زلمی خلیلزاد و ملا برادر برای نخستین بار در قطر دیدار کردند

نشست قطر حق نشر عکس Qatar Official Sources
Image caption این تصویر که از سوی منابع رسمی قطری منتشر شده، نشست امروز میان نمایندگان طالبان به ریاست ملا برادر (نفر پنجم راست) و زلمی خلیلزاد را نشان می‌دهد

زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا برای صلح افغانستان امروز برای نخستین بار با ملا عبدالغنی برادر معاون رهبر طالبان در دوحه قطر دیدار کرد.

آقای خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان در صفحه توییترش نوشته که "نخستین بار با ملا برادر و تیم کاری‌اش در جریان غذای چاشت (ناهار) دیدار کردم و اکنون به سوی مذاکرات می‌رویم."

یک عضو هیات مذاکره کننده آمریکا به بی‌بی‌سی گفت: در این نشست درباره مذاکرات بین الافغانی بحث صورت گرفت و زلمی خلیلزاد تلاش جدی کرد تا دولت افغانستان نیز در این مذاکرات سهیم شود.

گروه طالبان در خبرنامه‌ای گفته است ملا برادر پنجمین دور مذاکرات میان آمریکا و طالبان را آغاز کرد و این مذاکرات بعد از این توسط محمد عباس استانکزی پیش برده خواهد شد.

در این خبرنامه آمده است که ملا برادر در نشست امروز درباره "اهمیت مذاکرات، صلاحیت تیم مذاکره کننده و نقشه راه برای آینده توضیح داد".

Image caption نخستین روز این دور از مذاکرات آمریکا و طالبان در قطر پایان یافت

این پنجمین دور مذاکرات میان آمریکا و طالبان است. گفته می‌شود حضور ملا برادر به این دور مذاکرات اهمیت ویژه بخشیده و انتظار می‌رود پیشرفت‌های دراین مذاکرات صورت بگیرد.

آقای خلیلزاد در توییت قبلی‌اش نوشت: "به دوحه رسیدم تا با یک هیات با صلاحیت‌تر طالبان دیدار کنم. این می‌تواند فرصتی مهم باشد. از میزبانی قطر و کمک پاکستان به سفر (هیات طالبان) سپاسگزارم. حالا کار جدی شروع می‌شود."

خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، همکاری طالبان در کار مبارزه با القاعده و گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش)، آتش‌بس و آغاز مذاکرات رو در رو با حکومت افغانستان از محورهای مذاکرات قطر است.

گروه طالبان همچنان حاضر نیست با هیات دولت افغانستان به صورت مستقیم مذاکره کند و این یکی از موضوعات اصلی مورد اختلاف دراین مذاکرات به شمار می‌رود.


مذاکراتی علنی ولی دور از چشم رسانه‌ها

جمال‌الدین موسوی - دوحه

مقام‌های وزارت خارجه قطر و افراد نزدیک به دیپلمات‌های آمریکایی می‌گویند هیچ وقت احتمال به نتیجه رسیدن گفت‌وگوها با طالبان تا این حد بالا نبوده است. ولی هنوز اما و اگرهای زیادی وجود دارد. قطری‌ها ترجیح داده‌اند تا اینجا در مورد دسترسی رسانه‌ها به افراد طالبان خصوصا ملا عبدالغنی برادر احتیاط کنند. مقام‌های آمریکایی هم سعی زیادی می‌کنند تا از اظهارنظری جنجال‌برانگیز خودداری کنند.

یک مقام قطری به من گفت، هر کدام از طرف‌ها حاضر شود با رسانه‌ها صحبت کند، مجبور می‌شود به ده‌ها سٔوال دشوار پاسخ بدهد. از جمله اینکه طالبان با کدام پاسپورت به قطر سفر کرده‌اند؟ آیا ملا برادر با یک هواپیمای نظامی به قطر منتقل شده است یا با یک پرواز غیر نظامی؟ اعضای هیات آنها کجا اقامت دارند؟ و...

پیوستن ملا عبدالغنی برادر از بنیانگذاران طالبان به تیم مذاکره کننده این گروه در قطر معنایی جز این ندارد که بخشی از مهمترین حلقه تصمیم‌گیری آنها وارد گفت‌وگو با آمریکا شده است. یک منبع نزدیک به هیات مذاکره‌کننده آمریکایی گفت که عجله‌ای در کار نیست چرا که تجربه نشان داده رسیدن به صلح، روندی زمان‌بر است ولی طالبان باید تصمیم‌های سختی بگیرند. هنوز معلوم نیست که وارد شدن ملا برادر به ترکیب هیات طالبان، باعث انعطاف پذیرتر شدن آنها می شود،‌ یا بر عکس، باعث سختگیرتر شدن آنها.


Image caption جمال موسوی، خبرنگار بی‌بی‌سی که اکنون در قطر است، در توییتی نوشته: "دولت قطر در یک اقامتگاه مجلل گفتگوهای ملابرادر، معاون رهبر طالبان و زلمی خلیلزاد نماینده آمریکا در گفتگوهای صلح افغانستان را میزبانی کرد. یکی از اعضای هیات آمریکایی گفت که از گفتگوها راضی هستند."

منابع گروه طالبان همچنین به بی‌بی‌سی تایید کرده‌اند که نشست امروز گروه طالبان و هیأت آمریکایی در قطر بیشتر تشریفاتی خواهد بود و این گروه گفته که ملا برادر امروز رسما ریاست دفتر قطر را به عهده می‌گیرد.

