بازار پر رنگ اما پنهانی ترمیم بکارت در کابل

بکارت
Image caption پشت پنجره‌ نشسته و به عواقب پشت پرده فکر می‌کند. او زنی مطلقه است. برای ترمیم بکارت به یکی از کلینیک‌های شهر کابل مراجعه کرده است

"خواهرم بارها برای این‌که لباس رنگی می‌پوشیدم به من طعنه می‌زد. برایم می‌گفت تو را چه به لباس رنگی و آرایش و موی بلند! او بارها به من می‌گفت وقتی مهمان، خانه می‌آید باید رو به دیوار بنشینم. بالاخره،‌ موهایم را از ته زدم.‌ لباس های کهنه پوشیدم و چندین بار دست به خودکشی زدم."

این‌ جملات مریم (نام مستعار) ۲۲ ساله است. پشت پنجره‌ نشسته و به عواقب پشت پرده فکر می‌کند. او زنی مطلقه است. برای ترمیم بکارت به یکی از کلینیک‌های شهر کابل مراجعه کرده است. نه به قصد ازدواج دوباره، بلکه برای رهایی از بند فشارهای خانواده و اجتماع.

مریم هنگامی که ۱۳ سال داشت با پسر خاله‌اش که ۲۱ سال از خودش بزرگ‌تر بود، ازدواج کرد. ازدواجی اجباری که تنها برای ۵ روز دوام آورد.

"همسرم زن داشت. این را بعد از ازدواج فهمیدم. او خارج از افغانستان زندگی می‌کرد و دخترش تنها ۲ سال از من کوچکتر بود. از او طلاق گرفتم. خانواده‌ام با طلاق موافق نبودند. آنها می‌خواستند من، زن بیوه مردی که ۵ روز با او زندگی کردم باقی بمانم."

مریم که در یکی از ولایت‌ها در شمال افغانستان زندگی می‌کرد می‌گوید:"بعد از طلاق به کابل آمدم تا دانشگاه بخوانم. مادرم می‌گفت مریم چون باکره نیست حتما با مردهای دیگر همبستر می‌شود و فاحشه شده است. من این تهمت‌ها را از خانواده خودم می‌شنیدم. از مادرم که نزدیک‌ترین فرد در زندگی‌ام است. از خانواده‌ای که خودشان مرا درگیر این مخمصه ساختند و حالا از دور تماشا می‌کردند و با دادن طعنه از کنارم رد می‌شدند."

"بالاخره تصمیم گرفتم کاری کنم که اگر مردم بیگانه پشت سرم حرف می‌زنند، حد اقل خانواده‌ام نزنند و بکارتم را ترمیم کنم. نه برای ازدواج دوباره که حالم از این پیوند بهم می‌خورد فقط برای اینکه در پناه این مسئله حد اقل آنها دیگر واقف باشند من باکره هستم و با کسی همبستر نمی‌شوم."

ترمیم بکارت

بکارت (هایمن) در جامعه سنتی افغانستان یک ارزش محسوب می‌شود. تحویل دستمالی خون‌آلوده در صبح اول عروسی به خانواده همسر نشانه پاکی و شخصیت یک دختر خوانده می‌شود؛ چند قطره خونی که در اکثر موارد ادامه زندگی او در این خانواده را تضمین می‌کند.

ترمیم بکارت در افغانستان غیرقانونی است. وزارت صحت عامه/بهداشت نیز برای انجام این عمل مجوز نمی‌دهد. اما برخی از پزشکان به گونه پنهانی در مطب یا کلینیک‌های شهر کابل این عمل را انجام می‌دهند.

دکتر زاهد (اسم مستعار) پزشک جراحی است که عمل ترمیم بکارت را در مطب و کلینکش انجام می‌دهد. او به شرط افشا نشدن هویتش با من مصاحبه کرد. او می‌گوید: "در اصل در آمد این عمل برای من زیاد مهم نیست. من بیشتر برای نجات حیات دخترانی که بنابر دلایل مختلف از جمله تجاوز جنسی بکارت‌شان را از دست داده‌اند این عمل را انجام می‌دهم."

