راه‌آهن ساخت ایران که افغانستان را به اروپا وصل می‌کند

راه آهن حق نشر عکس ARA
Image caption راه آهن خواف-هرات سال ۱۳۹۵ آغاز و تاکنون تکمیل نشده است

مقام‌های محلی ولایت هرات در غرب افغانستان اعلام کرده‌اند که ساخت بخشی از خط آهن هرات-خواف که کار آن به عهده ایران است "تا کمتر از دو ماه دیگر تکمیل می‌شود".

با ساخته شدن این بخش از خط آهن، ولایت هرات افغانستان از طریق ایران به اروپا وصل می‌‌شود. هزینه ساخت این بخش از محل کمک‌های بلاعوض ایران به افغانستان تامین شده است.

به گفته منابع محلی، ۶۱ کیلومتر از این راه آهن تا ولسوالی غوریان در داخل خاک افغانستان ساخته شده ولی بیش از یک دهه است که افتتاح رسمی آن به تاخیر افتاده است.

ساخت بخش سوم این خط آهن از ولسوالی غوریان تا نزدیک شهرک صنعتی هرات در جنوب این شهر به عهده‌ای دولت افغانستان است اما هنوز معلوم نیست چه زمانی اجرا خواهد شد.

مقام‌های دولت افغانستان می‌گویند با ساخت این خط آهن این کشور از طریق ایران به اروپا وصل می‌شود.

براساس برنامه دولت افغانستان، راه آهن ترکمنستان نیز باید به شهرک صنعتی هرات برسد تا با راه آهن هرات خواف وصل شود و علاوه بر آن شهرهای مزار شریف- هرات نیز از طریق راه آهن وصل شوند.

حق نشر عکس ARA
Image caption نقشه جامع راه آهن افغانستان

وعده تکمیل ساخت راه‌آهن خواف- هرات تا دو ماه دیگر

اما در عمل خط آهن خواف-هرات که تنها پروژه خط آهن در حال ساخت است، کار ساخت آن در سال ۱۳۹۵ شروع شد و قرار بود در سه سال با هزینه‌ای ۸۷ میلیون دلار ساخته شود، ولی هنوز بر خلاف انتظار تکمیل نشده و به تازگی در آستانه افتتاح قرار گرفته است.

احمد بلال تیموری، مسئول اداره‌ راه آهن هرات می‌گوید: "خط آهن خواف- هرات از منطقه چاه سرخ ایران شروع می‌شود و داخل افغانستان تا روستای 'روزنک ' ولسوالی غوریان امتداد دارد. این فاز ۶۱ کیلومتر است و از محل کمک‌های بلاعوض ایران ساخته می‌شود. حالا شرکت ایرانی مشغول کار است. ۵۷ کیلومتر آن ریل گذاری شده است. طوری که به ما گفته‌اند ممکن است تا دو ماه دیگر افتتاح شود."

با افتتاح شدن این خط راه آهن در ولسوالی غوریان ولایت هرات هنوز پروژه ناقص است، زیرا بخش دیگر این راه آهن از ولسوالی غوریان تا شهرک صنعتی در جنوب شهر هرات به عهده‌ای دولت افغانستان و هنوز کار عملی در این بخش شروع نشده است.

شماری از سرمایه‌گذاران افغان می‌گویند اگر خط آهن خواف-هرات تنها در ولسوالی غوریان متوقف بماند سودی به حال آنان نخواهد داشت.

تاجران نگران از روند کند ساخت راه‌آهن

توریالی غوثی یکی از تاجران و صنعت کاران افغان در هرات می‌گوید:" تمام امکانات باید همینجا در مرکز هرات ساخته شود و همینجا به بهره برداری برسد. اگر در روزنک غوریان افتتاح شود آنجا در دل دشت چطور تاجران کالاهای خود را ببرند و باز دوباره بارگیری کنند؟ کسی نمی‌تواند بخاطر یک کانتینر کالا تا ولسوالی غوریان برود. امنیت‌اش هم یک مساله است. بنابراین خط آهن باید تا مقصد نهایی ساخته شود."

حق نشر عکس ARA
Image caption برنامه دولت افغانستان برای ساخت راه آهن تا سال ۲۰۳۰

مقام‌های هرات می‌گویند که دولت افغانستان تلاش می‌کند تا منابع مالی را برای ساخت بخش نهایی این خط آهن هم فراهم کند. حبیب الله تیموری، رئیس فواید عامه ولایت هرات گفت: "بخش دیگر این خط آهن که به دوش دولت افغانستان است و ۸۷ کیلومتر طول دارد خود به دو فاز تقسیم شده است. ایتالیا وعده کرده که بیش از چهل میلیون دلار هزینه‌ای یک بخش از این مسیر را کمک کند. دولت تلاش می‌کند تا منابع کمک کننده را متقاعد کند تا در تکمیل این پروژه سهم بگیرند."

تاجران و مقام‌های محلی افغانستان معتقدند که ساخت شبکه راه آهن در ولایت هرات به رشد اقتصاد غرب افغانستان کمک فوق العاده خواهد کرد.

خلیل یارمند، یکی از این افراد به این باور است که اگر این خط آهن به صورت کامل ساخته شود نقش یک جانبه نخواهد داشت و روند صادرات را از غرب افغانستان سرعت خواهد بخشید.

او گفت: "امیدواریم که بخش دیگر خط آهن خواف-هرات ساخته شود تا بخش خصوصی از ظرفیت‌های اقتصادی که دارند به صورت خوب استفاده کنند. خوشبختانه هرات ۱۱۹ قلم مواد صادراتی دارد که می‌تواند به خارج بفرستد. میوه‌های خشک و تازه، سبزیجات، قالی و سنگ مرمر بخشی از این اقلام صادراتی اند."

علاوه بر خط آهنی که از ایران به هرات می‌آید، در نظر است که خط آهن ترکمنستان که تنها سه کیلومتر داخل خاک افغانستان بازسازی شده در آینده به مرکز هرات برسد تا با خط آهن خواف- هرات وصل شود.

از سوی دیگر دولت افغانستان برنامه‌ای برای تمدید خط آهن از ولایت شمالی بلخ تا هرات را هم ترسیم کرده اما این برنامه‌ها هنوز روی کاغذ هستند.