آغاز رقابت‌های انتخاباتی افغانستان؛ امنیت و شفافیت همچنان دو نگرانی اصلی

شهر کابل حق نشر عکس Reuters
Image caption چهره شهر کابل امروز دگرگون شده و در و دیوار شهر پر از عکس‌های رنگارنگ کاندیداهای انتخابات پارلمانی شده است

کارزارهای انتخابات پارلمانی افغانستان امروز جمعه ۶میزان/مهر به صورت رسمی آغاز شد. بیشتر از ۲۵۰۰ نامزد از جمله ۴۰۰ زن برای کسب ۲۵۰ کرسی مجلس نمایندگان افغانستان در ۲۸میزان/مهر باهم رقابت خواهند کرد.

این انتخابات به عنوان آزمایش عمده برای انتخابات ریاست جمهوری افغانستان دیده می‌شود که قرار است سال آینده برگزار شود.

آمادگی‌ها برای انتخابات پارلمانی افغانستان که سه سال دیرتر برگزار می‌شود با چالش‌ها و مشکلات عمده مواجه بوده است.

روند روبه‌رشد خشونت‌ها در افغانستان و ادعاها در مورد تقلب گسترده، نگرانی‌های را در مورد تاخیر بیشتر در برگزاری این انتخابات به وجود آورده بود.

ناکارآمدی اداری، ادعاهای تقلب گسترده و حالاهم وعده دیرهنگام برای تایید بیومتریک رای‌‎دهندگان امیدها برای کسب یک نتیجه معتبر دراین انتخابات را با تهدید مواجه کرده.

کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان تاکید کرده که حتی در صورت نرسیدن دستگاه‌های بیومتریک، همچنان این انتخابات با همان سیستم قبلی برگزار خواهد شد.

گروه‌های سیاسی مخالف دولت تاکید داشته‌اند که برای جلوگیری از چندبار رای‌ دادن باید از سیستم بیومتریک استفاده شود.

آنها برای چندین روز شماری از دفاتر کمیسیون انتخابات را در برخی ولایات مسدود کردند.

اما بعد از قبول پیشنهاد آن‌ها در مورد استفاده از سیستم بیومتریک از سوی دولت، بحث‌های انتخاباتی تب و تاب خود را دوباره بازیافت.

مقامات کمیسیون انتخابات افغانستان گفته‌اند از ۲۲ هزار دستگاه بیومتریک وعده داده شده که ساخت آلمان است، تاکنون تنها ۴۴۰۰ دستگاه بیومتریک در اختیار کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان گذاشته شده است.

Image caption از نیمه شب گذشته تیم‌های کمپین نامزدان مصروف نصب بلبورد و تصاویر کاندیداهای انتخابات پارلمانی در سطح شهر بودند

چهره دگرگونه شهرها

شهروندان کابل بامداد امروز که از خواب بیدار شدند چهره شهرشان را دگرگون یافتند. در و دیوار شهر پر از عکس‌های رنگارنگ کاندیداهای پارلمانی شده است و بر روی هر بیلبورد عکس یک کاندیدا با نشان و شمایل انتخاباتی‌اش خودنمایی می‌کند.

بیلبوردها از روزهای قبل در سطح شهر برای چندین روز آماده می‌شد و علاوه بر مکان‌های قبلی، در چهارراهی‌ها و میادین اصلی شهر تعدادی خوازه/داربست فلزی نیز برای نصب بنرها به کار گرفته شده است.

شماری از پیامدهای زیست محیطی جریان کارزارهای انتخاباتی انتقاد کرده و ریختن زباله، نصب پوستر تبلیغات روی دیوار خانه‌ها و اماکن عمومی و استفاده از امکانات دولتی در تبلیغات از مواردی‌اند که انتقادهای کاربران شبکه‌های اجتماعی را به دنبال داشته است.

کارزارهای انتخاباتی برای نامزدان تا ۲۶میزان/مهر ادامه می‌یابد و بعد از دو روز سکوت، انتخابات در ۲۸ میزان/مهر برگزار می‌شود.

