من و انتخابات: فقط رای می‌دهیم، اما انتخاب نمی‌کنیم

حق نشر عکس Empics
Image caption ریحان تمنا (سمت راست) و مهناز پیروز

سلسه متن‌های کوتاه از شماری از رای‌دهندگان و دیدگاه‌های آنها در مورد انتخابات پارلمانی در مجموعه‌ای زیر نام؛ من و انتخابات

ریحان تمنا، کابل، نویسنده

هرچند من برای رای دهی ثبت نام کرده‌ام، اما ترس و دلهره امنیتی از یکسو و بی‌اعتمادی از سوی دیگر؛ شاید اجازه حضور در مراکز رای دهی را به من ندهد. حتی اگر با تمام این دغدغه‌ها بجنگم و برای رای دادن بروم تجربه به ما می‌گوید؛ در واقع ما فقط رای می‌دهیم، اما انتخاب نمی‌کنیم.

انتخابات برای زنان افغانستان که با محدودیت‌های سنتی مواجه هستند، یک فرصت به شمار می‌رفت؛ چرا که در قانون حقوق خاصی که از آن به نام "تبعیض مثبت" یاد می‌کنند، برای زنان در نظر گرفته شده بود.

انتظار می‌رفت که این فرصت در جهت برداشتن محدودیت‌ها و رسیدن زنان به عدالت اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد، ولی متاسفانه سایه مسایل سیاسی قهرا بر انتخابات افتاد و انتخابات قربانی تقلب‌ها شد.

بدبینی‌ها نسبت به انتخابات عام است؛ اما زنان به دلیل محرومیت‌ها و ناکامی‌هایی که در سال‌های اخیر در این زمینه داشتند، نسبت به مردان، به انتخابات بدبینتر هستند. حالا دغدغه اصلی برای عموم مردم، مسئله حیات شان است و طبعا زنان نیز با نگرانی‌های عمیقی که از لحاظ امنیتی وجود دارد، دغدغه مهم شان انتخابات نیست. دیگر اینکه باور نسبت به برگزاری عادلانه انتخابات از میان رفته‌است.

اغلب نامزدهای زن، هم از لحاظ مالی و هم از لحاظ نفوذ در تیم‌های سیاسی موثر در پیروزی نامزدها، نسبت به مردها ضعیفتر هستند و این خود باعث یاس و ناامیدی جدی زنان در مورد انتخابات می‌شود.

تعداد زنانی که استقلال حداقلی دارند تا رای بدهند و یا خود را نامزد انتتخابات کنند بسیار کم است.

به هر حال برداشت ما این است که انتخابات پیش رو مثل دوره‌های گذشته یک نمایش تلخ قدرت گروه‌های افراطی خواهد بود که بر قدرت تکیه دارند. پارلمان در دو دور گذشته بیش از اینکه یک مرکز قانونگذاری باشد، یک تجارتخانه با تاجران خبره بود که بیشترشان با دست خالی آمدند و طی این چند سال سرمایهداران بزرگی شدند. چگونه میتوان از چنین نمایندگانی راضی بود؟

صفحه ویژه انتخابات پارلمانی افغانستان


مهناز پیروز، رئیس مطبعه دولتی هرات

در سال‌های تحصیل در دانشگاه، ساعت درسی مضمون "حقوق فامیل" برای من، از سخت ترین ساعات درسی بود از این‌ جهت که موضوعات مطرح شده در آن، جدی تر از سایر مضامین، بر شی‌‌انگاری زنان و تثبیت برتری مردان می پرداخت.

روزی که درس به آیه «الرِّجَالُ قَوَّامُون عَلَی النّسَاءِ» رسید. اصرار استاد به ارائه تفسیری دگم و زن ستیزانه ازین آیه، جایی را برای سکوت من باقی نگذاشت و تقریبا تمام شاگردان صنف/کلاس با من مخالفت کردند.

در این میان یکی از پسران دانشجو مرا مخاطب قرار داد و گفت: "متکی به کدام تاریخ ادعای برابری با مردان را می‌کنی، ما در تمام ۱۲ سال مکتب/مدرسه حتی یک نمونه هم در مورد زنان تاثیرگذار در جهان و افغانستان نخوانده ایم؛ برابری اگر امری طبیعی و عمومی است چرا در کتب درسی ما از آن یادی نشده است؟"

بعد از آن روز تا مدت‌ها به این می‌اندیشیدم که چقدر در تربیت این نسل کوتاهی شده که منطق جوانان امروز بر چنین دیدگاهی استوار است.

با آنکه در زمان این اتفاق ما دو دوره انتخابات ریاست جمهوری، انتخابات پارلمانی و شوراهای ولایتی را پشت سر گذاشته بودیم و تعداد مشخصی از زنان نیز به کرسی‌های شورای ملی و ولایتی دست یافته بودند با این حال این تعداد کرسی و این مدت زمانی برای حضور جدی زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی جهت ایجاد باورمندی به توانایی های‌شان در افکار عامه، کافی نبود.

امسال نیز من برای رای‌دهی در انتخابات پارلمانی ۱۳۹۷ ثبت نام کرده‌ام و رای نیز خواهم داد. هرچند تعدادی از نمایندگان قبلی خود چالشی در برابر نظام دموکراسی موجود بوده اند؛ با آنهم پارلمان نو با حضور جوانان معتقد به برابری می‌تواند در ترتیب و اصلاح قوانین مساوات طلبانه بهتر از گذشته عمل کند. باشد تا کودکان امروز، برای فردای افغانستان، جوانانی تربیت شوند باورمند به اصول انسانی.

من و انتخابات؛ رای من کمکی است به زنان

من و انتخابات؛ نمی‌خواهم دیگران برایم نماینده‌ انتخاب کنند