تلاش برای منع پخش تصویرهای خشونت آمیز

وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان می گوید در مورد منع پخش تصویرهای تکان دهنده و خشونت آمیز از تلویزیون های این کشور از شدت عمل بیشتری کار می گیرد.

پخش تصویرهایی تکان دهنده از صحنه های انفجار، پاره هایی از اعضای بدن انسان، لباسهای خون آلود از تلویزیون های خصوصی و حتی تلویزیون دولتی افغانستان با واکنشهای منفی مواجه شده است.

دین محمد مبارز راشدی، معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ در گفتگویی با بی بی سی گفت پیش از این در فراخوانی از رسانه های تصویری این کشور خواسته شده بود از پخش صحنه های خشونت آمیز خودداری کنند. اما به گفته آقای راشدی، پخش این گونه تصویرها از تلویزیون ها هنوز هم کماکان ادامه دارد.

آقای راشدی پخش تصویرهایی "متاثر کننده ای" که صحنه های انفجار، اعضای بدن انسان و لباسهای خود آلود را نشان دهد "غیرقانونی" دانست.

معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ می گوید در صورت ادامه این وضعیت، برای توقف پخش این گونه تصویرها از "شدت عمل بیشتری" کار خواهد گرفت.

آقای راشدی گفت: "بعد از تذکراتی که ما دادیم احتمال دارد که یک مقدار شدیدتر عمل کنیم و جلو بعضی از (آگهی ها) و تصاویری که در رسانه ها هست، گرفته شود."

او افزود: "در صورتی که مواردی باشد که بسیار با موازین قانونی هماهنگ نباشد و تاثیرش بسیار منفی باشد، حتماً جلوش را خواهیم گرفت."

بخشی از تصویرهایی که تکان دهنده و خشونت آمیز خوانده شده، همراه با آگهیهای نهادهای امنیتی افغانستان پخش می شود که عمدتاً برای پیشگیری از بمبگذاریهای انتحاری در این کشور تهیه و پخش می شود.

این آگهی ها در میان آگهی های بی شمار تجارتی و مانند آنها در برابر پول از تلویزیونهای خصوصی و دولتی افغانستان پخش می شوند.

با این حال، چرا نهادهای دولتی افغانستان اقدام به پخش تصویرهایی می کنند که از لحاظ حرفه ای "نادرست" و از نگاه قانونی "ممنوع" دانسته می شود؟

زمری بشری، سخنگوی وزارت داخله (کشور) افغانستان می پذیرد که تصویرهای آگهی های ضد بمبگذاری انتحاری نهادهای امنیتی "واضحاً انفجاها و افراد غیر نظامی را که دراین را نشان می دهند و افراد غیرنظامی که در نتیجه این انفجارات تلف می شوند."

اطلاع رسانی؟

آقای بشری می گوید هدف از پخش این گونه تصویرها "مغشوش ساختن اذهان مردم نه بلکه اطلاع رسانی" است.

سخنگوی وزارت داخله گفت: "ما ناچاریم به مردم نشان دهیم که چنین اعمال (بمبگذاریهای انتحاری) نتایج بدی را در قبال دارد و از طرف دیگر به کسانی که به اعمال تروریستی دست می زنند، بگوییم که یا به نحوی از اعمال شان دست بردارند و یا هم بدانند که اعمال شان چه نتایجی در قبال دارد."

آقای بشری گفت: "من فکر می کنم این گام مثبتی است تا مردم آگاه شوند و بیشتر با نیروهای امنیتی کمک کنند. بدون شک همه ما از این نکته رنج می بریم."

اما ژنرال ظاهر عظیمی، سخنگوی وزارت دفاع افغانستان می گوید پخش آگهی های دارای تصویر تکان دهنده و خشونت آمیز، بیشتر ناشی از "هرج و مرج رسانه ای" در افغانستان است.

به گفته او، برخی از این آگهی ها توسط شماری از نهاد ها و شرکتهای خصوصی تهیه و از طریق تلویزیون ها پخش می شود که وزارت دفاع در تولید و پخش آنها "هیچ نقشی ندارد".

سخنگوی وزارت دفاع گفت: "در تولید آگهی هایی که خود ما می سازیم، بسیار دقت می شود از تصاویری که باعث آسیب دیدن افکار عمومی می شود یا به نحوی نشاندهنده فضای مملو از خشونت است، استفاده نشود. به هیچ وجه ما آنها (آگهی های با تصاویر خشونت آمیز) را ترتیب و تنظیم نمی کنیم."

نامناسب

به باور بسیاری از کارشناسان پخش تصویرهای از صحنه های انفجار و قربانی شدن غیرنظامیان در بمبگذاری ها، از نظر حرفه ای "نادرست" است.

ظاهر شمس، استاد روانشناسی در دانشگاه تعلیم و تربیه کابل می گوید برخی از آگهی هایی که از سوی ارتش و پلیس افغانستان برای جلوگیری از بمبگذاری ها و حملات انتحاری از طریق تلویزیون ها پخش می شود، همراه با صحنه های "نامناسبی" است که از نگاه روانی پخش آنها درست نیست.

آقای شمس می گوید: "اکثر صحنه هایی را که من خودم (در این آگهی ها) دیده ام، روی روحیه بینندگان، به ویژه جوانان تاثیر منفی می گذارند. حتی بعضی از صحنه های خشونت آمیز در این آگهی ها را من خود نمی توانم ببینم."

ممنوع

صدیق الله توحیدی، کارشناس مسائل رسانه ای می گوید براساس قانون جدید رسانه های همگانی افغانستان پخش تصویرهای خشونت آمیز از طریق رسانه های همگانی از موارد "ممنوعه" است.

مطابق بند هشتم ماده ۴۵ این قانون رسانه ها پخش مطالبی که به "امنیت روانی" مردم آسیب برساند، از طریق رسانه های همگانی ممنوع است.

آقای توحیدی می گوید مطابق قانون رسانه های افغانستان، هیچ رسانه ای نباید اقدام به پخش تصویرها و صداهایی کند که به نحوی خشونت را دربر داشته باشد. به گفته او، مردم با دیدن این گونه تصویرها احساس ناامنی می کنند.

به گفته آقای توحیدی، رسانه ها به دلیل این که در بدل پول اقدام به پخش این آگهی ها می کنند، به محتوای آنها توجهی نمی کنند. او می گوید وزارت اطلاعات و فرهنگ باید ضمن جلوگیری از پخش تصویرهای نادرست، رسانه ها را یاری رساند تا از این موضوع اگاه شوند.

با این حال دشوار به نظر می رسد که رسانه های افغانستان بتوانند در کوتاه مدت به درجه ای از معیارهای حرفه ای برسند که بر اساس آن تاثیر"روانی" روانی مستقیم و یا غیر مستقیم مطالب و تصاویر، بر مخاطبان به گونه درست در نظر گرفته شود.