ناگزیری‌های عروس تریاک پس از ترک اعتیاد

زن معتاد در کابل
Image caption این زن چندین بار سعی کرده اعتیاد به هروئین را ترک کند اما موفق نشده، این دفعه می‌خواهد محلی را هم که در آن مواد مصرف می‌کرده ترک کند

زن جوانی که چندین بار سعی کرد از اعتیاد نجات یابد، می‌گوید اعتیاد بستگان و آسان بودن دسترسی به مواد مخدر در کابل، او را "بیچاره" کرده.

سیزده سال داشت که در ایران وادارش کردند ازدواج کند، هنوز خیلی کوچک‌تر از آن بود که بداند عروسی چیست. مدام رنج می‌کشید تا آنکه رو به اعتیاد آورد و مسیری بسیار پرخم‌و‌پیچ در برابرش قرار گرفت.

شوهر طلاقش داد اما این چیزی بود که فاطمه (اسم مستعار) پیش از اعتیاد می‌خواست نه پس از آن. وقتی در کمتر از پانزده سالگی از شوهر خود جدا شد، چندان در اعتیاد غرق شده بود که برایش فرقی نداشت مرد زندگی‌اش چه کسی باشد.

مرد دیگری وارد زندگی‌اش شد؛ شوهر تازه اما نمی‌خواست همسری معتاد داشته باشد.

والدین فاطمه و خانواده همسرش، از کابل به شهری در ایران مهاجر شده بودند. فاطمه ده سال پس از ازدواج دوم همراه با شوهر و سه فرزندش به کابل بازگشت.

این مادر که اکنون فقط ۲۵ سال دارد، روز و حتی سال تولد فرزندانش را نمی‌تواند به یاد بیاورد اما می‌داند که بزرگ‌ترین شان بیشتر از یازده سال ندارد.

شوهر بعد از مدتی او را در کابل رها کرد و خود دوباره به ایران رفت. فاطمه اندکی بعد کودک دیگری به دنیا آورد اما زاده شدن او طبیعی نبود و فاطمه این بار زیر تیغ جراحی رفت.

زن جوان که برای چهارمین بار مادر شده بود حالا زخمی در بطن داشت که تاب و توان او را گرفته بود.

تریاک برای تسکین درد او کافی نبود. مادرش، عمویش و فرزندان عمویش همه معتاد هروئین بودند، ازش خواستند هروئین را برای رهایی یافتن از دردهایش آزمایش کند.

فاطمه از آن روز به بعد مصرف کننده هروئین شد.

Image caption درمانگاه اعتیاد در کابل، مادران تحت مداوا با کودکانی که ناخواسته معتاد شده اند.

کسی مسئول سرپرستی از فاطمه و فرزندانش نبود، برادرانش که اهل اعتیاد نیستند، این زن را بخاطر اعتیادش چندین بار به شدت لت و کوب کردند، حتی دست فاطمه را شکستند اما برای او یافتن هروئین مهم‌تر از هرچیز دیگری بود.

همراه با کودکان‌اش در خیابان‌های پایتخت کابل، گدایی می‌کرد و شب با قرصی نان و کمی هروئین به خانه می‌رفت. خانه‌ای که در آن مادر، برادران، عمو و فرزندان عمو با هم زندگی‌ می‌کنند.

فاطمه حالا در درمانگاه معتادان در کابل با کودکان خود بسر می‌برد. مرضیه عدیل گزارشگر بی‌بی‌سی به دیدارش رفت و دید فاطمه در پنجاه روزی که تحت مداوا بوده، توانسته از اعتیاد رهایی یابد. چنان که به گفته او "اکنون، سیمای شادابی دارد و ظاهرش به ظاهر یک معتاد نمی‌ماند."

فاطمه در دو سال گذشته چندین بار تلاش کرده بود اعتیاد را ترک کند اما موفق نشد: "هر بار که پس از ترک به خانه می‌روم، می‌بینم مادرم، کاکا/عمویم و پسران او همه در حال مصرف هروئین هستند، نمی‌توانم مقاومت کنم، من هم می‌کشم."

فاطمه نمی‌داند وقتی از درمانگاه مرخص شد کجا برود. در حالی که نمی‌تواند جلو اشک خود را بگیرد، می‌گوید: "تصمیم دارم دیگر نکشم، یک گرده/کلیه‌ام را بفروشم با کودکانم جایی دور بروم."

آمارها نشان داده که از حدود ۳ میلیون معتاد در افغانستان، نزدیک به یک میلیون آن زنان هستند، خیلی‌ از آنان مادر کودکانی اند که ناخواسته در دام اعتیاد افتاده اند.

افغانستان، بزرگترین تولید کننده تریاک در جهان است. دسترسی آسان و ارزان به انواع مواد مخدر، باعث گسترش تدریجی اعتیاد در این کشور جنگ‌زده شده است.