طالبان در نشست مسکو: قانون اساسی افغانستان اعتبار ندارد

نشست مسکو حق نشر عکس Getty Images
Image caption در نشست مسکو دولت افغانستان شرکت ندارد و احزاب سیاسی و سیاستماران مخالف دولت افغانستان برای مذاکره با نمایندگان گروه طالبان درآن حضور یافته‌اند

عباس استانکزی، رئیس هیات طالبان در نشست مسکو می‌گوید قانون اساسی کنونی افغانستان اعتبار ندارد، زیرا از جانب "کشورهای غربی بر مردم افغانستان تحمیل شده" و باید قانون اساسی جدید با "معیارهای اسلامی و ارزش‌های افغانی" پس از خروج کامل نیروهای خارجی ازاین کشور تدوین شود.

آقای استانکزی در جمع رهبران احزاب سیاسی افغانستان به نمایندگی از گروه طالبان در نشست مسکو خواسته‌های این گروه را برای آینده سیاسی این کشور "پس از خروج نیروهای خارجی" توضیح داد.

دراین نشست حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان با ده‌ها نفر از حامیانش، یونس قانونی، محمد محقق، عطا محمد نور، محمد اسماعیل، نمایندگان حزب اسلامی حکمتیار و شماری دیگر از چهره‌های سیاسی و اجتماعی شرکت دارند.

برعلاوه چهره‌هایی چون وکیل احمد متوکل، وزیر خارجه پیشین طالبان و عبدالسلام ضعیف از اعضای عمده پیشین طالبان که حالا در کابل زندگی می‌کنند هم، به این نشست رفته‌اند.

دولت افغانستان دراین نشست غایب است و از برگزاری آن و حضور چهره‌های سیاسی افغانستان در آن انتقاد کرده است. سرور دانش، معاون دوم رئیس جمهوری افغانستان در صفحه رسمی توییتر خود نوشته که در غیبت نمایندگان دولت این نشست "ضیاع وقت" است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption آقای استانکزی تاکید کرد که گروه طالبان پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان خواهان انحصار قدرت دراین کشور نیستند و به همین دلیل با گروه‌های سیاسی افغانستان گفت‌وگو می‌کنند

حامد کرزی از دولت روسیه برای زمینه‌سازی این نشست سپاسگزاری کرد و آن را گام مهمی در راستای آغاز "مذاکرات بین‌الافغانی" خواند.

محمد یونس قانونی، معاون سابق رئیس جمهوری افغانستان و از نمایندگان جبهه مقاومت علیه طالبان معروف به "ائتلاف شمال" گفت: "هرچند قانون اساسی افغانستان در مقایسه با کشورهای منطقه، شاید بهترین و اسلامی ترین قانونی اساسی باشد، اما این قانون تعدیل پذیرواصلاح پذیر است.

محمد محقق، از رهبران عمده هزار و شیعه در افغانستان نیز دراین نشست روی مذاکره مستقیم گروه طالبان با "افغان‌ها" تاکید کرد و ازاین گروه خواست تا درباره استقرار آتش‌بس گفتگوها را آغاز کنند.

نماینده طالبان بیرون شدن نام رهبران این گروه از فهرست سیاه، آزادی زندانیان، ایجاد یک دفتر رسمی برای این گروه، تعدیل قانون اساسی، ایجاد نظام اسلامی و تضمین گفت‌وگوهای صلح را از شرایط صلح برای افغانستان خواند.

از سوی دیگر شورای عالی صلح افغانستان نشست مسکو را نشانه‌ای از آغاز گفت‌وگوهای بین‌الافغانی خوانده است. این شورا گفته با وجود عدم شرکت رسمی دولت افغانستان در نشست مسکو، امیدوار است که طالبان پس ازاین حاضر به گفت‌وگو با نمایندگان دولت شوند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان در کنار عباس استانکزی، رئیس هیات طالبان در مسکو

چرا نشست مسکو بی‌سابقه است؟

ضیا شهریار، بی‌بی‌سی

نشست مسکو از زمان کنفرانس بن ۲۰۰۱ از نظر گردهم آمدن گروه‌های مختلف سیاسی و نظامی داخلی افغانستان بی‌سابقه است.

ده‌ها سیاستمدار افغان از جناح‌های مختلف برای اولین بار با نمایندگان طالبان رودرو در پایتخت روسیه در حالی به مذاکره می‌پردازند که دولت به رهبری اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان، آن را خلاف منافع این کشور خوانده و گفته کمکی به صلح نمی‌کند.

این نشست در زمانی برگزار می‌شود که جدی‌ترین گفت‌وگوها میان آمریکا و طالبان جریان دارد و در آن گفت‌وگوها هم نمایندگان دولت افغانستان شرکت ندارند.

شرکت این سیاستمداران در مسکو و گفت‌وگویشان با گروهی‌که عملا مشغول جنگ با نیروهای دولت افغانستان است به مشروعیت دولت این کشور ضربه می‌زند و موقعیت گروه طالبان را بیشتر تقویت می‌کند.

