اعضای برکنار شده کمیسیون‌های انتخابات افغانستان ممنوع الخروج شدند

افغانستان حق نشر عکس Iec
Image caption کمیسیون انتخابات تاکنون فقط به ۸۰ نماینده اعتبارنامه داده

دوازده عضو برکنارشده کمیسیون‌های انتخابات و شکایات انتخاباتی به شمول روسای آنها، ممنوع الخروج شده‌اند.

دادستانی کل افغانستان اعلام کرد که این اقدام با هدف بررسی اتهام‌های مطرح شده علیه آن‌ها از جمله سوء استفاده از صلاحیت‌های وظیفه‌ای گرفته شده است.

امروز، ریاست جمهوری افغانستان اعلام کرد که اعضای هر دو کمیسیون انتخابات بعد از امضای قانون جدید انتخابات توسط اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان معزول محسوب می‌شوند.

مسئولیت پیش‌برد امور کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخابات افغانستان تا تعیین اعضای جدید به دبیرخانه‌ این کمیسیون‌ها سپرده شده است.

اعضای کمیسیون درست زمانی معزول می‌شوند که تاکنون نتایج نهایی انتخابات پارلمانی که ۲۸ و ۲۹ میزان/مهر امسال برگزار شده بود، اعلام نشده است.

در خبرنامه ریاست جمهوری که امروز، سه شنبه (۲۳ دلو/بهمن) نشر شد، آمده است که در قانون جدید بعد از مشورت با احزاب سیاسی، نمایندگان نامزدهای ریاست جمهوری و نهادهای جامعه مدنی مرتبط با انتخابات روی ۳۹ مورد اصلاحات در قانون انتخابات به اتفاق آرا توافق صورت گرفته است.

براساس نسخه‌ای ازاین قانون تعدیل شده که به دست بی‌بی‌سی رسیده، مهمترین تعدیلات نحوه انتخاب اعضای کمیسیون است.

در قانون جدید آمده که به منظور اداره و نظارت بر هر نـوع انتخابات و مراجعه به آرای عمومی در کشور کمیسیون مرکب از هفت عضو مطابق احکام این قانون، ایجاد می‌گردد.

حق نشر عکس Arg

نحوه تعیین اعضای کمیسیون

در ماده سیزدهم این قانون درباره نحوه انتخاب اعضای کمیسیون آمده که هر حزب سیاسی ثبت شده در وزارت عدلیه یک نامزد و همچنین، نهادهای جامعه مدنی مرتبط به انتخابات فهرست پانزده تن اشخاص واجد شرایط را معرفی کنند که حداقل پنج تن آنان زن باشد.

قانون تصریح کرده که اعضای کمیسیون انتخابات و شکایات و دبیران (رئیس دارالانشاء) دو کمیسیون از میان این افراد، با اسناد مربوط در خلال ۷ روز به منظور تعیین اعضای کمیسیون انتخابات، کمیسیون شکایات و روسای هر دو دارالانشاء، به رئیس جمهوری اسلامی افغانستان ارائه می‌نمایند.

در تعدیل قانون جدید آمده است که رئیس جمهور از میان این فهرست اعضای کمیسیون انتخابات، کمیسیون شکایات و روسای هر دو دارالانشاء (دبیرخانه) را تعیین می‌کند. براساس قانون جدید، در صورتیکه رئیس جمهوری خود نامزد انتخابات باشد، تمام افرادیکه نامزد انتخابات هستند، یک رای به افراد معرفی شده برای عضویت در کمیسیون انتخابات، شکایت و دبیرخانه بدهند.

رئیس جمهوری از میان چهارده نفری که بیشترین آراء را دریافت بکنند، هفت تن را با رعایت ترکیب قومی و جنسیتی و حضور حد اقل دو زن برای دوره اول به ترتیب ذیل به عنوان اعضای کمیسیون انتخابات،تعیین می‌نکند:

۱- چهار عضو برای مدت پنج سال.

۲- سه عضو برای مدت سه سال.

هرگاه ترکیب قومی و جنسیتی میان نامزدهای کمیسیون‌های انتخابات رعایت نشده باشد، رئیس جمهوری حق دارد از میان اشخاصی که دارای بیشترین آراء هستند، ترکیب قومی و جنسیتی را تامین تعیین کند.

براساس قانون جدید "به منظور تامین شفافیت بیشتر در روند انتخابات" حکومت می‌تواند در تفاهم با سازمان ملل متحد، دو تن از متخصصین بین‌المللی امور انتخابات را به عضویت کمیسیون انتخاب کند ولی این افراد حق رای ندارند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption کمیسیون انتخابات در انتخابات پارلمانی برای جلوگیری از تقلب، رای‌دهندگان را انگشت نگاری کرد

انتخابات الکترونیکی

در قانون جدید موضوع دیگر الکترونیکی شدن انتخابات افغانستان است. براساس این قانون کمیسیون انتخابات مکلف است، به منظور تسریع روند انتخابات و تامین شفافیت، تدابیری را اتخاذ کند که همه مراحل روند انتخابات اعم از ثبت نام و تشخیص رای‌دهندگان از سیستم الکترونیکی و فنان‌آوری بیومتریک استفاده شود.

در انتخابات پارلمانی که ۲۸ و ۲۹ میزان/مهر امسال برگزار شد، کمیسیون انتخابات برای اولین بار از سیستم بیومتریک استفاده کرد.

کرسی زنان در شوراهای ولسوالی و روستا

در این قانون حداقل ۲۵ درصد کرسی در هر شورای ولسوالی برای نامزدهای زن اختصاص یافته و در صورتی‌که نامزد زن وجود نداشته باشد یا در فهرست نامزدها به تعداد کافی زن موجود نباشد، کرسی یا کرسی‌های اختصاص یافته به زنان در همان حوزه انتخاباتی خالی باقی می‌ماند.

کمیسیون انتخابات موظف شده تا در اسرع وقت برای پرکردن کرسی یا کرسی‌های خالی، انتخابات مجدد را در همان حوزه انتخاباتی برگزار کند.

در شورای قریه نیز کرسی سهم مشابه شورای ولسوالی برای زنان داده شده و در صورتی‌که نامزد زنان به اندازه کافی نباشد، معیارهای قانون شورای ولسوالی اعمال می‌شود.