کرزی: افغانها 'گذشته دردناک' را فراموش می کنند

تظاهرات برای تامین عدالت در کابل (عکس از آرشیو)
Image caption در گذشته بارها برای رسیدگی به جنایات جنگی و اجرای عدالت، در کابل تظاهرات شده است

حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان می گوید، مردم کشورش برای رسیدن به فردای بهتر، خواستار فراموش کردن "گذشته دردناک" هستند.

آقای کرزی که در یک کنفرانس خبری صحبت می کرد، در پاسخ به این سوال که با عاملان کشتار غیرنظامیان در جریان سالهای جنگ داخلی در افغانستان، چگونه باید برخورد شود، گفت که رسیدگی به این مسئله، نیازمند زمان بیشتری است، اما افزود "فکر می کنم مردم افغانستان به صورت عمومی می خواهند گذشته دردناک را فراموش کنند."

این درحالی است که دولت افغانستان در سال 2005، برنامه عمل برای رسیدگی به جنایات جنگی را تصویب کرد که براساس آن، قرار بود ظرف سه سال نحوه رسیدگی به جنایات جنگی و برخورد با عاملان آن مشخص شود.

این برنامه براساس یک همه پرسی از مردم افغانستان زیر عنوان "درخواست عدالت" طرح ریزی شد که در آن گروه های مختلف در مورد چگونگی رسیدگی به جنایات جنگی ابراز نظر کردند.

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در واکنش به اظهارات تازه آقای کرزی به بی بی سی گفت که رسیدگی به جنایات جنگی، از خواستهای مردم افغانستان است که نمی توان از آن چشم پوشی کرد.

در جریان حدود سه دهه جنگ داخلی در افغانستان، هزاران افغان کشته شدند و هزاران تن دیگر از آنها به کشورهای همسایه فرار کردند.

خواست مردم؟

ظرف ماه های اخیر، در چندین مورد مقام های افغان از کشف گورهای دسته جمعی در کابل خبر داده اند که گمان می رود بیشتر آن ها مربوط به سالهای جنگ داخلی در این کشور باشد.

Image caption آقای کرزی گفت: فکر می کنم مردم افغانستان می خواهند گذشته دردناک را فراموش کنند

حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان که در کنفرانس مشترک خبری با همتای لهستانی خود در کابل صحبت می کرد، در جواب به سوالی در مورد چگونگی شناسایی کسانی که در ایجاد این گورها دست داشته اند، گفت: "البته اقداماتی در سطح افراد صورت گرفته، در محاکم افغانستان قضایای هست، اما من فکر می کنم که مردم افغانستان به صورت عمومی می خواهند گذشته دردناک را فراموش کنند و به فردای بهتر و آرامتر بروند. فردایی که مردم افغانستان به هیچ ترتیبی قربانی خشونت نباشند، نه قربانی خشونت دستگاه های حکومتی و نه هم قربانی خشونت احزاب و تنظیم ها و گروه ها."

آقای کرزی افزود: "این مسئله ای ست که متاسفانه راه حل فوری ندارد و تنها ما مردم افغانستان می توانیم از راه تحمل و بردباری به آن بپردازیم. همه باید منتظر روزی باشیم که بتوانیم این درد را کم کنیم."

او افزود: "در عین حال مهم است که جایی که گورهای دسته جمعی پیدا می شود فورا رسیدگی شده و یادبودی برای آن ایجاد شود، خاطرات آنان یاد شده و به شهدای ما ارج گذاشته شود و در تاریخ افغانستان به حیث خاطره درد و رنج مردم افغانستان باقی بماند."

برخورد با گذشته

منتقدان به این نظرند که دولت افغانستان ظرف سالهای اخیر و پس از آنکه برنامه عمل برای رسیدگی به جنایات جنگی را تصویب کرد، در راستای تطبیق این برنامه کارهای عملی انجام نداده است.

نادر نادری، از مسئولان کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان می گوید مردم افغانستان بارها خواست خود را برای رسیدگی به جنایات جنگی و اجرای عدالت ابراز کرده اند.

آقای نادری می گوید: "مردم افغانستان در این مورد بارها نظر خود را گفته اند، مردم می خواهند با گذشته برخورد شود و تظاهراتی را که مردم در سالهای مختلف به خاطر رسیدگی و بررسی جنایات انجام داده اند، نمایانگر این خواست مردم است."

Image caption جمجمه های یافت شده از یک گور دسته جمعی در کابل (عکس از آرشیو)

فعالان حقوق بشر به این نظرندکه براساس تجارب کشورهای بعد از جنگ، تامین صلح و ثبات دراز مدت، بدون رسیدگی به جنایات جنگی که در گذشته صورت گرفته، امکان پذیر نیست.

'علاقمندی سیاسی'

بسیاری از کسانی که از سوی نهادهای دفاع از حقوق بشر به نقض قوانین جنگی و کشتار غیرنظامیان در سه دهه گذشته در افغانستان متهم هستند، هم اکنون پست های مهم دولتی دارند و این مساله اجرای برنامه عمل برای رسیدگی به جنایات جنگی در افغانستان را دشوار کرده است.

یکی از پیشنهادهای اصلی برنامه عمل برای رسیدگی به جنایات جنگی در افغانستان این است که برای بررسی حوادث سالهای جنگ و اجرای عدالت، افرادی که به چنین اعمالی متهم هستند، از سمت های دولتی شان برکنار شوند.

دولت افغانستان اگرچه در سال 2005 اعلام کرد که ظرف سه سال آینده روشی را برای برخورد با اتهاماتی مبنی بر جنایات جنگی در پیش خواهد گرفت، اما هنوز در این مورد گام عملی برداشته نشده است.

کمیسیون حقوق بشر افغانستان می گوید "علاقمندی سیاسی برای رسیدگی به این برنامه در دولت افغانستان وجود ندارد."

نادر نادری می گوید: "هیچ اقدامی از سوی دولت صورت نگرفته است در حالی که تطبیق برنامه عدالت انتقالی مسئولیت دولت افغانستان است.

در این زمینه تا حالا تنها به ساختن بعضی موزیم ها (موزه) اکتفا شده است."

آقای نادری می افزاید: "دولت به دلایل سیاسی علاقه چندانی به اجرایی کردن ( برنامه عمل برای رسیدگی به جنایات جنگی) ندارد.

مطالب مرتبط