دختران افغان: بیشترین پرسش‌های خصوصی را راننده‌های تاکسی می‌پرسند

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
استفاده از ترانسپورت عمومی در کابل برای زنان دردسر بزرگی است

مشکلات مسافران زن بیشتر از سایرین است. آنان شکایت دارند که بعضی از راننده‌های تاکسی صحبت‌های خصوصی را با مسافران زن آغاز کرده، بدن آنان را لمس می‌کنند و حتی تغییر مسیر می‌دهند.

به سختی می‌توان خانمی را یافت که خاطره ناخوشایندی در این زمینه نداشته باشد. در خیلی موارد مسافران زن در نیمه راه راننده را مجبور به توقف می‌کنند و از تاکسی پیاده می‌شوند.

برخی از دختران کابل می‌گویند که وقتی به تنهای و بدون مرد از خانه بیرون می‌شوند، اولین چیزی که ذهنشان را مشغول می‌کند این است که تاکسی‌ای را بگیرند که با دردسری مواجه نشوند.

این سوال‌های همیشگی است که دختران کابل زمان تاکسی گرفتن با آن مواجه هستند: دختر خاله کجا میری؟ یعنی باید خانه بری؟ یا اگر کمی هوا تاریک شده باشد، این‌گونه سئوال‌ها بیشتر می‌شود: در این وقت شب چطور می‌توانی خانه بری؟ چرا تنهای بیرون می‌شوی؟

مریم می‌گوید راننده پشت سر هم سوال‌های شخصی می‌کرد که مثلا مجردم یا نامزدم.

او گفت: "مجبور شدم با دوستم تماس بگیرم و تمام مسیر را حرف بزنم که مجبور به پاسخ دادن به سوالات راننده نشوم."

اما هنگامی که به مقصد رسیدم، راننده برایم گفت: "چه خوب قصه میکنی دختر جان، میشه شماره تماست را داشته باشم گاهی تماس بگیرم."

شازیه (نام مستعار) دانشجو، می‌گوید: "شب به مهمانی می‌رفتم، تلاش کردم اولین تاکسی را دست بدهم. به محض این که به تاکسی نشستم و مقصدم را گفتم، متوجه نگاه‌های پرهیجان راننده شدم، انگار نگران و مظرب بود و سئوالش را پرسید. حالا که می‌روی مهمانی، ساعت چند بر میگردی خانه؟ اصلا شب باز خانه می‌روی یا نه؟"

شازیه از این که نمی‌شود به تاکسی‌های شهر کابل اعتماد کرد، نگران است. او می‌افزاید: "یا باید ماشین شخصی داشت یا هیچ از خانه نباید بیرون شد."

او می‌گوید: "وقتی از خانه بیرون می‌شوم، مسیری که از خانه تا سرک (جاده) را می‌پیمایم به این فکرم که کدام راننده تاکسی بیشتر قابل اعتماد به نظر می‌رسد و حرف مادرم به یادم می‌آید که همیشه می‌گوید: دخترم تاکسی‌های را انتخاب کن که راننده آن پیر مرد باشد. اما گاهی هم با این راننده‌ها بیشتر با مشکل مواجه می‌شوی".

نرگس می‌گوید بعضی رانندگان پیرتر حتی لحاظ بزرگسالی‌شان را هم نمی‌کنند.

Image caption دختران افغان نمی‌توانند به تاکسی‌های شهری اعتماد کنند

تهمینه دختر دیگر کابلی هر روز مسیر یک ساعته از خانه تا محل کارش را با تاکسی باید برود. او می‌گوید که توان مالی لازم را ندارد که هر روز تاکسی دربست بگیرد و مجبور است که صندلی جلو تاکسی را که در کابل دو نفر سوار می‌شود، او تنها بگیرد.

او می‌گوید با وجود اینکه فاصله‌ کافی از راننده دارم ولی بعضی رانندگان به بهانه تبدیل کردن گیر (دنده)، کوشش می‌کنند بدنم را لمس کنند.

سعیده، دختر دیگر کابلی می‌گوید که مدت‌هاست ذهن او را حرف یک راننده تاکسی درگیر کرده که گفته بود: "دختر جان خوبست من خوب آدمم و گرنه اگر کسی دیگر می‌بود این وقت شب توره اختطاف می‌کرد (می‌ربود)."

پری هم قصه مشابه با دختران دیگر شهر دارد و می‌گوید که یک روز می‌خواست سوار تاکسی شود و راننده با اصرار زیاد تلاش می‌کرد که صندلی پیش رو بنشیند. او بدون توجه به اصرار راننده، در صندلی عقبی نشسته است.

Image caption دانشگر: برای آرامش خودم از ترانسپورت های شهری فاصله گرفتم

دانشگر مدت‌ها است که برای رفت و آمدش از دوچرخه استفاده می‌کند. او می‌گوید هرچند با دوچرخه نیز در امان نیستم، اما نسبت به ترانسپورت‌های شهری بهتر است.

او در ادامه افزود: "اکثرا از سوی راننده‌ها در امان نبودم. وقتی کنار راننده بودم و در چوکی/صندلی پیش روی ماشین می‌نشستم، بارها اتفاق افتاده بود که راننده به راحتی خود ارضایی می‌کرد."

مریم راید، جامعه شناس می‌گوید که عدم مصونیت زنان در ترانسپورت شهری با خشونت‌های اجتماعی رابطه دارد و خشونت در تمام لایه‌های اجتماع گسترده شده است.

خانم راید می‌افزاید: "دوچرخه خود وسیله سهولت است. اما جامعه ما آن را تنها وسیله مردانه میبیند. اما حالا این دختران بصورت اندک و محدود کلیشه‌های موجود در جامعه را به چالش می‌کشند."

اما آنها باز هم در امان نیستند. آنها مکلف هستند تا دوباره همان جاده‌ را طی کنند و متلک‌ها و اذیت‌ها را بشوند.

به نظر خانم راید، رانندگان به خصوص رانندگان تاکسی بیشتر از بقیه ساعات زیادی را در سطح شهر با اقشار متفاوت مردمی سروکار دارند. نوع رفتار و پایبندی آن‌ها به اخلاق حرفه‌ای نشان دهنده‌ای رشد فرهنگ شهروندی یک جامعه است و کمک به احساس امنیت روانی برای مسافران بخصوص زنان و کودکان می‌کند و رغبت این گروه از جامعه را برای استفاده از این حمل و نقل شهری بیشتر خواهد کرد.

Image caption مریم راید: زنی که در افغانستان شکایت کند، او هم مقصر است هم قربانی، همینطور چرخه خشونت در اجتماع ادامه پیدا می‌کند

بر اساس آمار ارایه شده از سوی ریاست ترافیک شهر کابل، تقریبا ۱۴ هزار و ۲۰۰ تاکسی در شهر کابل در تردد هستند. ۳۷۰۰ وسلیه نقلیه مین‌بس/مینی‌بوس نیز در حال کار است.