ائتلافهای سیاسی در آستانه انتخابات افغانستان

صندوق رای دهی

در آستانه انتخابات ریاست جمهوری افغانستان ائتلاف های افراد و گروه ها به شکل فزاینده ای افزایش یافته است.

کنار آمدن مارشال محمد قسیم فهیم، وزیر دفاع پیشین افغانستان در دوره های موقت و انتقالی با حامد کرزی، رییس جمهور فعلی، به عنوان مهم ترین حادثه در جابجایی های سیاسی افغانستان در چند روز اخیر مطرح است.

در همین حال برخی ها نسبت به شمار نامزدان ریاست جمهوری افغانستان اظهار نگرانی کرده اند.

براساس گزارش کمیسیون مستقل برگزاری انتخابات افغانستان، 61 تن آمادگی خود را برای نامزد شدن در پست ریاست جمهوری اعلام کرده اند.

ائتلاف های سیاسی در افغانستان بر چه مبنایی استوار است و چقدر می توان به استحکام این کنار آمدن ها در آینده مطمین بود؟

ائتلاف فهیم و کرزی

جو نسبتا آرام سیاسی افغانستان در چند روز اخیر با تکانه هایی روبرو بوده که به زعم برخی از کارشناسان این کشور وضعیت سیاسی را ملتهب کرده است.

کنار آمدن مارشال محمد قسیم فهیم، وزیر دفاع پیشین با رییس جمهور کرزی در انتخابات، یکی از مهم ترین ائتلاف های سیاسی در افغانستان شمرده می شود.

آقای فهیم پیش از این از منتقدان سرسخت رییس جمهور کرزی به شمار می رفت و یکی از اعضای مهم رهبری جبهه ملی، بزرگترین اپوزیسون دولت افغانستان بود.

در حال حاضر رییس جمهور کرزی آقای فهیم را به عنوان معاون اول خود در انتخابات بعدی ریاست جمهوری این کشور برگزیده است.

Image caption حامد کرزی، چپ، مارشال قسیم فهیم، راست (عکس از آرشیو)

فاضل سنچارکی، سخنگوی جبهه ملی، کنار رفتن برخی شخصیت های مهم این جبهه را در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ناشی از دیدگاه های شخصی این افراد می داند.

آقای سنچارکی می گوید، این افراد پس از کنار آمدن با این شخصیت ها، متوجه "بازی های سیاسی" شده اند و دوباره تمایل خود را به جبهه نشان داده اند.

دکتر محی الدین مهدی، از فعالان سیاسی و عضو شورای متحد ملی افغانستان به این نظر است که رییس جمهور کرزی در کنار رفتن مارشال فهیم از جبهه ملی نقش اصلی داشته است.

آقای مهدی می گوید: "کرزی با این کار خواست بزرگترین حمایت کننده مالی جبهه را از کنار این جبهه دور کرده و ضربه خوردکننده را به جبهه ملی وارد کند."

ضیا مسعود، دوستم و محقق

احمد ضیا مسعود، معاون اول رییس جمهوری افغانستان نیز از چهره های دیگر جبهه ملی است که به نحوی تلاش کرد با کنار آمدن با گل آقا شیرزی، والی ننگرهار، جبهه ملی را ترک کند.

آقای شیرزی سپس در یک کنفرانس خبری از انصراف نامزدی خود به نفع رییس جمهور کرزی در انتخابات آینده خبر داد و از آقای مسعود نیز رسما عذرخواهی کرد.

ژنرال عبدالرشید دوستم، از دیگر چهره های مهم جبهه ملی هم در موضع نامشخصی قرار دارد.

اخیرا آقای دوستم و محمد محقق از رهبران حزب وحدت اسلامی، با هم ائتلافی را به وجود آورده اند.

فیض الله ذکی، یکی از افراد نزدیک به آقای دوستم می گوید احتمال دارد این دو حزب، از نامزدی که از "اکثریت مردم افغانستان نمایندگی کند"، حمایت کنند.

Image caption ژنرال عبدالرشید دوستم، از دیگر چهره های مهم جبهه ملی هم در موضع نامشخصی قرار دارد

احمد ضیا رفعت، از فعالان سیاسی افغانستان می گوید: "جبهه ملی از آغاز با مشکل بی برنامگی مواجه بود و همین موضوع سبب شد که شخصیت های این جبهه برای بقای سیاسی خود با نامزدهای دیگری ائتلاف کنند."

سایر جناح ها

ولی مسایل پیچیده جناح بندی های سیاسی در افغانستان تنها به همین نیروها، افراد و احزاب خلاصه نمی شود.

از جناح های چپگرای رژیم های گذشته گرفته تا تنظیم های جهادی پیشین و یا افرادی منسوب به گروه طالبان در حال حاضر مشغول مانوردهی در بازی های سیاسی افغانستان هستند.

هرچند در سال های اخیر در این خصوص هم جابجایی های صورت گرفته و به گونه مثال برخی رهبران و افراد وابسته به جناح های چپ در کنار افراد و رهبران جهادی به ایجاد گروه های سیاسی پرداخته اند.

حبیب منگل، از رهبران جناح پرچم حزب دموکراتیک و شهنواز تنی، وزیر دفاع افغانستان در زمان حکومتداری دکتر نجیب الله، از جمله کسانی اند که آمادگی خود را برای نامزدی در انتخابات آینده اعلام کرده اند.

آقای منگل از تمایل خود مبنی بر ایجاد یک جریان واحد سیاسی متشکل از گروه های چپگرای دیروز و افراد و گروه های به گفته او دموکراتیک امروز سخن می گوید.

Image caption محقق و ژنرال دوستم در آستانه انتخابات ائتلاف کردند

حزب اسلامی افغانستان به رهبری عبدالهادی ارغندیوال، که به شکل علنی در کابل مرکزیت دارد از اعلام نامزد جداگانه این حزب در انتخابات پیشرو منصرف شده است ولی به گفته آقای ارغندیوال این حزب تلاش دارد از نامزدی در انتخابات حمایت کند که معتقد به آرودن "نظام اسلامی" در افغانستان باشد.

نامزدهای انتخابات: پنج دسته عمده

با آنکه در این روزها برخی ها از پیچیدگی اوضاع افغانستان سخن می گویند و ائتلافهای سیاسی را شکننده می دانند، ولی دکتر مهدی به این باور نیست و تمام نامزدان انتخابات آینده را به پنج گروه بخش بندی می کند.

او می گوید: "گروه اول شهرت طلبان هستند که تنها می خواهند در فهرست نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری نامشان گرفته شود. دسته دوم، امتیازطلبان هستند، که با گرفتن امتیاز از نامزد برنده، به نفع او کنار می روند. گروه سوم، کسانی اند که از حمایت برخی کشورهای عربی برخوردار اند و تمایل به افکار طالبانی دارند. گروه چهارم، کسانی اند که از حمایت غرب برخوردار هستند و در داخل کشور رای ندارند. و گروه پنجم، اپوزیسیون دولت است."

آقای مهدی همچنین می افزاید: "انتخابات ممکن است به دور دوم کشیده شود که تنها در دور دوم، دو نامزد از جناح اپوزیسیون و جناح کسانی که از سوی غرب حمایت می شوند، در انتخابات با هم رقابت کنند."

افغانستان در حالی به سمت انتخابات آینده می رود که هنوز سوال های زیادی در مورد انتخابات وجود دارد و برخی ها از تغییرات دیگری از جمله در نظام سیاسی این کشور نیز سخن می گویند؛ تغییراتی که ماهیت و چگونگی آن هنوز در هاله ای از ابهام قرار دارد.

مطالب مرتبط