

افغانستان

آمریکا دوشنبه شب ۳۰ اسد/مرداد استراتژی جدید خود را برای افغانستان اعلام کرد. در بخشی از استراتژی آمده که نظامیان آمریکا از افغانستان خارج نخواهند شد، نیروهای امنیتی افغانستان را تقویت می‌شوند و آمریکا در امور دولت‌داری افغانستان دخالت نخواهد کرد. بخشی دیگر این استراتژی رویکرد جدید آمریکا به پاکستان و درخواست این کشور از هند برای نقش‌آفرینی بیشتر در توسعه اقتصادی افغانستان بود.

این استراتژی مخالفان و موافقان زیادی در داخل افغانستان داشت. اکنون نظر شماری از صاحب نظران را در باره این استراتژی می‌خوانید.

'استراتژی جدید باعث ادامه جنگ در افغانستان خواهد شد'

Image caption خانم سیلی غفار، سخنگوی حزب همبستگی ملی افغانستان

سیلی غفار، سخنگوی حزب همبستگی ملی افغانستان از مخالفان این استراتژی است. او می‌گوید که با امضای موافقت‌نامه امنیتی میان افغانستان و آمریکا و آمدن آقای ترامپ، انتظار می‌رفت که آمریکا در افغانستان حضور دوامدار داشته باشد. به باور او "آمریکا نیز از تروریسم به عنوان یک حربه برای مقابله با رقبایش همانند چین، ایران و روسیه" استفاده می‌کند و برای رسیدن به این اهداف افغانستان را از دست نخواهد داد.

او گفت: همانطور که با امضای موافقت‌نامه امنیتی هر روز خونریزی بیشتر شد این استراتیژی نیز افغانستان را به یک منجلاب دیگر می‌برد و غرق در خون خواهد کرد.

به گفته او از سال ۲۰۰۱ تاکنون که آمریکا پا به افغانستان گذاشت، این کشور شاهد قدرت گرفتن مافیا بود و "آمریکا بنیادگرایان را بر سر مردم افغانستان تحمیل و هر روز مردم را قتل عام می‌کند".

به نظر او با این استراتژی وضعیت امنیتی افغانستان بدتر می‌شود و تمام گروه‌ها و بنیادگریان نیز دست پروده آمریکا است که با توجه به نیازش آنان را وارد میدان کرده است.

'خروج آمریکا باعث فروپاشی نظام بعد از طالبان می‌شد'

Image caption احمد خالد مجیدیار، از اعضای موسسه خاورمیانه

احمد خالد مجیدیار، از اعضای موسسه خاورمیانه می‌گوید که اگر به تجربه آمریکا بعد از خروج شوروی دیده شود که زمانی افغانستان را تنها گذاشت و منجر به بروز جنگ‌های داخلی و ظهور طالبان و گروه‌های تروریستی فرا منطقه‌ای در این کشور شد. به باور او خروج شتابزده آمریکا از عراق نیز باعث ظهور گروه داعش شد که این خطر در مرز عراق باقی نماند و کشورهای منطقه را متاثر ساخت.

به نظر او اگر آقای ترامپ خروج نیروهای آمریکایی را از افغانستان اعلام می‌کرد شاهد ظهور گروه‌های تروریستی می‌بودیم و نظامی را که بعد از سقوط گروه طالبان در ۱۶ سال گذشته ایجاد شده بود، نیز با فروباشی روبرو می‌شد و تمام دستاوردهای ۱۶ سال گذشته نیز به مخاطره می‌افتاد.

آقای مجیدیار می‌گوید تنش‌های سیاسی در داخل دولت، فقر و نا امنی از جمله مشکلاتی است که افغانستان دارد. آمریکا و کشورهای منطقه نیز اشتباهاتی را در گذشته در افغانستان داشتند، ولی اکنون سوال این است که آیا کلید حل مشکلات افغانستان خروج نیروهای آمریکا است. او بر این باور است که با خروج آمریکا شاهد سقوط نظام و جنگهای داخلی در افغانستان خواهیم بود. او گفت با توجه به پیشرفت نیروهای امنیتی این نیروها قادر به تامین امنیت سراسری نیستند و نیاز به کمک دارند که باید آمریکا و ناتو در کنار آنها بمانند.

به گفته او اگرچه آمریکا به تقویت دولت و مبارزه با فساد اداری نمی‌پردازد ولی پیام عمده این است که آمریکا افغانستان را به حالش رها نمی‌کند و تا پایان ماموریتش در کنار مردم افغانستان خواهد ماند.

'استراتژی جدید را ژنرالان آمریکایی تدوین کرده است'

Image caption امین‌الله حبیبی، کارشناس نظامی

امین الله حبیبی، کارشناس نظامی نیز می‌گوید که بعد از ۱۶ سال جنگ و برای اولین بار آقای ترامپ این واقعیت را می‌پذیرد که جنگ افغانستان ریشه بیرونی دارد و آمریکا نیز آنرا می‌پزیرد که جنگ افغانستان جنگ داخلی نیست.

