اقدام دولت افغانستان برای مقابله با جاعلان اسناد

Image caption جعل و استفاده از اسناد تحصیلی و املاک مشکلات بیشتری را در افغانستان به وجود آورده است

وزارت داخله افغانستان دو دستگاه شناسایی اسناد و مدار ک ساختگی را وارد این کشور کرده و در شهر کابل به کار انداخته است.

ژنرال میرزا محمد یارمند، رئیس پلیس جنایی وزارت داخله به بی بی سی گفته است که وسیله تشخیص اسناد و مدارک جعلی، وی اس سی- ۶۰۰۰ (VSC-۶۰۰۰) نام دارد و آلمان دو دستگاه آن را به صورت کمک در اختیار افغانستان قرار داده است.

آقای یارمند گفت یکی از این دو دستگاه، که برای نخستین بار وارد افغانستان شده، در فرودگاه کابل و دیگری در مرکز اداره پلیس جنایی وزارت داخله به کار انداخته شده است.

رئیس پلیس جنایی وزارت داخله گفت این دستگاه می تواند هر گونه اسناد و مدارک ساختگی را شناسایی کند. او گفت با استفاده از این دستگاهها تواناییهای پلیس جنایی در جلوگیری از سوء استفاده از مدارک جعلی بیشتر می شود.

در حال حاضر استفاده از اسناد و مدارک ساختگی در افغانستان از چالش های عمده ای است که برخی ادارات دولتی و همچنین افراد مختلف با آن مواجه هستند .

آقای یارمند می گوید پلیس جنایی با مشکلات ناشی از جعل گذرنامه، سند ملکیت زمین، مدارک تحصیلی و دهها نوع سند دیگر مواجه بوده است.

جعل سازمان یافته؟

مقامات می گویند جعل اسناد خانه و زمین در افغانستان، به ویژه در شهر کابل، باعث بروز مشکلات گسترده اجتماعی، حقوقی و قضایی شده است.

عبدالرشید راشد، سخنگوی دادگاه عالی افغانستان می گوید بخش قابل توجهی از سندهای املاک و خانه به گونه ای "سازمان یافته" جعل می شود و علاوه جاعلان حرفه ای، برخی از دادگاهها و ماموران دولت هم در ساختن سندهای ساختگی دست دارند.

آقای راشد گفت: "در تقلب و جعل اسناد یک تعداد اشخاص به طور دسته جمعی سهم دارند. معنای این حرف این است که اگر جعل اسناد در محکمه صورت گرفته، در محکمه قاضی و دیگر مامورین محکمه و در بیرون محکمه کسانی که ذینفع هستند در املاک، به طور انفرادی و حتی به طور دست جمعی یک باند را (برای ساختن اسناد جعلی) ساخته اند."

یکی از افرادی که می گفت فردی با ساختن سند ساختگی ادعای مالکیت خانه اش را کرده گفت فرد طرف دعوای او با حمایت دادگاهها و افراد با نفوذ و با پشتیبانی قدرت دولتی موفق به ساختن این سند شده است.

این فرد که نخواست نامش ذکر شود گفت چند سند رسمی و قانونی در این مورد در دست دارد، اما به دلیل حمایت افراد قدرتمند از فرد طرف دعوا هنوز نتوانسته ساختگی بودن سند او را در دادگاه ثابت کند.

او گفت که از نزدیک به سه سال به این سو پرونده او در دادگاه باز است، ولی هنوز دادگاه حکمی صادر نکرده است. آقای راشد، جعل این گونه اسناد را بیشتر ناشی از "ضعف" حکومت های گذشته و عدم کنترل درست آنها بر ادارات دولتی می داند. به گفته او، در این مورد آمار مشخصی وجود ندارد، اما بیشتر سندهای ساختگی ظرف ۱۰ سال گذشته ساخته شده است.

آقای راشد گفت: "(در این ۱۰ سال گذشته) هر کسی در کنار ضعف حکومت در تلاش بوده است که به جعل و تقلب اسناد دست بزند و محاکم را استعمال بکنند. قاضیها هم در آن وقت از فرصت استفاده کردند، هم خود را فروختند و هم اسناد را فروختند، قباله های مردم را جعل کردند و دفاتر ثبت را از بین بردند که در محاکم باید حفظ می شد."

تلاش های دولت

با این حال تلاشهای دولت و به ویژه قوه قضائیه برای جلوگیری از تهیه سندهای ساختگی و مورد استفاده قرار دادن آنها، تا حدی موثر بوده است؟

سخنگوی قوه قضائیه می گوید ظرف دو سه سال اخیر که اعضای دادگاه عالی مجبور به گرفتن رای اعتماد از مجلس نمایندگان شده اند، جعل اسناد در دادگاهها تا حدی کاهش یافته است.

آقای راشد گفت قوه قضائیه در این سالها براساس برنامه مبارزه با فساد، بیش از صد قاضی و مامور دادگاهها را از وظایف شان برکنار کرده است. از سوی دیگر، به گفته او دادگاه عالی بر روند کار قاضیان نیز نظارت می کند تا از ساختن سندهای ساختگی جلوگیری شود.

اما جعل اسناد تنها در زمینه املاک و خانه نیست، اسناد ساختگی تحصیلی، گذرنامه و دیگر اسناد دولتی نیز مشکلات قابل توجهی را به وجود آورده است که ادارات دولتی تا حال قادر به جلوگیری از ساختن و استفاده از آنها نشده است.

با این همه، آقای یارمند می گوید نصب این دستگاهها اگر نه در سطح افغانستان، دست کم در سطح کابل، هشداری است به جعل کاران. او می گوید با فعال کردن این دستگاهها بخشی از مشکلات اجتماعی، جنایی و اداری از ناحیه جعل اسناد رفع خواهد شد.

مطالب مرتبط