Image caption شیوه و محل نصب پوسترها و تصایر نامزدان مورد انتقاد شدید مردم بوده است

حضور گسترده نامزدان جوان

برای ۲۵۰ کرسی مجلس نمایندگان افغانستان ۲۵۶۵ کاندیدا وجود دارد که ۴۰۱ زن نیز شامل آن است.

از این جمله براساس قانون، ۶۸ کرسی باید به زنان تعلق گیرد ولی زنان می‌توانند کرسی‌های بیشتری هم بدست آورند.

اعضای کنونی مجلس نمایندگان افغانستان بارها به ناکارآمدی، فساد، سواستفاده و زورگویی متهم شده‌اند.

بیشتر اعضای کنونی مجلس نمایندگان دوباره خود را نامزد کرده‌اند اما صدها جوان تازه‌کار در حوزه سیاست نیز شامل این رقابت شده‌اند.

در میان نامزدان جوان شمار زیادی روزنامه‌نگاران، تاجران و فرزندان قدرتمندان نیز وارد میدان رقابت شده‌اند.

حق نشر عکس Reuters

جوانان اکثریت جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهد اما با چالش جدی از سوی محافظه‌کاران سیاسی روبرو هستند که دهه‌ها است از طریق روابط قبیله‌ای و قومی بر فضای سیاسی افغانستان حاکم هستند.

رفتارهای سنتی هم چالش دیگر نامزدان جوان در افغانستان است؛ زیرا براساس این رفتارها بزرگترها بیشتر مورد احترام اند و به آنها بیشتر گوش داده می‌شود.

"متخلفان جریمه شدند"

وقت قانونی آغاز کارزارهای انتخابات پارلمانی افغانستان اوایل صبح امروز بود اما شماری از نامزدان پیش از وقت در فضای مجازی مبارزات انتخاباتی‌شان را شروع کرده بودند.

کمیسیون شکایات انتخاباتی افغانستان نیز اعلام کرده که شش نامزد را به دلیل تخلف در کارزارهای انتخاباتی جریمه کرده است. جریمه‌های که برای متخلفان در نظر گرفته شده به ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ دلار بالغ می‌شود.

رفیع صدیقی رئیس کمیته رسانه‌های کمیسیون انتخابات افغانستان امروز در یک نشست خبری در کابل گفت که تیم‌های نظارتی سیار آنها از نیمه شب گذشته، جریان آغاز مبارزات انتخاباتی را در کابل نظارت و متخلفان را شناسایی کرده‌اند.

آقای صدیقی از نامزدان خواست از لایحه مبارزات انتخاباتی سر پیچی نکنند، در غیر آن به تناسب تخلف و تخطی که مرتکب می‌شوند، با آنها برخورد می‌شود.

کمیته رسانه‌ها، از مبارزات انتخاباتی، نحوه پوشش کارزار انتخاباتی و برخورد با تخلفات رسانه‌ای نظارت می‌کند و وظیفه معرفی متخلفان به نهادهای عدلی و قضایی را برعهده دارد.

این کمیته هم چنین با انتقاد از رسانه‌های افغانستان گفته که نامزدان انتخابات پیش از زمان مبارزات انتخاباتی در بحث‌های رسانه‌ای دعوت شده که این تخلف انتخاباتی شمرده می‌شود.

حق نشر عکس PA
Image caption در شروع مبارزات انتخاباتی کمیته رسانه‌های کمیسیون انتخابات افغانستان اسامی بیش از ۵۰ نامزد متخلف را به رسانه‌ها داد

انتخابات ۲۸ میزان/مهر با تاخیر سه سال در ۲۱هزار محل رای‌دهی و ۵هزار مرکز رای‌دهی برگزار می‌شود.

از زمان سقوط رژیم طالبان در سال ۲۰۰۱ تا حالا دوبار انتخابات پارلمانی در افغانستان برگزار شده است. اولین انتخابات در سال ۱۳۸۴ و آخرین انتخابات پارلمانی در سال ۱۳۸۹ بود.

انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در سال ۲۰۱۴ از پر جنجال‌ترین تجارب انتخاباتی بود که به نظر می‌رسد هنوز سایه آن بر سر نهادهای انتخاباتی این کشور سنگینی می‌کند.