افغانستان: جریان آب هیرمند، قطع نشده است

سلطان احمد بهین
Image caption آقای بهین گفت آب رودخانه هیرمند به دلیل خشکسالی در افغانستان به شدت کاهش یافته است و دلیل دیگری در کار نیست

دولت افغانستان اتهام وزارت خارجه ایران را مبنی بر قطع آب رود هیرمند به ایران و عدم پایبندی افغانستان به تعهدات این کشور در باره این آب را رد کرده است.

روز گذشته حسن قشقاوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت که دولت افغانستان آب هیرمند را از هفت ماه به این سو به روی ایران قطع کرده است.

آقای قشقاوی به خبرگزاری جمهوری اسلامی، خبرگزاری رسمی ایران گفت: "دهمین اجلاس کمیساران آب هیرمند با پیگیری‌های مداوم وزارت امور خارجه (ایران) در روزهای ۲۴ و ۲۵ دی ماه (جدی) سال جاری در کابل برگزار شد و هیات ایرانی در این اجلاس، اعتراض شدیدی به قطع جریان آب هیرمند نموده و خواستار تمکین دولت افغانستان به تعهدات خود بر اساس معاهده ۱۳۵۱ هیرمند شد."

اما مقامهای وزارت خارجه افغانستان می گویند آب رودخانه هیرمند به دلیل خشکسالی در این کشور به شدت کاهش یافته است و دلیل دیگری در کار نیست.

سلطان احمد بهین، سخنگوی وزارت خارجه افغانستان می گوید در حالی که مردم در ولایت نیمروز افغانستان در حال حاضر با خشکسالی و کمبود شدید آب مواجهند، چگونه می توان در مورد جریان آب این رودخانه به ایران سخن گفت.

آقای بهین گفت: "در نیمروز مردم با مشکلات شدید کم آبی مواجه بوده اند، این صرف یک مسئله طبیعی بوده است."

سخنگوی وزارت خارجه افغانستان گفت مقام های افغان تا حال چند بار این موضوع را به گونه رسمی با مقامهای ایرانی درمیان گذاشته اند، اما ایرانیان به آنها اعتنایی نکرده اند.

آقای بهین گفت در نشستی که از سوی کمیساران آب هیرمند در روزهای ۲۴ و ۲۵ ماه جدی/دی سال جاری در کابل برگزار شد، بر سر کمبود آب این رودخانه صحبت شد.

او گفت: "ما اخیراً در یک یادداشت رسمی به جانب ایران رسماً ن خاطر نشان کردیم که چاههایی را که برای ذخیره کردن آب در داخل مرز ایران حفر کرده اند، خلاف توافقات است و این، مشکل ایجاد می کند."

کشمکش بر سر آب هیرمند میان افغانستان و ایران از سال ۱۸۷۲ میلادی ادامه دارد و در سال ۱۸۷۳ و ۱۹۰۲ با میانجیگری بریتانیا تصمیم هایی بر سر تقسیم آب هیرمند گرفته شد، اما این مشکل به گونه ریشه ای حل نشد.

Image caption قشقاوی گفت: هیات ایرانی در این اجلاس، اعتراض شدیدی به قطع جریان آب هیرمند نموده و خواستار تمکین دولت افغانستان به تعهدات خود بر اساس معاهده ۱۳۵۱ هیرمند شد

در سال ۱۳۵۱ که محمد موسی شفیق نخست وزیر افغانستان شد، حل مشکل این کشور با ایران بر سر آب هیرمند در دستور کار او قرار گرفت.

او در همین سال معاهده ای با را امیر عباس هویدا، نخست وزیر ایران در این مورد امضا کرد، که براساس این توافق آب این رودخانه به ایران جریان داشته است.

در حالی که این معاهده با کودتای محمد داوود خان در افغانستان در سال ۱۳۵۲، از سوی شورای ملی این کشور تصویب نشد، اما حکومت داوود خان در سال ۱۳۵۶ آن را مرعی الاجرا اعلام کرد.

در ماده سوم این معاهده آمده است که افغانستان ملزم به پرداخت ۲۲ متر مکعب آب در هر ثانیه به ایران است، اما کاهش منابع آب در افغانستان به دلیل خشکسالی در سال های اخیر باعث شده تا بار دیگر جنجالها بر سر آب هیرمند میان دو کشور بالا گیرد.

آقای بهین می گوید که افغانستان به تعهدات خود در مورد آب هیرمند وفادار است، اما خشکسالی های اخیر در منطقه باعث شده است تا دولت افغانستان در اجرای این تعهدات خود دست بازی نداشته باشد.

با این حال او جانب ایران را متهم کرد که با حفر چاههایی برای ذخیره آب در داخل خاک ایران مغایر معاهده سال ۱۳۵۱ است و این خود مشکل ایجادمی کند.

مطالب مرتبط