تانک‌ها به دستور اسلم وطنجار بسوی کاخ ریاست جمهوری حرکت کردند

Image caption ژنرال یاسین محشور در زمان کودتای ۷ ثور فرمانده یکی از واحدهای تانک ارتش افغانستان بود

درست در روز کودتا، تانک شماره ۸۱۵ اسلم وطنجار، فرمانده لوای (واحد) تانک، سربازان وفادار به محمد داوود، رئیس جمهوری را در ارگ زیر آتش توپخانه قرار داد و این تانک تا سال‌های پس از سقوط جمهوری دموکراتیک خلق افغانستان در برابر دروازه ورودی ارگ (ساختمان ریاست جمهوری) به نمایش گذاشته شده بود.

در پیروزی کودتای هفت ثور/اردیبهشت ۱۳۵۷نیروهای زمینی و هوایی، به ویژه قطعات تانک لوای (واحد) ۴ و ۱۵ زره‌دار در منطقه پل‌چرخی در شرق کابل، نقش سرنوشت ساز داشتند. ژنرال محمد یاسین محشور یکی از افسران نظامی که در روز کودتای هفت ثور ماموریت مهمی داشت، شاهد تحولات آنروز بود.

"هیچ فراموشم نمیشه که همان روز از وزارت دفاع اطلاع رسید که تمام سربازان و افسران به مناسبت بازداشت و زندانی شدن رهبران حزب دموکراتیک خلق افغانستان رقص اتن برپا کنند و جشن بگیرند".

Image caption تانک‌های روسی اکنون بخش کوچکی از تجهیزات نظامی ارتش افغانستان تشکیل می‌دهد و بیشتر با تانک‌های آمریکایی تعویض شده

ششم ثور ۱۳۵۷

آقای محشور در ادامه گفت: "در روز ششم ثور یک هیات از وزارت دفاع به لوای ما آمد و تک تک سربازان را مورد بازپرس قرار داد. وزارت دفاع مشکوک بود و اطلاعاتی بدست آورده بود که تانک‌ها و دیگر تجهیزات نظامی برای شورش‌گری آماده شده‌اند و توطئه‌ای در پیش است. تانک‌ها را معاینه کردند و برای من گفتند که چرا این وسایط به حالت آماده باش قرار داده شده‌اند. در هر صورت شب گذشت اما وضعیت همچنان تحت نظارت حکومت قرار داشت".

حبیب‌الرحمن، خواهرزاده حفیظ الله امین،از رهبران کودتا بامداد ششم ثور، دستور آغاز کودتا را از پدرش به سید محمد گلاب‌زوی، عضو کمیته مرکزی حزب دموکراتیک خلق رساند. آنگونه که از سید محمد گلاب‌زوی، در کتاب افغانستان در قرن بیستم نقل شده، او توانست پیام حفیظ‌الله امین را تا ساعت یک همان شب، به همه قطعات و واحدهای هوایی و زمینی برساند.

محمد اسلم وطنجار و عبدالقادر، رهبری نیروهای زمینی و هوایی را برای آغاز کودتا بر عهده گرفتند و همه تدابیر برای درهم کوبیدن وزارت دفاع، میدان‌هوایی/فرودگاه کابل و کاخ ریاست جمهوری اتخاذ شد و نیروها در انتظار سپیده دم و آغاز کودتا ماندند.

Image caption نیروهای ارتش افغانستان

هفتم ثور ۱۳۵۷

ژنرال محشور که آن زمان فرمانده یکی از واحد منتظره تانک لوای ۴ بود، می‌گوید: "ساعت ۹ صبح روز پنجشنبه هفت ثور ۱۳۵۷ اسلم وطنجار قوماندان (فرمانده) نیروهای زمینی به محل وظیفه ما در پلچرخی که آن وقت لوای چهار زره‌دار بود آمد و به ما گفت که تانک‌های قطعه منتظره را به کندک‌ها (واحد نظامی) توزیع کنید. من بدون معطل هفتاد سرباز با ده چین (عراده) تانک را به کندک‌ها توزیع کردم و منتظر دستور ماندم. حمله برای سرکوب داوود خان و سربازان وفادارش آغاز شد. تانک‌های تحت فرمان داوود خان بسوی شهر حرکت کردند و ارگ را تحت آتش توپخانه قرار دادند".

Image caption ژنرال محشور اکنون بازنشسته است و اوضاع امنیتی و سیاسی افغانستان را به شدت زیر نظر دارد

این ژنرال باز نشسته که حدود چهل سال پس از روز کودتا، تحولات آنروز را برایم شرح می‍‌داد، دوباره سوار همان تانکی شد که در پیروزی کودتا نقش داشت. اما حالا دستانش توان اداره این تانک غول‌پیکر روسی را نداشت.

اما ماموریت اصلی این ژنرال کهنه‌کار در روز کودتا، بیرون شهر کابل و در مسیر راه جلال آباد - کابل بود.

اسلم وطنجار به او وظیفه داده بود تا با یک تانک و چند سرباز بسوی ولسوالی سروبی در شاهراه جلال آباد -کابل حرکت کند و پل بزرگی در مسیر این راه را که در منطقه ماهیپیر موقعیت دارد، از بین ببرد."

او می‌گوید: "نیمه‌های روز بود که من و سربازانم بسوی ماهیپر حرکت کردیم. هدف ماموریت ما از بین بردن پل بزرگی بود که سرک (شاهراه عمده جلال آباد - کابل را با هم وصل می‌کرد. من با یک تانک و دگروال (سرهنگ) طاهر خان قوماندان کندک دافع هوا با چند سرباز در ماهیپر منتظر دستور بودیم . نیمه‌های روز بود که به ما اطلاع رسید که نباید پل را از بین ببریم. در همین جریان قوماندان فرقه ۱۱ ننگرهار با صدها سرباز بسوی کابل در حرکت بود اما به او اطلاع رسیده بود که ما پل را نابود کرده‌ایم. قوماندان فرقه یازده در بازگشت در منطقه درونته در جلال آباد از سوی یک سرباز کشته شد و نیروهای کمکی نتوانستند به کابل برسند".

Image caption تانک‌های روسی واحد ۴ و ۱۵ زره‌دار مستقر در پلچرخی

ژنرال محشور سال‌های زیادی پس از کودتا همچنان به وظیفه‌اش در لوای تانک ادامه داد و بعدا تا زمان بازنشستگی در دو سال پیش، در سمت‌های مختلف نظامی در دولت‌های افغانستان کار کرد.

به باور آقای محشور عمل‌کرد سریع تانک‌های تحت امر اسلم وطنجار کودتا را به پیروزی رسانده بود اما در نهایت اختلافات در میان رهبران حزب دموکراتیک خلق باعث شد تا چرخ نظام هم از کار بیافتد و حکومتی که در نتیجه کودتا روی کار آمده بود، نابود شود.