جدال برای بسته شدن مکاتب افغان-ترک بر سر چیست؟

افغانستان حق نشر عکس afghanturk
Image caption این مدارس ۲۵۲ استاد ترک و افغان دارد. شاگردان آن نیز ۸ هزار نفر اعلام شده‌ است.

مسئولان مکاتب/مدارس افغان-ترک درافغانستان می‌گویند چهار آموزگار آنان، سه شهروند ترکیه و یک شهروند افغان صبح روز سه شنبه (۲۱ قوس/آذر) در کابل ناپدید شده‌اند.

به گفته این مسئولان، نیروهای امنیت ملی افغانستان در همین روز یک مکتب دخترانه افغان-ترک را در منطقه تایمنی بازرسی کرده‌اند.

این نوع اقدام بی‌سابقه است. قبل از آن آژانس توسعه و همکاری جهان-ترک (تیکا) در افغانستان، در شهریور/سنبله امسال اعلام ‌کرد که فعالیت این مدارس دارای ماهیت "تروریستی" است و از کابل خواست که این مدارس را ببندد.

دولت ترکیه از مدتی برای بستن مدارس افغان-ترک تلاش می‌کند.

درخواست بسته شدن مدارس افغان- ترک چه زمان مطرح شد؟

این مکاتب تا قبل از کودتای سال ۲۰۱۶ ترکیه، فعالیت بدون سروصدا در افغانستان داشتند.

حق نشر عکس afghanturk
Image caption مکتب افغان-ترک در کابل

پس از کودتای نافرجام جولای/ژوئیه ۲۰۱۶ ترکیه که آنکارا فتح‌الله گولن را متهم به طراحی این کودتا کرد، دولت ترکیه خواهان مسدود شدن مکاتب افغان-ترک در افغانستان شد.

جنبش فتح‌الله گولن در سراسر جهان از جمله افغانستان فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی دارد و مکاتب افغان-ترک نیز از سوی بنیاد گولن حمایت می‌شود.

در ماه مارس ۲۰۱۷، حوت/اسفند ۱۳۹۵ اعلام شد که دولت ترکیه، شش ماه قبل از حکومت افغانستان خواست تا در زمینه بسته کردن این مکاتب اقدام کند.

برعلاوه افغانستان، دولت ترکیه از اکثر کشورهایی دیگری‌که در آن مکاتب ترکی از سوی جنبش فتح‌الله گولن اداره می‌شد، خواسته تا این مکاتب را ببندند.

واکنش دولت افغانستان چه بوده است؟

دولت افغانستان اعلام کرد که بعد از این درخواست، اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان برای باز نگهداشتن این مکاتب و یافتن راه بدیل برای حل مشکل هیاتی را موظف کرد.

وزارت معارف/آموزش و پرورش افغانستان از فعالیت این مدارس ابراز رضایت کرده و اعلام کرد که سرنوشت آنها به تصمیم رئیس جمهوری افغانستان بستگی دارد.

روند کار مکاتب افغان- ترک چگونه است؟

مکاتب/مدارس افغان- ترک ۲۲ سال قبل برای اولین‌بار در شهر شبرغان در شمال افغانستان ایجاد و اکنون ۱۲ مکتب/مدرسه افغان-ترک در ولایت‌های جوزجان، بلخ، کابل، قندهار، هرات و ننگرهار فعالیت دارند.

در سایت رسمی این نهاد آمده که فعالیت این مکاتب مطابق قراردادی با وزارت معارف/ آموزش و پروش و وزارت اقتصاد افغانستان در سال ۱۹۹۵ آغاز شده است.

حق نشر عکس afghanturk
Image caption مکتب دخترانه افغان-ترک در شهر هرات

دراین مکاتب چه درس‌ داده می‌شود؟

در مدارس افغان -ترک استادان ترکی درس‌های زبان ترکی، انگلیسی، فزیک، کیمیا/شیمی، بیولوژی/زییست شناسی و ریاضی را درس می‌دهند.

استادان افغان این مدارس نیز درس‌های فارسی، پشتو، علوم دینی، تاریخ و جغرافیا را به زبان‌های فارسی و پشتو درس می‌دهند. این مدارس ۲۵۲ استاد ترک و افغان دارد. شاگردان آن نیز ۸ هزار نفر اعلام شده ‌است.

مکاتب افغان-ترک در ۲۲ سال گذشته و به ویژه در ده سال آخر، از جمله پرکیفیت‌ترین مکاتب افغانستان بوده‌اند. دانش‌آموزان این مکاتب در آزمون ورود به دانشگاه‌ها و هم در مسابقات منطقه‌ای نمرات بسیار خوبی را به دست آورده‌اند.