طالبان افزوده که نشست اصلی میان هیأت آمریکایی و افغانستان قرار است فردا، سه‌شنبه (هفتم اسفند/حوت) برگزار شود.

حق نشر عکس .
Image caption ملا عبدالغنی برادر، پنجاه سال دارد و یکی از چهار نفری است که در سال ۱۹۹۴ میلادی گروه طالبان به رهبری ملا عمر را تاسیس کردند

نام ملا عبدالغنی برادر در فهرست سیاه آمریکا و سازمان ملل قرار دارد، اما حالا گفته می‌شود این محدودیت برای تسهیل گفت‌و‌گوها موقتا برداشته شده است.

این در حالی است که طالبان اخیرا گفته بودند که شرکت ملا برادر در مذاکرات دوحه، پایتخت قطر، مشروط به حضور وزیر خارجه آمریکا در این مذاکرات است.

ملا عبدالغنی برادر که حدود چهار ماه پیش از سوی دولت پاکستان، پس از هشت سال سپری کردن زندان رها شد، در دور قبلی این نشست به عنوان رئیس دفتر طالبان در قطر تعیین شد.

همچنین، گروه طالبان در اعلامیه‌ای که حدود یک ماه پیش منتشر کرد و هیأت مذاکره کننده جدید خود را اعلام کرد، به ملا برادر رهبری این هیأت را سپرده بود.

خروج سربازان آمریکایی و همکاری طالبان در کار مبارزه با القاعده و گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) در افغانستان از موضوعات عمده نشست قطر گفته شده است.

دو طرف مذاکره آمریکا و طالبان
Getty Images
نشست‌های صلح طالبان و آمریکا

چهار نشست؛ سه نشست در دوحه قطر و یک نشست در ابوظبی امارات

  • زمان برگزاری نشست‌ها ۱۲ اکتبر سال ۲۰۱۸ در شهر دوحه قطر؛ ۱۶ نوامبر سال ۲۰۱۸ در شهر دوحه قطر؛ ۱۷ دسامبر سال ۲۰۱۸ در شهر ابوظبی امارات متحده عربی؛ ۱۹ ژانویه سال ۲۰۱۹ در شهر دوحه قطر؛

  • نشست شش روزه نشست چهارم که در شهر دوحه انجام شد، شش روز پشت درهای بسته ادامه یافت و دو طرف در پایان اعلام کردند که به پیشرفت‌های دست یافته‌اند.

بی‌بی‌سی

ملاعبدالغنی برادر کیست؟

ملا عبدالغنی برادر، پنجاه سال دارد و یکی از چهار نفری است که در سال ۱۹۹۴ میلادی گروه طالبان به رهبری ملا عمر را تاسیس کردند.

پیروان گروه طالبان از ملا برادر به عنوان یکی از مغزهای متفکر این گروه یاد می‌کنند. او در مدارس دینی پاکستان مسایل دینی خوانده و مدتی در گروه طالبان جنگیده است.

ملا برادر پس از سقوط حکومت "امارت اسلامی طالبان" در افغانستان، شورای کویته، مهم‌ترین تشکیل طالبان پس از سقوط این گروه را رهبری می‌کرد.

او به ملابرادر مشهور است و گفته می‌شود که با قبیله پوپلزایی از قبایل قندهار، نسبت دارد.

در زمان حمله آمریکا و متحدانش به افغانستان در سال ۲۰۰۱ او معاون وزارت دفاع طالبان بود. پس از سقوط گروه طالبان، معاون ملا محمد عمر شد.

منابع آگاه گفته بودند که "خواهر ملابرادر همسر ملا محمد عمر، رهبر گروه طالبان بود و همسر خود او هم خواهر ملا عمر است".

حق نشر عکس Reuters
Image caption زلمی خلیلزاد گفته است که زمینه‌سازی برای گفت‌وگوهای بین‌الافغانی را جزی از تلاش‌هایش خوانده است، امری که در تحقق آن تاکنون موفق نشده است

گفت‌وگوهای طالبان و آمریکا

تاکنون چهار دور گفت‌وگوهای مستقیم طالبان با نمایندگان آمریکا برگزار شده است. آخرین دور این نشست‌ها شش روز به طول انجامید و پس از پایان آن زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا برای صلح افغانستان گفت با این گروه درباره چارچوب کلی صلح به توافق رسیده‌اند.

آقای خلیلزاد گفته پیش‌نویس این توافق شامل "برنامه‌ای برای خروج نیروهای آمریکا، برقراری آتش بس و طرد گروه‌های بین‌المللی تروریستی در خاک افغانستان است."

با وجود درخواست‌های مکرر حکومت افغانستان برای گفت‌وگو با طالبان، این گروه تاکنون حاضر به مذاکرات با دولت افغانستان نشده است.

اما آمریکا تاکید کرده که عملی شدن توافقات آنها با طالبان مشروط به آتش بس و گفت‌وگوهای بین‌الافغانی است.

پس از پایان دور قبلی گفت‌وگوها نارضایتی‌هایی نزد مقام‌های دولتی به میان آمد اما به تازگی ریاست جمهوری افغانستان اعلام کرد که رئیس جمهوری افغانستان و زلمی خلیلزاد روی کارشیوه جدیدی برای پیشبرد روند صلح به توافق رسیدند.

به گفته مقام‌های ارگ، به اساس این کارشیوه، نخست روی موضوعات صلح مشورت صورت می‌گیرد و بعدا در مورد اقدام می‌شود.