'معتادان ایرانی' که پشت مرز افغانستان گیر افتاده‌اند

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
بعضی معتادان در هرات افغانستان می‌گویند ایرانی‌اند

بعضی از معتادانی که به تازگی از ایران به شهر مرزی هرات افغانستان فرستاده شده‌اند، می‌گویند ایرانی هستند. عده‌ای از آنها مدعی هستند که مسئولان ایرانی به ادعای ایرانی بودن آنها توجه نکرده‌اند.

برخی از این معتادان به مواد مخدر به بی‌بی‌سی گفته‌اند که حدود ۴۰۰ هموطن آنها در هرات زندگی می‌کنند.

مسئولان قنسولگری ایران در هرات اما به مقام‌های افغان گفته‌اند که این افراد شهروند ایران نیستند.

در یکی از قبرستان‌های شهر هرات که بیشتر معتادان مواد مخدر در آن‌جا جمع می‌شوند یکی از آن‌ها در پاسخ به سئوال خبرنگار بی‌بی‌سی که از نامش پرسید، با لهجه مردم جنوب ایران پاسخ داد که: "شاید سعید، حسین، مسعود، غلام."

ظاهرا اسمش را بیاد ندارد، اما جنگ آبادان را به یاد دارد. می‌گوید که از خرمشهر است و در زمان جنگ خانواده‌اش در آن‌جا زندگی می‌کردند. به هر حال، حالا فرق زیادی به حالش ندارد که کجا زندگی‌اش دود می‌شود.

یکی دیگر از معتادان، صادق، پدرش ایرانی و مادرش افغان است. صادق می‌گوید در تهران، پلیس او را افغان گفته و سپس او را به اجبار همراه با سایر افغان‌های مهاجر اخراج کرده است. می‌گوید: "هرچه قسم خوردم قبول نکردند، گفتم پدرم ایرانی و مادرم افغان است، همین را بهانه گرفتند و رد مرزم کردند."

به گفته صادق، اگر هزینه سفر به ایران را داشته باشد، حتما بر می‌گردد.

Image caption علی‌رضا جالیز دو سال پیش به گمان اینکه افغانستان است از ایران رد مرز شد

علی‌رضا جالیز، یکی دیگر از "معتادان ایرانی" اهل کرج است. او دو سال پیش همراه شماری از افغان‌ها رد مرز شد. نیروهای امنیتی ایران به گمان اینکه افغان است او را وادار کردند که به افغانستان برود.

علی‌رضا پول مواد مخدر را از فروش قوطی نوشابه و آب معدنی به دست می‌آورد.

داستان دیگرانی که می‌گویند ایرانی هستند، با کمی تفاوت، مشابه است. دور از خانه در کنار شماری از همسایه‌های معتاد مواد مخدر مصرف می‌کنند.

آمار دقیقی از این شهروندان ایرانی که در شهرهای مرزی افغانستان به سر می‌برند در دست نیست، اما برخی از آن‌ها می‌گویند که نزدیک به ۴۰۰ معتاد ایرانی در هرات زندگی می‌کنند.

این رقم را منابع مستقل تاکنون تائید نکرده‌اند.

Image caption مقام‌ها در هرات می‌گویند تا حال کسی به عنوان شهروند ایرانی به آنها مراجعه نکرده تا زمینه درمان اعتیاد آن‌ها را فراهم کنند.

مقام‌ها در هرات می‌گویند تا حال کسی به عنوان شهروند ایرانی به آنها مراجعه نکرده تا زمینه درمان و سپس بازگشتش را فراهم کنند.

غلام‌رسول حیدری، مسئول مبارزه با مواد مخدر هرات به بی‌بی‌سی گفت: "این‌ها اگر به ما مراجعه کنند و سند داشته باشند، می‌توانیم آنها را در کلینیک‌ها مداوا کنیم تا ترک کنند. بعد از آن، برای پیدا کردن خانواده‌شان و روان کردن اسناد آنان از طرف افغانستان همکاری کنیم. متاسفانه به ما مراجعه نکردند که بگویند من ایرانی و معتاد هستم و مرا رد مرز کرده‌اند."

از طرف دیگر به نظر می‌رسد استخر کوچک مرکز آب‌درمانی هرات ظرفیت پذیرایی از مهمان‌های ناخوانده همسایه را نداشته باشد؛ شهری که ۶۰ هزار معتاد روی دوش‌اش سنگینی می‌کند.

بزرگ‌شهرهای افغانستان اکنون کانون اصلی معتادان شده‌اند. این معضل در شهرهای هم‌مرز با ایران مثل هرات، فراه و نیمروز بیشتر به چشم می‌خورد.

نزدیکی افغانستان به عنوان بزرگترین تولید کننده تریاک جهان، دسترسی آسان شهروندان ایرانی به مواد مخدر ارزان‌تر و با کیفیت‌تر را فراهم کرده است.

به نظر می‌رسد برای معتادان ایرانی شهرهای مرزی افغانستان به ماموایی برای آرزوهای شیرین آنها تبدیل شده است، آرزویی که برای رسیدن به آن حتا حاضر هستند درد غربت را به هر سختی که است تحمل کنند.

Image caption مرکز آب‌درمانی معتادین به مواد مخدر در شهر هرات

براساس آمارها، نزدیک به سه میلیون ایرانی مرتب مواد مخدر مصرف می‌کنند. افغانستان هم با سه میلیون معتاد دست به گریبان است. شمار زیادی از معتادان افغان از ایران به کشورشان برگشته‌اند.

به نظر می‌رسد که دو همسایه به پذیرایی از مهمان‌های ناخوانده یکدیگر عادت کرده‌اند.