دکتر زاهد ۱۵ سال است که عمل ترمیم بکارت را انجام می‌دهد.

Image caption در سال جاری میلادی حدود ۷۸ دختر جهت ترمیم بکارت تنها به یکی از کلینیک‌های شهر کابل مراجعه کرده‌اند

این پزشک می‌گوید:" نوعی از ترمیم بکارت از ۵ تا ۱۰ روز دوام می‌آورد. این عمل نزد دخترانی که عروسی شان نزدیک باشد انجام می‌شود. اما برای کسانی که می‌خواهند برای مدت طولانی‌تر باکره باشند، از نخ و روش جداگانه استفاده می‌شود که تا زمان انجام عمل سکس سالم می‌ماند."

به گفته او، پرده بکارت طی عمل یک ساعته با دوختن قسمت‌های پاره شده آن ترمیم می‌شود.

آمارهای به دست آمده از انجام عمل ترمیم بکارت در کلینیک‌های شخصی کابل:

۱: در سال جاری میلادی حدود ۷۸ دختر جهت ترمیم بکارت تنها به یکی از کلینیک‌های شهر کابل مراجعه کرده‌اند. این در حالی است که آمار مراجعه کنندگان این کلینیک در سال قبل به ۳۳ نفر می‌رسید.

۲: آمارهای مطب دومی نشان می‌دهد که ۵۰ دختر جهت ترمیم بکارت به این مطب سر زده‌اند، سال پار این آمار به ۲۲ نفر می‌رسید.

۳: در مطب سومی، ۵۶ نفر زیر عمل ترمیم بکارت قرار گرفته‌اند،‌ آمار سال قبل این مطب ۵۰ نفر را نشان می‌دهد.

گفتنی است عمل ترمیم بکارت در بعضی دیگر از شهرهای افغانستان نیز به گونه پنهانی صورت می‌گیرد.

هزینه ترمیم بکارت

به گفته پزشکان عمل ترمیم بکارت در شهر کابل از ۱۰ هزار تا ۱۰۰ هزار افغانی (معادل حدود ۱۵۰ تا ۱۵۰۰ دلار) هزینه بر می‌دارد.

بنابر گفته‌های دکتر زاهد ترمیم پرده بکارت با توجه به سن شخص، دفعات برقراری رابطه جنسی، ولادت یا عدم ولادت، سقط جنین یا عدم سقط و درجه پارگی پرده بکارت فرق می‌کند.

آقای زاهد می‌گوید اکثر دخترانی که برای ترمیم بکارت مراجعه می‌کنند فریب خورده‌اند: "می‌گویند، دوست پسرم فریبم داد، اشتباه کردم. به من تجاوز شده. از جایی افتادم. در حین ورزش پرده بکارتم پاره شد. حتا دخترانی هم هستند که به دلیل خود ارضایی بکارت‌شان را از دست داده‎اند. بعضی‌ها هم از بدو پیدایش اصلا پرده بکارت ندارند، ما از این دست مراجعه کننده‌ها زیاد داریم."

به گفته آقای زاهد بیشتر مراجعه کنندگان از ۱۶ تا ۳۰ سال دارند.

این پزشک می‌گوید هر سال آمار مراجعین بیشتر می‌شود. "سال‌های قبل از ۲ تا ۳ مراجعه‌کننده در ماه داشتیم اما حالا کم از کم ۶ تا ۸ مراجعه کننده داریم"

حق نشر عکس Wida saghari/fb
Image caption خانم ساغری تاکید می‌کند، زنان باید زیر غلاف و لفافه به این مسئله حیاتی نپردازند. به باور او قرار نیست بکارت تعیین کننده پاکی و شخصیت یک زن باشد

پیامدهای نداشتن بکارت

بریده شدن گوش، بینی، لت و کوب، طرد و طلاق و حتا مرگ، از جمله عواقبی‌اند که در بیشتر موارد در انتظار دخترانی است که به هر دلیلی پس از ازدواج ناباکره خوانده می‌شوند. همان دخترانی که صبح اول عروسی دستمالی خون‌آلوده را تحویل خانواده همسر ندهند.