او گفت که این استراتژی را ژنرال‌های آمریکا تهیه و از زبان ترامپ اعلام کردند. از دیدگاه او این استراتژی به این وسوسه پایان داد که جنگ شکست بخورد و دیگر اینکه روی ریشه جنگ فشار وارد کند تا جنگ از آنجا مهار شود.

به گفته او تصمیم نیروهای شورشی نیز به محاسابات پاکستان بستگی دارد. او می‌گوید "احتمالا اگر پشت این استراتژی عمل هم نهفته باشد و پاکستان را وادار کند که در مقابل جامعه جهانی کوتاه بیاید و این جنگ را مهار کند گروه‌های مخالف هم حساب خود را خواهند کرد و اگر ببیند که فشاری نیست این جنگ نیز ادامه خواهد یافت".

'صلاحیت به فرماندهان جنگ در افغانستان داده شده‌است'

Image caption سعید مددی، کارشناس سیاسی

سعید مددی، کارشناس سیاسی نیز می‌گوید که مهمترین بخش استراتژی اعزام نیروی تازه به افغانستان است که این نیروها در آموزش و عملیات نظامی سهم می‌گیرند. از طرف دیگر اکثر تصمیم گیری‌های جنگی و صلاحیت آن به فرماندهان جنگ در داخل افغانستان داده می‌شود که کمک می‌کند تا وضعیت در افغانستان بدتر از این نشود و نیروهای افغان با پشتوانه بهتر بجنگند.

'این استراتژی مداخلات ایران و روسیه را در افغانستان بیشتر می‌کند'

Image caption ذکیه عادلی، کارشناس روابط بین‌الملل

ذکیه عادلی، کارشناس روابط بین‌الملل نیز به این باور است که موضع صریح و قاطعانه درباره پاکستان و اینکه آمریکا، پاکستان را به عنوان مکان امن برای تروریستان به رسمیت می‌شناسد و از هند می‌خواهد که با همکاری اقتصادی، ثبات و امنیت را در افغانستان تامین کند، نکات اساسی این استراتژی است.

او گفت که مطرح کردن واژه دشمنان و بکارگیری این واژه اشاره دارد به قانون "مقابله با دشمنان آمریکا" که در خصوص تحریم ایران، روسیه و کره شمالی مطرح می شود.

به گفته خانم عادلی در این استراتژی آمریکا اعلام کرد که هیج مسئولیت در زمینه دولت سازی، ملت سازی و حمایت از نهادهای دموکراتیک و مسایل داخلی افغانستان ندارد و امور داخلی را به خود افغانستان واگذار می‌کند.

خانم عادلی درباره این که استراتژی جدید تقسیم بندی منطقه‌ای را به کدام سو می‌برد؟ گفت که در سالهای اخیر پاکستان بعد از ناامیدی از آمریکا به رقبای آمریکا روسیه و چین نزدیک ‌شد. این نگرانی باعث اتحاد و ائتلاف این کشورها در قبال حضور آمریکا در افغانستان می‌شود. به گفته او در قانون مقابله با دشمنان آمریکا، روسیه و ایران به عنوان دشمنان آمریکا تعریف می‌شوند که خود این مسئله می‌تواند مداخلات این کشورها را در افغانستان بیشتر ‌کند و این سه کشور با مداخلات بیشتر در افغانستان حضور خواهند داشت.

'آمریکا به دنبال دهشتافکنان وارد خاک پاکستان خواهد شد'

حق نشر عکس Getty Images
Image caption فوزیه کوفی، نماینده مردم بدخشان

فوزیه کوفی، نماینده مردم بدخشان در مجلس نمایندگان درباره این استراتژی گفت که براساس این استراتژی، نیروهای آمریکایی برای از بین بردن دهشت‎افکنان به پاکستان می‌روند و برای از بردن آن اقدام می‌کند. به نظر او افغانستان اکنون جنگ نیابتی را نه تنها با پاکستان که با سایر کشورهای قدرتمند منطقه پیش می‌برد.

به گفته او: در یک مرحله خوب است که با استفاده از قدرت و فشار تصفیه حساب صورت گیرد تا گفتگو و مذاکره معنی‌دار با گروهای تروریستی انجام و از یک آدرس قوت حکومت افغانستان با آنان صحبت کند.

او گفت که آمریکا اینبار هشدار جدی به پاکستان داده است، در گذشته فقط انگشت انتقاد به سمت پاکستان دراز بود ولی با اعلام این استراتژی ترامپ گفته که به دنبال این شبکه‌های تروریستی می‌رود و سیاسیون پاکستان باید همکاری کنند، زیرا زمامداران و سیاست‌مداران این کشور مصون از این گروه‌های تروریستی نیستند.

او گفت که تعیین زمان خروج نیروهای خارجی تا سال ۲۰۱۴ باعث تقویت نیروهای شورشی در گذشته شده بود و اکنون امیدواری است که روند جدید باعث تشویق گروه‌های طالبان برای پیوستن به روند صلح شود.