'کاروان‌های مسلح' کابل؛ قدرت‌نمایی به مناسبت ۱۸ سنبله؟

در این روز هر سال کاروان از خودروها در سطح شهر راه می‌افتند

هزاران تن از هواداران احمد شاه مسعود، فرمانده پیشین جبهه مقاومت علیه طالبان امروز در کاروان‌هایی از موترها/خودروها که شماری افراد مسلح را نیز حمل می‌کردند، در کابل گشت‌زنی کردند.

گشت‌هایی که از نظر تحلیل‌گران نوعی قدرت‌نمایی نظامی هواداران احمدشاه مسعود در کابل محسوب می‌شود.

این عده از هواداران احمد شاه مسعود که در ۱۸ سنبله سال ٢٠٠١ در حمله انتحاری مهاجمان القاعده کشته شد، هر سال در این روز با کاروان‌هایی از موترهای رنگ شده در کابل راهپیمایی می‌کنند.

در کنار آن، دولت افغانستان و تعدادی نهادهای دیگر نیز با برگزاری نشست‌های فرهنگی در این روز، از احمد شاه مسعود با عنوان "قهرمان ملی" افغانستان یادبود می‌کنند.

حق نشر عکس Ahmad Wali Massoud /FB
Image caption شعرخوانی در مراسم یادبود احمد شاه مسعود در کابل

من با گروهی از همکارانم امروز برای تهیه گزارش به جاده‌های کابل رفتیم. در چهارراهی شیرپور در فاصله نزدیک ارگ ریاست جمهوری و ریاست اجرایی، کاروان‌های مسلحی را دیدم که در حضور نیروهای امنیتی از خیابان‌ها عبور کرده و شلیک‌های هوایی می‌کردند.

شدت شلیک با کلاشنیکف و تفنگچه در این محل به حدی بود که مجبور شدم دوربین/کمره‌ام را مخفی کنم تا کاروانی که می‌گذرد، متوجه عکس گرفتن من نشود.

عکس گرفتن از این کاروان‌ها به دلیل حساسیت حمل سلاح دشوار بود و راه پیمایان نمی‌خواستند تصویر آنها با سلاح در رسانه‌ها نمایش داده شود.

همه خودروهای کاروان با عکس‌های احمد شاه مسعود و پرچم زمان حکومت برهان‌الدین ربانی طوری تزئین شده بودند که رنگ و نشان موترها عوض شده بود. هرچند دیروز گارنیزیون/پلیس کابل اعلام کرد که کاروان های غیرمسلح می‌توانند در مسیرهایی که قبلا مشخص شده گشت‌زنی کنند، و هیچ کس حق نصب عکس‌ روی شیشه موتر ندارد.

Image caption شماری از سرنشینان این خودروها شلیک هوایی می‌کردند

گارنیزیون کابل مسیر عبور کاروان‌ها را مشخص کرده بود و برخی جاده‌ها را با خودروهای بزرگ تریلردار یا موانع بسته بودند، اما کاروان‌های گشت زنی فراتر از محدوده‌ها حرکت می‌کردند که از قبل تعین شده بود.

در هر موقعیت شهر که این کاروان‌ها رسیده از آن محل گزارش‌های از شلیک‌های هوایی مخابره شده. کاروان‌ها را میدیدم که به سوی شمال کابل در حرکت بودند و ما می‌خواستیم بیشتر بدانیم که چه چیز اتفاق می‌افتد.

در چهارراهی برکی در حالی که کاروان‌های گشت زنی متواتر شلیک می‌کردند، وضعیت خطرناک شد و ما خود را به پلیس رساندیم. قطار موترها با افراد مسلح این چهارراه را دور می‌زدند و من در گوشه‌ای مشغول عکاسی بودم.

در ابتدا همه چیز خوب بود، تا اینکه یک جوان نزدیک من آمد و گفت "عکس می‌گیری؟"، چون در حال عکس گرفتن نبودم، گفتم عکس نگرفتم. لحظات اندکی گذشت، دیدم که یک کاروان از موترها به سوی ما می‌آیند و من وضعیت را خطرناک یافتم، به همکارم گفتم از محل دور شویم و فرار کنیم.

