تلاشهای دپلماتیک و مذاکره با طالبان

هیات شورای امنیت درکابل
Image caption در اواخر سال 2008 هیات بلند پایه ای از شورای امنیت به کابل سفر کرد

در نخستین روز های سال 2008 میلادی پیش بینی هایی در رسانه ها مبنی بر افزایش جنگ و تسلط بیشتر طالبان غالب شد. تصوراتی بوجود امد که ممکن است شورشیان مناطق بیشتری را تصرف کنند و اوضاع را بیشتر مختل کنند، در عمل نیز چنین شد، حملات شورشیان مخالف دولت بیشتر شد و شمار تلفات نیروهای خارجی، نیروهای افغان و غیر نظامیان افزایش یافت.

اگرچه حملات شورشیان، سرخط خبرها را به سود طالبان رقم زد ، ولی در میدان نظامی و تسخیر مناطق، دستاورد زیادی نصیب آنها نشد.

تلاش های دپلماتیک

اما مقام های دولت افغانستان معتقدند که آنها در سال 2008 توانستند به یکی از خواسته های مهم شان برسند، داود مرادیان یکی از مقام های وزارت خارجه افغانستان می گوید بزرگترین دستاورد دولت افغانستان قانع کردن جامعه جهانی به افزایش فشار نظامی و دپلماتیک بر پاکستان بود.

Image caption دولت افغانستان متقاعد کردن متحدانش را بر این امر که باید مراکز گروه های شورشی درمناطق قبایلی تحت فشار قرار بگیرد را، یکی از موفقیت های خود به حساب می آورند

در سال 2008 مناطق وزیرستان شمالی و جنوبی در پاکستان چندین بار هدف حملات هوایی از جمله جنگده های آمریکایی قرار گرفت و در چند مورد اعلام شد که افراد کلیدی سازمان القاعده و شورشیان محلی کشته شده اند.

به باور کار شناسان و دست اندرکاران امور، افزون براین دولت افغانستان در عرصه دپلماتیک و بین المللی دستاورد های دیگری نیز داشته است، نیلاب مبارز سخنگوی دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در کابل معتقد است که افغانستان توانست رابطه اش با پاکستان را بهبود بخشد و هماهنگی بین افغانستان، سازمان ملل متحد وکشور های کمک کننده را بیشتر کند.

اجلاس ناتو

شرکت حامد کرزی در اجلاس سران ناتو یکی دیگر از فرصت هایی به حساب می آید به اعتقاد کار شناسان دولت افغانستان از آن به خوبی استفاده کرد. در اجلاس سران 25 کشور عضو ناتو در ماه اپریل/آوریل در بخارست از حامد کرزی دعوت شد تا در اجلاس رهبران غرب با انها دیدار و گفتگو کند.

در این اجلاس ناتو با تعهدات دراز مدت به نتایج مشخصی رسید، قبل از آن کانادا اعلام کرده بود اگر کشور های عضو ناتو شمار نیروهای خود در افغانستان را افزایش ندهند این کشور به ماموریت نیروهایش در افغانستان تجدید نظر خواهد کرد.

Image caption سران ناتو در اجلاس سران این سازمان در بخارست بر تعهد طولانی مدت خود در افغانستان تاکید کردند

بعد از اجلاس بخارست فرانسه شمار نیروهایش را افزایش داد و حالا آمریکا نیز 30 هزار نیروی تازه نفس به افغانستان اعزام می کند. یاب دیهوپ شیفر دبیر کل ناتو اعلام کرد که این پیمان به تعهدات درازمدت خود در قبال افغانستان متعهد است.

حامد کرزی در این اجلاس طرح افغانی کردن جنگ و تعهد برای ادامه اصلاحات را مطرح کرد و قول داد که از ماه آگست مسئولیت تامین امنیت کابل از نیروهای ایساف به پولیس و ارتش افغانستان تحویل داده شود. آنچه بعد ها اتفاق افتاد. افزون براین در دیدار سران ناتو در بخارست مساله همکاری روسیه با افغانستان در مبارزه با تروریسم مطرح شد و این کشور توافق کرد برای نیروهای ناتو از طریق روسیه امکانات حمل و نقل فراهم کند.

همچنین روسیه برای بازسازی افغانستان و آموزش پلیس و تجهیز تمایل نشان داد و نیروی هوایی افغانستان به مدد هواپیما های ساخت روسیه، دوباره فعال شد. اما در سایر موارد هنوز به روسیه اجاز داده نشده است تا فعالیت بیشتری داشته باشد.

اجلاس شانگهای

رئیس جمهور کرزی با شرکت در اجلاس سال 2008 سازمان همکاری های منطقه ای _شانگهای_ در شهر دوشنبه توجه این سازمان را نیز به حساسیت مبارزه با تروریسم و همکاری منطقه ای با افغانستان جلب کرد .

