صبغت الله مجددی؛ چهره میانه‌رو و صریح اللهجه

مجددی حق نشر عکس AFP
Image caption آقای مجددی، نخستین رئیس دولت اسلامی افغانستان در دهه نود میلادی و رهبر حزب نجات ملی بود

صبغت الله مجددی، نخستین رئیس دولت اسلامی افغانستان در دهه نود میلادی و رهبر حزب نجات ملی روز گذشته در سن ۹۳ سالگی درگذشت.

او از چندی به این سو از بیماری رنج می‌برد. قرار است مراسم جنازه او فردا در استادیو غازی کابل برگزار شود.

صبغت الله مجددی در سال ۱۳۰۵ خورشیدی در یک خانواده روحانی در شهر کابل به دنیا آمد. او از مشایخ طریقت نقشبندیه و منتسب به شیخ احمد سرهندی، معروف به مجدد الف ثانی بود.

حق نشر عکس AFP
Image caption برهان الدین ربانی( سمت چپ)، صبغت الله مجددی و محمد نبی محمدی در سال ۱۹۸۷ در شهر پیشاور پاکستان

پس از کودتای ثور ۱۳۵۷ که حزب دموکراتیک خلق افغانستان طرفدار شوروی سابق در نتیجه آن به قدرت رسید، مجددی به پاکستان رفت و با ایجاد حزب جبهه نجات ملی افغانستان به مبارزات سیاسی و مسلحانه علیه دولت کابل آغاز کرد.

اعضای حزب او را عمدتا افراد حامیان و طرفداران سنتی، نحله‌ای طریقتی که به آن منتسب است، تشکیل می‌دهند. آقای مجددی در میان رهبران جهادی افغان به میانه‌رویی و رک‌گویی شهرت داشت.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption پس از پیروزی مجاهدین، آقای مجددی (نفر دوم، نشسته از راست) در بهار سال ۱۳۷۱ برای دو ماه به عنوان رئیس دولت موقت مجاهدین انتخاب شد

دو ماه رئیسجمهوری

در سال‌های ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ خورشیدی که حکومت در تبعید مجاهدین در پاکستان ساخته شد، صبغت‌الله مجددی به عنوان رئیس دولت اسلامی افغانستان تعیین شد.

پس از پیروزی مجاهدین، آقای مجددی در بهار سال ۱۳۷۱ برای دو ماه به عنوان رئیس دولت موقت مجاهدین انتخاب شد و دولت را رسما از فضل الحق خالقیار، نخست‌وزیر دولت نجیب الله تحویل گرفت.

صبغت الله مجددی پس از دو ماه، زمام‌داری سکان دولت اسلامی را براساس توافقات اسلام‌آباد به برهان‌الدین ربانی رهبر جمعیت اسلامی سپرد.

در دوران حکومت آقای مجددی و پس از آن، کابل به دلیل ورود جناح‌های مختلف مجاهدین به بخش‌های مختلفی که در اختیار یکی از تنظیم‌های مجاهدین قرار گرفته بود، تقسیم شد. جنگ‌های میان‌گروهی بین احزاب مختلف مجاهدین از مهم‌ترین رویدادهای این دوران است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption مجددی همراه با محمد کریم خلیلی و نوازشریف در سال ۱۸۹۳ میلادی

پس از سقوط دولت مجاهدین به‌وسیله طالبان آقای مجددی دوباره به پاکستان بازگشت با آن که از طالبان انتقاد می‌کرد، اما عملا به جبهه شمال به عنوان مهم‌ترین گروه مخالف طالبان در درون افغانستان که توسط احمد شاه مسعود رهبری می‌شد، نپیوست.

در دوران حکومت دو ماهه آقای مجددی، تنش‌هایی میان او و گلبدین حکمتیار و سپس میان او و برهان‌الدین ربانی به وجود آمد.

آقای مجددی پس از برکناری از مقامش گفته بود که اختیار چندانی در دولت نداشته است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption آقای مجددی بعد از سقوط حکومت چپگرای افغانستان در سال ۱۳۷۱ به کابل آمد و این عکس اولین کنفرانس مطبوعاتی او است

حضور دوباره

پس از سقوط رژیم طالبان آقای مجددی به روند بن پیوست و در تعاملات مختلف سیاسی این کشور نقش فعال داشت.

او ریاست لویه جرگه قانون اساسی را پس از فروپاشی طالبان به عهده داشت که منجر به تصویب قانون اساسی کنونی این کشور شد.

حامد کرزی رئیس‌جمهوری پیشین افغانستان به آقای مجددی به دلیل این که یکی از اعضای حزب او در دوران جهاد بود، ارادت خاص نشان می‌داد. حامد کرزی در سال‌های جهاد رئیس دفتر صبغت الله مجددی در پاکستان بود.

صبغت الله مجددی به عنوان رئیس مجلس سنای افغانستان نیز کار کرده و همچنین ریاست کمیسیون تحکیم صلح را به عهده داشت.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption مجددی و دالای‌لاما رهبر بودائیان تبت در سال ۲۰۰۸ در دهلی

صبغت الله مجددی به دلیل مواضع معتدلانه خود، به اسلام میانه‌رو گرایش داشت و به دلیل انتقادهای تند از برخی از سران مجاهدین و دولت پاکستان به صراحت لهجه معروف بود.

او برخلاف برخی از رهبران تندرو مجاهدین، مخالف حضور زنان در حیات سیاسی کشور نبود و دست دادن با زنان را حرام نمی‌دانست.

آقای مجددی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸، حمایت خود را از نامزدی حامد کرزی اعلام کرد و گفت که در این مورد "استخاره" کرده است. او در دور قبلی انتخابات نیز از محمد اشرف‌غنی، رئیس جمهوری برحال افغانستان حمایت کرد.

در سال‌های اخیر روابط آقای مجددی با رئیس اشرف غنی به سردی گراییده بود و آقای در چند مورد از دولت به رهبری اشرف غنی انتقاد کرد. محمد حنیف اتمر، از نامزدان انتخابات پیش‌رو در روز ثبت نامش برای انتخابات، گفت حمایت آقای مجددی را با خود دارد، هرچند خود آقای مجددی دراین مورد چیزی نگفت.