انتشار فهرست آثار تاریخی سرقت شده

موزیم کابل
Image caption موزیم شهر کابل، در سال های اخیر بازسازی شده است

شورای بین المللی موزیم (موزه) ها، فهرستی از آثار تاریخی افغانستان را منتشر کرده که در جریان سه دهه جنگ، از این کشور قاچاق شده است.

این فهرست که "فهرست سرخ" نامیده شده، شامل آثار بی‎همتایی است که از موزیم های افغانستان دزدیده شده و یا در اثر کاوش غیرقانونی مناطق باستانی این کشور به دست آمده است.

تهیه کنندگان "فهرست سرخ"، نام و مشخصات این اقلام را که خرید و فروش آنها ممنوع است، در اختیار پلیس و معامله گران آثار عتیقه قرار می دهند.

یک کارآگاه بریتانیایی که در زمینه ردیابی آثار سرقت شده تاریخی فعالیت می کند، گفت هزاران قلم از این گونه آثار دزدیده شده، در نمایشگاه های آثار عتیقه و یا سوغاتی فروشی های فرودگاه ها پیدا شده است.

موزیم های شهرهای مختلف افغانستان، از جمله کابل، در جریان جنگ های سه دهه گذشته در این کشور آسیب فراوان دیده است. موزیم کابل که زمانی از جمله گنجینه های غنی منطقه پنداشته می شد، در دوره جنگ های داخلی گروه های مجاهدین غارت شد و به ساختمان آن آسیب جدی وارد آمد.

گروه بنیادگرای طالبان نیز در دوره حکومت خود بر افغانستان، شمار زیادی از آثار ارزشمند باستانی این کشور را که دارای تصاویر انسان یا جانوران بود، از بین بردند.

بازسازی 'هویت ملی'

Image caption طالبان شمار زیادی از آثار ارزشمند باستانی افغانستان را که دارای تصاویر انسان یا جانوران بود، از بین بردند

رحیم شیرزوی، سفیر افغانستان در بریتانیا می گوید بازگرداندن دارایی های تاریخی و باستانی سرقت شده کشورش، بخش مهمی از بازسازی هویت ملی این کشور است.

در میان اقلام تاریخی ثبت شده در "فهرست سرخ"، نام شماری ظرف سفالی نیز دیده می شود که بیش از چهار هزار سال قدمت دارند.

از صندوق های ساخته شده از عاج گرانقیمت فیل و چند مجسمه بودا نیز در این فهرست نام برده شده است.

تلاش برای یافتن این آثار تاریخی و بازگرداندن آنها به افغانستان در حالی تشدید می شود که سرقت موزیم ها و کاوش غیرقانونی مناطق باستانی، هنوز چالش عمده ای در برابر دولت این کشور است.

هفته گذشته اداره اطلاعات و فرهنگ هرات اعلام کرد که بیست قلم اثر ارزشمند تاریخی از موزیم این شهر غربی افغانستان ربوده شده است.

مقامات می گویند یک مجسمه بودا، آثاری از دوره های پیش از اسلام، و چند اثر تاریخی دیگر که قدمت آنها به هزاران سال می رسد، از موزیم شهر هرات ربوده شده است.

نعمت الله سروری، رئیس اداره اطلاعات و فرهنگ هرات از عدم توجه وزارت داخله افغانستان نسبت به حفاظت از موزیم ها گله گرد و گفت که علیرغم درخواست های متعددش مبنی بر توجه بیشتر به حفاظت از موزیم هرات، مقام های امنیتی تاکنون جواب مناسبی نداده اند.

موزیم هرات در غرب افغانستان، نزدیک به هشتاد سال پیش در زمان حکومت امان الله خان ایجاد شد.

این گنجینه، یکی از موزیم های مهم افغانستان به شمار می رود و اداره اطلاعات و فرهنگ هرات می گوید هم اکنون حدود هزار و پانصد اثر ارزشمند تاریخی، در این موزیم نگهداری می شود.

این نخستین بار نیست که آثار تاریخی در هرات، مورد دستبرد قرار می گیرد. نزدیک به سه ماه پیش، یک موزیم شخصی در این شهر نیز، مورد دستبرد قرار گرفت، اما تاکنون گزارشی از دستگیری ربایندگان آثار تاریخی آن مجموعه، منتشر نشده است.