ولی راه فرار ما بسته بود، نمی‌توانستیم فرار کنیم، فرار می‌کردیم ممکن بود هدف شلیک گلوله این افراد قرار بگیریم.

شماری از افراد مسلح این کاروان، موترهای تاکسی را با هرچه در دست داشتند می‌زدند، شیشه موترها را می‌شکستند و شلیک می‌کردند.

کمره‌ام را مخفی کردم و خود را داخل کانتینر پلیس که در این موقعیت بود، رساندم و از پلیس در خواست کمک کردم.

یک افسر پلیس به من گفت که ممکن است کاری از دست ما ساخته نباشد ما سه نفر هستیم، آنها را می‌بینید که صدها نفر هستند.

من در وضعیت بدی قرار گرفتم، با دفتر تماس گرفتم که چی کار کنم. فرصت نبود که با مسئول دفتر صحبت کنم.

کمره، وسیله ضبط صدا و کارت هویتم را عقب میزی که در داخل کانتینر بود، مخفی کردم.

حق نشر عکس Massood Sanjer‏ /FB

افراد مسلح دم دروازه کانتینر رسیده بودند و از نیروهای امنیتی می‌خواستند که مرا تسلیم کنند. صدای فحش و دشنام شنیدم و شلیک‌های هوایی از جلو کانتینر در فاصله دو سه متری، شیشه کانتینر را می لرزاند.

یک مامور پلیس که وضعیت را خطرناک یافته بود، اقدام به انداختن فشنگ دودی کرد، همه جا تاریک شد و در همین وقت بود که همکارم رسید و کمره را داخل بیک گذاشت و از من خواست که فرار کنیم.

هرچند این افراد زیاد هم دور نشده بودند ولی مسیری که ممکن بود ما را دنبال کنند، بسته بود و ما موفق به فرار شدیم.

در سال‌های گذشته در مواردی در نتیجه شلیک‌های هوایی افراد مسلح در این کاروان‌ها شماری زخمی و گاه کشته شده‌اند.

هرچند عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی، وزارت داخله، گارنیزیون کابل و بنیاد احمد شاه مسعود، و همچنین رهبرانی که در عقب حمایت از این کاروان‌ها هستند، از اعضای این کاروان‌ها خواسته بودند، در جریان راهپیمایی یادبود از رهبرشان، در شهر بی‌نظمی راه نیندازند.

حق نشر عکس Amrullah Saleh /FB
Image caption مراسم یادبود احمد شاه مسعود از سوی اعضای "روند سبز افغانستان" در کابل

امسال در پی چندین حادثه خونین در کابل، کشته شدن راهپیمایان جنبش "رستاخیز تغییر" و هدف قرار گرفتن گروهی رهبران جمعیت در یک حمله انتحاری حدود سه ماه پیش، نگرانی وجود داشت که روز یادبود از کشته شدن احمدشاه مسعود، یکی از مهمترین رهبران جمعیت، پر حادثه خواهد بود و احتمال دارد خشونت به همراه داشته باشد.

راهپیمایی جنبش "رستاخیز تغییر" دو روز پس از انفجار مرگبار یک تانکر بمب‌گذاری شده در مرکز کابل برگزار شده بود. در آن انفجار که دولت افغانستان شبکه حقانی را مسئول آن دانسته است، بیش از ۱۵۰ نفر کشته و بیشتر از ۴۶۰ نفر دیگر زخمی شدند. معترضان خواهان انجام اصلاحات در نهادهای امنیتی و برکناری شماری از مسئولان حکومت بودند.

احمد شاه مسعود ۱۶ سال پیش ترور شد و هواداران آقای مسعود برای او درخواست لقب "قهرمان ملی" را در زمان تصویب قانون اساسی کردند و این روز در تقویم رخصتی عمومی درج شد.