طبیبان یونانی و گیاهان دارویی، افزایش روش سنتی دارو و درمان

حمیدالله مشهور به حکیم نوروز
Image caption بیماران حمیدالله به او "حکیم" می گویند

وزارت بهداشت افغانستان برای فعالیت افرادی که بدون مجوز و با استفاده از روش های سنتی به درمان بیماران می پردازند، محدودیتهایی وضع کرده است.

بر اساس تصمیم تازه این وزارت افرادی به به روش های سنتی و با استفاده از دارو های گیاهی اقدام به درمان بیماران می کنند، باید آزمونی را سپری کنند و در صورت موفقیت به آنها مجوز فعالیت داده خواهد شد.

مقامات وزارت صحت (بهداشت) می گویند کسانی که به گونه غیرحرفه ای به بیماران دارو های گیاهی تجویز کنند، مجازات خواهند شد.

اما این پزشکان، که به عنوان "طبیبان یونانی" در شهرها و روستاهای افغانستان، از جمله شهر کابل فعالیت دارند، چگونه آموزش می بینند و بیماران را درمان می کنند؟

آموزش خصوصی

یکی از این طبیبان حمیدالله است که بیشتر به "حکیم نوروز" شهرت یافته است. این "حکیم" از هفت سال به این سو در یک مطب کوچک در شهر کابل به مداوای بیماران مشغول است.

او می گوید طبابت یونانی را ظرف ۲۰ سال آموزش نزد استادان مختلف در افغانستان و پاکستان فراگرفته است.

حکیم نوروز گفت: "کودک بودم که نزد طبیب "رام سنگ گلریزی"، که از جمله همسایه های ما در شهر چاریکار، مرکز ولایت پروان بود به شاگردی نشستم. تقریبا ۱۲ سال با او در پروان، کابل و جلال آباد کار کردم. همراه با استادم به پاکستان و هندوستان نیز سفر کردم. تا بالاخره استادم در پاکستان وفات کرد. پس از آن تقریبا هفت سال دیگر با یک طبیب دیگر در جلال آباد کار کردم."

حکیم نوروز در مطب کوچک خود در کابل داروهای گوناگون گیاهی گذاشته است. او این داروها را در باطری های شیشه ای در دورادور مطب خود گذاشته است. آقای نوروز می گوید با این داروها به درمان بیماری های گوناگونی می پردازد.

اگرچه در افغانستان بیشتر بیماران به بیمارستان ها و مراکز درمان مدرن مراجعه می کنند، ولی طبیبان سنتی هم در حد قابل ملاحظه ای مورد توجه بیماران هستند.

رقابت با طب جدید؟

Image caption بیماران می گویند درمان با داروهای گیاهی ارزان است

شاید یکی از دلایل مراجعه بیماران به آن ها سابقه طولانی این روش سنتی "طب سنتی" در افغانستان باشد. مردم، به ویژه روستاییان در افغانستان از گذشته های دور با این روش درمانی آشنایی دارند.

برخی از بیماران به این باورند که درمان بیماری آنها با داروهای گیاهی از یک سو ارزان است و از سوی دیگر تا حدی موثر.

کیفیت پایین داروهای شیمیایی و بالا بودن مخارج درمان با این داروها، از دیگر دلایل رو آرودن بیماران به "طب سنتی" است.

یک بیمار در کابل گفت: "وقتی سرما بخوری و سرفه داشته باشی، فقط کافی است چند تا قرص از یکی از دوافروشی های یونانی بخری و بخوری. اگر به دکتر مراجعه کنی بیماریت را خیلی بزرگ جلوه می دهد و آن وقت باید پول زیادی مصرف کنی."

بیماری به نام شفیع، که از داروهای گیاهی استفاده می کند گفت: "پاهایم در مقابل حرارت تقریباً از حرکت باز می ماند. چندین بار به کلینیک ها و بیمارستان های جدید مراجعه کردم و پول زیادی هم مصرف کردم، اما نتیجه نداد. بالاخره نزد یک طبیب یونانی رفتم، طبیب نوعی مرهمی که ساخت هند بود را در بدل ۵۰ افغانی به من داد که با استفاده از آن خوب شدم."

حکیم نوروز می گوید بیماران برای درمان بیماری های گوناگونی به طبیبان سنتی مراجعه می کنند. او گفت: "بیشتر افرادی که مصاب به بیماری های زردی (یرقان)، کلیه و بواسیر و همچنین مشکلات جنسی باشند، به ما مراجعه می کنند."

گسترش طب سنتی

Image caption گاهی طبیبان به بیماران خود خوردن گیاهان طبی را توصیه می کنند

تا چند سال پیش تنها شمار معدودی به عنوان "طبیب یونانی" در افغانستان کار می کردند، اما حالا شمار آنان در کابل و همچنین دیگر شهر های این کشور افزایش یافته است.

حالا تقریباً در بسیاری از کوچه های شهر کابل مطب های طبیبان سنتی دیده می شود. حتی برخی افراد تحت همین عنوان در کنار خیابان ها نشسته و به بیماران دارو می فروشند.

آنان باطری های داروهای گیاهی را در مقابل خود گذاشته و مردم را به خریدن این داروها تشویق می کنند.

حکیم نوروز می گوید بسیاری از این افراد تجربه کافی ندارند و فعالیت آن ها می تواند طبابت سنتی را در میان مردم افغانستان بی اعتبارکند.

اما فیض الله کاکر، معاون وزارت صحت افغانستان می گوید این وزارت به تازگی مقرره ای را تهیه کرده که بر اساس آن جلو کار چنین افراد گرفته خواهد شد.

آقای کاکر گفت: "اداره فارمسی (داروسازی) به کمک شماری از اطبای مشهور یونانی کمیته ای را تشکل می دهد. این کمیته تمام افرادی را که به عنوان طبیب در افغانستان فعالیت می کنند، مورد ارزیابی قرار خواهند داد."

او افزود: "افرادی که در این ارزیابی موفق شدند، وزارت برای آن ها زمینه رشد بیشتر را مساعد خواهد کرد، اما آنانی که موفق نشوند، به آن ها اجازه فعالیت داده نخواهد شد."

آقای کاکر می گوید وزارت صحت تلاش دارد تا به کمک سازمان بهداشت جهانی طب گیاهی را در افغانستان گسترش دهد.

مطالب مرتبط