سود پمپ بنزین‌های کابل به جیب 'زورمندان' می‌رود

افغانستان حق نشر عکس Getty Images
Image caption در این آتش سوزی براساس اعلام وزارت بهداشت افغانستان سه نفر کشته و ۴۶ نفر دیگر شامل کودکان و زنان دچار سوختگی شدند

بررسی بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که بیش از نصف پمپ بنزین‌های (تانک‌های تیل) کابل، پایتخت افغانستان براساس استانداردهای قانونی ساخته نشده و شمار زیادی از آنها به افراد زورمند تعلق دارد.

یک مقام حکومت افغانستان که به دلایل امنیتی نخواست از او نام برده شود، به بی‌بی‌سی گفت که این پمپ بنزین‌ها مربوط به برخی از مقام‌های دولتی و زورمندان است.

به گفته این منبع، تنها یکی از مقام‌های دولتی افغانستان مالک حدود ۵۰ پمپ بنزین در شهر کابل است.

در تمام شهر کابل نزدیک به ۴۰۰ پمپ بنزین فعالیت دارند که دولت صاحب حدود ۲۰ پمپ بنزین و بقیه خصوصی هستند.

بنابر استانداردهای موجود، بخاطر مسایل ایمنی پمپ‌های بنزین باید هزار متر دورتر از مناطق مسکونی ساخته شوند، موضوعی که در کابل رعایت نشده است.

در روزهای گذشت آتش‌سوزی بزرگ در یک پمپ‌بنزین در مرکز کابل، یک ساختمان مسکونی را در کام خود فرو برد و این ساختمان نیز کاملا سوخت.

در این آتش‌سوزی براساس اعلام وزارت بهداشت افغانستان سه نفر کشته و ۴۶ نفر دیگر شامل کودکان و زنان دچار سوختگی شدند.

در کنار خسارت جانی که برای خانواده‌ها رسید، تمام دارایی آنها دراین حادثه خاکستر شد.

آسیب‌دیدگان این حادثه در یک تجمع اعتراضی خواستار توقف فعالیت پمپ بنزین‌هایی شدند که در نزدیکی ساختمان‌های مسکونی ساخته شده بودند.

حاجی زیرک، از آسیب دیدگان این حادثه به بی‌بی‌سی گفت: "اگر تانک‌های تیل/بنزین و گاز مایع از مناطق مسکونی به بیرون از شهر منتقل نشوند، ممکن حادثه‌های مشابه رخ‌دهد."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption این ساختمان به دلیل آتش گرفتن یک پمپ بنزین در آتش سوخت

مسایل ایمنی در پمپ بنزین‌ها رعایت نشده است

از پمپ بنزین‌های که در نقاط مختلف شهر وجود دارد، دیدن کردیم و متوجه شدیم که اغلب آنها در نزدیکی ساختمان‌های مسکونی قرار دارند. علاوه بر آن شماری از پمپ بنزین‌ها در نزدیکی اماکن عمومی بخصوص شفاخانه/ بیمارستان و مکاتب/ مدارس ساخته شده‌اند.

در کنار آن متوجه شدیم که در شمار زیادی از این پمپ بنزین‌ها، مسایل امینی نیز رعایت نشده است.

اشرف الدین اکبری، متخصص امور آتش‌نشانی و مسئول پیشین آتش‌نشانی (اطفایه) کابل می‌گوید که ساخت پمپ بنزین در نزدیک ساختمان‌های مسکونی و نهادهای آموزشی کاملا خلاف قانون و تهدید بزرگ برای جان و مال مردم است.

اداره تنظیم نفت و گاز مایع افغانستان نیز تایید می‌کند که فساد عامل تراکم پمپ‌بنزین‌ها در ولایت‌های مختلف افغانستان از جمله کابل پایتخت است.