نور سلطان نظربایف رئیس جمهور قزاقستان در کنفرانس شانگهای خواستار توسعه همکاری های بین المللی و شانگهای در مساله افغانستان از جمله نشست ویژه شانگهای در رابطه با امنیت و باز سازی افغانستان شد.

برای حل مشکلات امنیتی افغانستان تلاش های متعددی در عرصه دیپلوماتیک ادامه یافت. گوردن بروان نخست وزیر بریتانیا هنگام دیدار از کابل گفت جامعه بین المللی در کنار افغانها ایستاده است اما او بر همکاری های منطقه ای در این زمینه و مخصوصا نزدیکی با پاکستان تأکید کرد و متعهد شد که او در رابطه با برخی موارد از جمله پناه گاه تروریستان و عبور آنها از مرز به افغانستان با مقامات پاکستانی صحبت می کند.

دولت افغانستان معتقد است که تلاشهای دپلماتیک برای آنها دو دست آورد مشخص داشت، یکی اینکه افغانستان دیگر با فراموشی سالهای هشتاد روبرو نخواهد شد و دوم اینکه همکاری های منطقه ای از جمله با پاکستان در مبارزه با تروریسم بهتر شد.

مذاکره با مخالفان

مذاکره و گفتگو با مخالفان در سال 2008 بیشتر از هر زمان دیگری جدی گرفته شد و برای نخستین بار دیدار های مقدماتی بین نمایندگان دولت افغانستان و افراد نزدیک به مخالفان مسلح در عربستان سعودی انجام شد. طرح مذاکره با طالبان، هنوز در افغانستان به اندازه پخته نشده که تبدیل به راهکار عملی و مشخصی شود، بلکه هنوز هم برای مخالفان دولت افغانستان وهم برای مردم این کشور ناروشن است و هنوز ابهام های زیادی دراین مورد باقی است.

برخی از کارشناسان معتقدند که دو طرف از طرح گفتگو برای صلح بیشربه عنوان ابزار تبلیغاتی استفاده می کنند تا یک مساله عملی.

با همه سوالاتی که در این زمینه وجود دارد حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان در سال 2008 درمورد مذاکره با طالبان صریحتر صحبت کرد و گفت اگر ملا عمر اگر بخواهد و تمایلی به مذاکره نشان بدهد او ضمانتهای امنیتی را بوجود می آورد حتی اگر کشور های خارجی با او مخالف باشند.

آقای کرزی همچنین فاش کرد که در این زمینه از پادشاه عربستان سعودی و شیخ طنطاوی مفتی اعظم الازهر نیز خواهان همکاری شده است.

پاسخ طالبان

ملا عمر رهبر طالبان در نخستین واکنش رسمی اش در مورد مذاکره با دولت افغانستان از فرستادن نامه به شاه سعودی انکار کرد و گفت هیچ کسی از هیچ طرفی با او تماس نگرفته و حرفی از مذاکره و صلح را با او در میان نگذاشته است.

Image caption طالبان همواره به خروج نیروهای خارجی از افغانستان به عنوان پیش شرط مذاکره با دولت افغانستان تاکید کرده اند

ظاهر به نظر می رسد طالبان کماکان بر ادامه جنگ پافشاری دارند. قاری یوسف از سخنگویان طالبان اواسط سال 2008 در مصاحبه ای با بی بی سی گفت آنها به مصالحه و مذاکره باور ندارند، تا خارجی ها در افغانستان هستند آنها می جنگند. از سوی دیگر متحدان دولت افغانستان اصرار دارند که تا زمانی در افغانستان باقی خواهند ماند که مخالفان دولت افغانستان دست از جنگ بردارند و آنها مطمئمن شوند که دولت مورد حمایت آنها دیگر نیازی به حضور نظامیان کشور های حامی خود ندارد.

با این حال می توان گفت مذاکره با طالبان با آنکه در سال 2008 بصورت جدی تری دنبال شد و ابعاد منطقه ای نیز به خود گرفت، اما دست کم در سال 2008 نتیجه ای ملموسی نداشت، نه میزان حملات طالبان را کاهش داد و نه امید به صلح را بیشتر کرد.

چشم انداز آینده

سال دو هزار و هشت که با نگرانی هایی مبنی بر افزایش حملات طالبان و برتری نظامی آنها شروع شده بود، با تعهدات جدیدی مبنی بر اعزام 30 هزار نیروی تازه نفس آمریکایی پایان یافت.

رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا در آخرین هفته های سال 2008 در کابل بود و گفت آمریکا جدا امیدوار است که سال آینده برای افغانستان سال صلح باشد. بارک اوباما در جریان انتخابات ریاست جمهوری آمریکا گفته بود، او محور توجه در مبارزه بر علیه تروریسم را به افغانستان بر می گرداند و می خواهد در این کشور نتایجی ملموسی را شاهد باشد.

سال جدید میلادی در افغانستان به همین امید آغاز می شود.

مطالب مرتبط