مانورهای سیاسی گروه طالبان در ماه‌های اخیر و استقبال نمایندگان آنها از سوی کشورهای مختلف در منطقه، دولت اشرف غنی را از نظر سیاسی و دیپلماتیک در موقعیت دشواری قرار داده.

با این حال رئیس جمهوری افغانستان از حمایت بسیاری از آنهایی برخوردار است که نگران از دست رفتن دستاوردهای هفده ساله افغانستان هستند؛ دستاوردهای چون آزادی بیان، حقوق زنان، حقوق بشر، دموکراسی، جمهوریت و انتخابات که نسل جدید افغانستان آنها را "خط سرخ" هرنوع مذاکره با طالبان می‌دانند.


عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی افغانستان روز گذشته در یک بیانیه خطاب به مردم، از سیاسیون این کشور خواست اجازه ندهند طالبان از اختلافات میان آنها و حکومت استفاده کنند و بار دیگر امارت اسلامی‌شان را به افغانستان تحمیل سازند.

اما هیات اشتراک‌کننده در این نشست در اعلامیه‌ای گفته این نشست در حقیقت اولین گام برای آغاز پروسه گفت‌وگوهای بین‌الافغانی در روند صلح است.

دراین اعلامیه آمده که هدف از اشتراک آنها دراین نشست "حفظ و دفاع از دستاوردهای نظام و نهادهای دفاعی و امنیتی" است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption عطا محمد نور، والی پیشین بلخ و از فرماندهان 'جبهه مقاومت ضد طالبان' که در نشست مسکو شرکت داشت، گفته برای پیش‌برد روند صلح در افغانستان باید دولت موقت ایجاد شود

طالبان با وجود درخواست‌های مکرر حکومت افغانستان، تاکنون حاضر به گفت‌وگو با نمایندگان دولت نشده اما گفته پیش ازاین نیز با مردم و احزاب افغانستان گفت‌وگو کرده است.

در نوامبر سال گذشته نیز نشستی با حضور نمایندگان طالبان در مسکو برگزار شد. در این نشست نمایندگان شورای عالی صلح افغانستان نیز حضور داشتند اما به گونه مستقیم با طالبان گفت‌وگو نکردند. دولت آن زمان گفته بود که نمایندگان شورای عالی صلح به گونه مستقل از سوی نهاد خود در این نشست اشتراک دارند و نمایندگی از دولت نمی‌کنند.

آقای کرزی و هیات همراهش در این نشست در حالی اشتراک می‌کنند که او در زمان ریاست جمهوری خود تاکید براین داشت که تلاش‌های پراکنده داخلی و خارجی برای گفت‌وگو با شورشیان ممکن است روند صلح را از مسیر اصلی آن منحرف کند و سبب ضعیف شدن حکومت و مشکلات تازه شود.

ملا عبدالسلام ضعیف، سفیر زمان حاکمیت طالبان در پاکستان، با ابراز رضایت از نشست مسکو در صفحه توییترش تلویحا ملا محمد عمر، رهبر قبلی گروه طالبان را خطاب قرار داده و گفته که "آنچه را گفته بودی درست از آب در آمد و کاش می‌بودی تا این تغییرات را می‌دیدی."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption زلمی خلیلزاد به تازگی پس از پایان چهارمین نشست نمایندگان طالبان و نمایندگان آمریکا اعلام کرده با این گروه درباره چارچوب کلی صلح به توافق رسیده‌اند

پیشرفت در گفت‌وگوهای صلح افغانستان

گفت‌وگوهای صلح افغانستان به تازگی به خصوص پس از چهارمین نشست مستقیم طالبان و آمریکا جدی‌تر و داغ‌تر شده است.

به تازگی پس از این دور از نشست‌ها که شش روز ادامه یافت، زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا برای صلح افغانستان اعلام کرد که با این گروه درباره چارچوب کلی صلح به توافق رسیده‌اند.

آقای خلیلزاد گفته پیش‌نویس این توافق شامل "برنامه‌ای برای خروج نیروهای آمریکا، برقراری آتش بس و طرد گروه‌های بین‌المللی تروریستی در خاک افغانستان است."

با وجود تاکید آمریکا بر عملی بودن این توافقات مشروط به مذاکرات بین‌الافغانی، مقام‌های افغان از این دستاوردها راضی نیستند و فکر می‌کنند به حاشیه رانده شدند.

آقای غنی از حامیان بین‌المللی حکومتش خواسته تا در مساله صلح افغانستان عجله نکنند و بگذارند در این زمینه خواست افغان‌ها در نظر گرفته شود.

او، در تازه‌ترین اظهارات خود در رابطه با مذاکرات صلح گفته که او و نیروهای امنیتی این کشور تا زمانی که یک قطره خون در بدن داشته باشند، "صلح گذرا" را نمی‌پذیرند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption نشست مسکو
حق نشر عکس نظر محمد مطمئن
Image caption شماری از افراد نزدیک به طالبان نیز در این نشست شرکت کرده‌اند
حق نشر عکس نظر محمد مطمئن
Image caption آقای کرزی نیز برای شرکت در این نشست به مسکو رفته است
Image caption دولت افغانستان این نشست را در نبود نمایندگان دولت افغانستان ضیاع وقت خوانده است