مجوز فعالیت پمپ بنزین‌ها را در افغانستان پنج اداره از جمله بخش حوادث وزارت داخله/ کشور باید تایید کند، اما با وجود این سخت‌گیری‌ها در بیش از یک و نیم دهه گذشته حدود ۳۷۰ پمپ بنزین توسط بخش خصوصی در شهر کابل ساخته شده ‌است.

درچند سال گذشته دو پمپ بنزین در کابل آتش گرفتند. مسئولان بی‌توجهی به مسایل ایمنی را عامل این حوادث اعلام کردند.

با توجه به مشکلاتی که پمپ‌های بنزین در کابل دارند، هیج پمپ بنزینی در کابل به دلیل غیراستاندارد بودن، مسدود نشده ‌است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption اداره محیط زیست افغانستان اعلام کرده که بیشتر از سه هزار خورده فروشان سوخت در سطح شهر کابل فعالیت دارند

کمترین آتش سوزی را درپمپ بنزینها شاهد بودیم

حسیب رحیمی، از مسئولان اتاق تجارت افغانستان که به نمایندگی از اتحادیه پمپ بنزین‌ها با ما صحبت می‌کرد، غیر استاندارد بودن این پمپ‌ها را در سراسر افغانستان و بخصوص کابل رد می‌کند.

او می‌گوید: "در ده سال گذشته ما شاهد کمترین آتش‌سوزی در پمپ‌های بنزین کابل بودیم، به دلیل اینکه حتی پمپ‌های که با استانداردهای پایین ساخته شده‌اند، با تمام امکانات ایمنی و آتش‌نشانی مجهزند."

حکومت به تازگی طرزالعمل جدیدی را برای استانداردسازی پمپ‌های بنزین برای جلوگیری از آتش‌سوزی و خساره‌مند شدن مردم، تهیه کرده است.

براساس این طرزالعمل جدید، صدور جواز برای ساختن پمپ بنزین‌های جدید برای دو سال به حالت تعلیق درآمده است. کمیته‌ای متشکل از ارگان‌های مختلف دولتی موظف به اجرای این طرزالعمل شده است.

مصطفی خلازایی، معاون اداره تنظیم نفت و گاز مایع افغانستان می‌گوید که با اجرایی شدن این طرزالعمل تغییرات جدی در زمینه پمپ بنزین‌ها، بوجود خواهد آمد.

به گفته او،"بیش از نصف پمپ‌های بنزین کابل، خلاف طرزالعمل جدید است."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption در شمار زیادی از این پمپ بنزین‌ها، مسایل امینی نیز رعایت نشده است

پمپ بنزین‌ها مالیات نمی‌دهند

در بیش از یک و نیم دهه گذشته تجارت سوخت در افغانستان به یکی از پردرآمدترین کارها تبدیل شده بود و درآمد عالی باعث ساخت بی‌رویه پمپ بنزین‌های غیر استاندرد در شهرها دانسته می‌شود.

براساس قانون، مالکان پمپ‌ها بنزین‌ها از فروش ۵ لیتر سوخت باید یک افغانی مالیات بدهند و این غیر از مالیاتی است که دولت از واردات سوخت به صورت عمده می‌گیرند.

یکی از مقام حکومتی افغانستان که خواست نامش برده نشود، گفت که مالکان قدرتمند این پمپ بنزین‌ها نه تنها این مالیات را نمی‌پردازند، بلکه افراد مسلح مربوط به آنها به کارمندان جمع‌آوری مالیات حتی اجازه نزدیک شدن به پمپ بنزین‌ها را نمی‌دهند.

در کنار پمپ بنزین‌ها مواد نفتی و گاز با کپسول‌های بزرگ در سطح شهر و حتی مغازه‌های خوراکه‌فروشی شهر به صورت آزادانه فروخته می‌شود که مسایل ایمنی برای فروش آنها در نظر گرفته نشده است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption براساس قانون، مالکان پمپ‌ها بنزین‌ها از فروش ۵ لیتر سوخت باید یک افغانی مالیات بدهند