این در حالی است که به گفته پزشکان از بین رفتن بکارت در مواردی با خون‌ریزی همراه نبوده و یا حتا در برخی موارد به صورت مادرزاد بکارت وجود ندارد.

به باور ویدا ساغری، فعال حقوق زنان در افغانستان بحث بکارت زنان بر می‌گردد به مالکیت جنسی زنان در افغانستان.

خانم ساغری می‌گوید:"زنان هنوز در قوانین حاکم در افغانستان جزو مالکیت مردان هستند. از خواستگاری، ازدواج و طلاق گرفته تا نحوه برقراری رابطه جنسی، از دید فاعلانه مرد شروع و به دید مفعولانه زن ختم می‌شود. با این حال بکارت و بکر و تازه بودن یک زن بخش لازمی در چنین شرایطی است."

به باور این فعال زن، بسیاری از زنانی که به "روسپی‌خانه‌ها رو می‌آورند" از جمله زنانی هستند که بکارت شان را در کودکی یا نوجوانی به دلیل قرار گرفتن در روابط عاطفی از دست می‌دهند.

خانم ساغری تاکید می‌کند که زنان باید زیر غلاف و لفافه به این مسئله حیاتی نپردازند. به باور او قرار نیست بکارت تعیین کننده پاکی و شخصیت یک زن باشد.

لطیفه سلطانی، مسئول بخش حمایت از حقوق زنان کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان می‌گوید:"بکارت یک تابو و مسئله بسیار حیاتی در جامعه سنتی افغانستان است. در صورتی که ثابت شود یک دختر باکره نیست با خشونت زیادی از طرف خانواده همسرش روبه‌رو شده حتی به قتل می‌رسد."

Image caption لطیفه سلطانی، مسئول بخش حمایت از حقوق زنان کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان

بکارت چیست؟

به گفته دکتر شقایق (نام مستعار) متخصص نسایی ولادی (زایمان) در کل ۱۰ نوع پرده بکارت وجود دارد. از این میان اکثر دختران دارای پرده بکارت مثلثی شکل هستند.

این دکتر می‌گوید:" بکارت یک غشایی است که باعث بندش فوحه خروجی مهبل می‌شود. در بعضی دختران از بدو پیدایش این پرده ممکن است وجود نداشته باشد. در بعضی دیگر نوعیت این پرده بسیار سخت است که با وجود مقاربت جنسی پاره نمی‌شود و فقط بعد از مداخله پزشک یا ولادت از بین می‌رود."

عاطفه (نام مستعار) یکی دیگر از زنانی است که قربانی باورهای سنتی نسبت به بکارت شده است.

"با وجودی که باکره بودم همیشه از شب اول عروسی می‌ترسیدم. چون شنیده بودم گاهی به غیر از رابطه جنسی، به خاطر افتادن یا بلند کردن وزن هم بکارت از بین می‌رود. از چیزی که می‌ترسیدم به سرم آمد."

او شب عروسی بعد از نخستین همبستری با شوهرش خون‌ریزی نداشته است.

خانواده شوهرش صبح اول عروسی او را نزد دکتر برای آزمایش می‌برند. در نتیجه مشخص می‌شود، بکارت او از نوع "الاستیک" است. نوعی از بکارت که تنها با مداخله پزشک یا پس از اولین ولادت از بین می‌رود.

با این حال اما شوهر عاطفه تصمیم دارد او را طلاق دهد. با این استدلال که بکارت او باید توسط شوهرش از بین می‌رفت.

به گفته‌ دکتر شقایق، پاره شدن پرده بکارت خون‌ریزی بسیاری به همراه ندارد. "ممکن است قطرات کمی از خون یا در بسیاری موارد افرازات کمرنگ را به همراه داشته باشد. در اصل خون‌ریزی زیاد در زمان از بین رفتن بکارت به دلیل تخریب دیگر قسمت‌های داخلی است نه به دلیل از بین رفتن بکارت."

آزمایش تثبیت بکارت:

آزمایش بکارت زندگی بسیاری از دختران متهم به ناباکره بودن را دگرگون ساخته است. قبل از این آزمایش تثبیت بکارت حتی در صورتی که پلیس به داشتن رابطه میان پسر و دختر شک می‌کرد، در بیمارستان‌ها صورت می‌گرفت.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption برخی از پزشکان به گونه پنهانی در مطب یا کلینیک‌های شهر کابل عمل ترمیم بکارت را انجام می‌دهند (عکس از آرشیو)

این عملکرد مخالفت مدافعان حقوق بشر را در پی داشت. تا بالاخره دولت افغانستان چند ماه پیش (ژوئیه ۲۰۱۸) طی مقرره/بخشنامه‌ای آزمایش بکارت زنان را در مراکز بهداشتی دولتی ممنوع کرد.

در بند دوم ماده ۶۴۰ قانون جزای افغانستان آمده است که "امر اجرای معاینات عدلی طبی پرده بکارت بدون رضایت زن یا حکم محکمه‌ای ذیصلاح ممنوع بوده، مرتکب به حکم قصیر، محکوم می‌گردد."

فرزانه اکبری، سرپرست ریاست جندر (توازن جنسیتی) وزارت صحت عامه افغانستان می‌گوید: "از حمل (فروردین) سال ۱۳۹۶ وزیر صحت عامه افغانستان یک فرمان متحد المال را به تمام تاسیسات صحی صادر کردند. مطابق آن این تاسیسات حق ندارند بدون حکم محکمه و رضایت شخص آزمایش بکارت را انجام دهند."

در همین حال تنها ۳۲ قضیه آزمایش تثبیت بکارت به نهاد میدیکا " نهاد حمایت از زنان افغان" در سه ولایت کابل، بلخ و هرات راجع شده است. اینکه چه تعداد این آزمایشات به خواست خود دختران برای تثبیت بکارت و چه تعداد به اجبار بوده است، مشخص نیست.

به گفته صیفورا پکتیس مسئول نهاد میدیکا "نهاد حمایت از زنان افغان" مردد بودن زنان این مسئله را چالش برانگیز ساخته است.

خانم پکتیس می‌گوید:" خواستیم به این نتیجه برسیم که اقدام به تثبیت بکارت با رضایت خود این دختران بوده یا اجباری، اما وکلای ما حیران مانده‌اند، چون این دختران نزد وکیل یک چیز می‌گویند اما پیش روی قاضی متردد شده و می‌گویند خودشان برای تثبیت بکارت‌شان اقدام کرده‌اند."

به گفته خانم پکتیس مسئولان این نهاد روی پرونده‌ای کار می‌کنند که مطابق آن آزمایش تثبیت بکارت به صورت قطعی باید ممنوع قرار داده شود.

به گفته فریدالله رحیق، رئیس ریاست خدمات طب عدلی هر نوع قضیه‌ای مبنی بر تثبیت جرایم اخلاقی، تجاوز جنسی، زنا یا لواط از سوی نهادهای کشف، تحقیق و قضا به این نهاد معرفی می‌شود.

آقای رحیق می‌گوید:" مقرره‌ای که به مراجع مختلف رفته را باید ارگان‌های مذکور در نظر بگیرند. وقتی به ما راجع شود، ما مکلف به اجراآت هستیم."

به باور بسیاری از مردم، بکارت در دختران قطعه‌ای از پازلی است که تمامیت آنان را کامل می‌کند.

تبعات ناباکره بودن گاهی ورای تصور است. از همین رو با وجود قانونی نبودن، ترمیم بکارت بازار پر رنگ اما پنهانی در شهر کابل دارد.