"لایحه"تازه ترین کتاب رهبر طالبان منتشر شد

ملا محمد عمر رهبر طالبان اخیرا کتاب تازه ای را منتشر کرده است. نام این کتاب "لایحه" است. در واقع این کتاب راهنمای عمل جنگجویانی است که در افغانستان علیه نیروهای خارجی و دولت افغانستان می جنگند.

در این کتاب به جنگجویان طالبان در مورد رفتارشان با مردم، سربازان خارجی ، زندانیان و افراد متعلق به نیروهای امنیتی افغان رهنمود هایی داده شده است.قبلا نیز عملنامهمشابهی از طرف رهبری طالبان پخش شده بود. اما انتشار چنین رهنمودی در شرایط کنونی از چند جهت می تواند قابل تامل باشد

یک : در این کتاب، سو رفتار با مردم و زندانیان دشمن منع شده استو به این نکته تاکید شده است که هر چه بیشتر تلاش شود تا اعتماد مردم به این گروه جلب شود. این نکته یعنی جلب رضایت و حمایت مردم از نظر استراتیژیک در اولویت کاری طالبان از ابتدای حضور شان به شکل یک نیروی سیاسی- نظامی نیز قرار داشت.

در سالهایی که مردم از جنگ میان گروهی گروه های مجاهدین خسته شده بودند و نا امنی و ایست هایی که در راه ها برای پول گرفتن از مردم ایجاد شده بود همه را به ستوه آورده بود، طالبان با شعار صلح پرچم سفید و با اقدام عملی برداشتن ایست های غیر قانونی به میدان آمدند.

همین بود که در واقع حمایت مردمی درآوان ظهور طالبان برای این گروه بوجود آورد.این همان اصلی است که نیروهای ناتو و دولت افغانستان نیز به آن تاکید می کنند.هم طالبان و هم نیروهای ایتلاف و دولت افغانستان در یافته اند که در مرکز رقابت آنان مردم افغانستان قرار دارند و هرطوری شده باید اعتماد مردم را به دست آورند.

موضع رهبری طالبان در کتاب تازه او، در واقع بر اهمیت این بحث برای این گروه صحه می گذارد. بنا براین، این کتاب، از اهمیت بالایی برای بازسازی تصویر گروه طالبان در ذهنیت مردم در مناطق تحت نفوذ آنانبرخورداراست.

طالبان در سالهای گذشته به گروه های پراگنده ی می ماندند و از انسجامی برخوردار نبودند. عدم انسجام نیروهای طالبان زمینه ورود گروه های جنایتکار را در درون گروه های شورشیفراهم کرده بود. ظاهرا دولت افغانستان و نیروهای خارجی نیز هر اتفاق جناییو تروریستی را به طالبان نسبت می دادند و از نظر تبلیغاتی ازان نفع می بردند.

این کار نه تنها به اعتبار گروه طالبان در مناطق جنوب شرقی و دیگر مناطق محافظه کار صدمه ی جدی رسانده بود بلکه کنترول رهبری طالبان بر گروه های شورشی را تحت سوال برده بود. به نظر می رسد ، رهبری طالبان به پیامد های چنین وضعی در مناطق شورش پی برده است و اینک با چاپ کتاب رهنمای عمل برای سربازان طالبان در صدد برامده است تا دیدگاه های رهبری این گروه را در نبردی که جریان دارد روشن کند.

چاپ کتاب رهنمای رفتار سربازان طالبانتلاشی است برای تثبیت موقعیت و مشروعیت سیاسی رهبری طالبانو مهم تر ازان متمرکز کردن این گروه تحت رهبری واحد و تبیین دیدگاه ها خواست های مشخص. عدم مرکزیت روشن رهبری در میان گروه های شورشی باعث شدهاست گروه های شورشی به نیروهای پراگنده ی تبدیل شود و از عدم انسجام لازم رنج ببرد.

این پراگندگی تا حدودی زیادی از موثریت جنگ آنان در برابر نیروهای خارجی و دولت افغانستان کاسته است. برعلاوه،به میان آمدن چنین وضعی رهبری طالبان را با چالش های عمده ای روبرو می کند که هم بر نقش رهبری آن تاثیر منفی می گذارد و هم بر تبیین موضع و دیدگاه های شان در ارتباط با مسایل سیاسی درافغانستان.

دراین کتاب نکته هایی وجود دارد که صریحا به این مسایل می پردازد. از جمله مرجعیت نهایی برای تصمیم گیری در مورد اعدام و یا تبادله اسیران بلند پایه خارجی و یا متعلق به دولت افغانستان به ملا محمد عمر و یا معاون وی واگذار شده است.

به نظر می رسد چاپ کتاب راهنمای رفتار سربازان طالبان؛ کاملا بدون ارتباط با تلاش های آمریکا و بریتانیا برای مذاکرده با طالبان نباشد. یکی از چالش های عمدهدر برابر طرح مذاکره با طالبان نبود یک مرکزیت واحد در میان گروه های شورشی بود که توفیق طرح مذاکره را زیر سوال می برد.

استدلال عمده این بود که آوردن شخص ملا محمد عمر و تعداد معدودی از رهبران طالبان نمی تواند تاثیر مهمی بر سرنوشت جنگ در افغانستان داشته باشد چون هم اکنون نیز تعداد از رهبران بلند پایه سابق طالبان با دولت افغانستان همکاری می کنند اما حضور آنها در طرف دولت افغانستان هیچ تاثیری بر روند گفت و گوی صلح در کشور نداشته است.

با در نظر داشت اینکه گزارش های متعددی در مورد مذاکرات سری دولت افغانستان با رهبری طالبان وجود داشته است،حال به نظر می رسد توافقاتی میان طرف های مذاکرده حاصل شده است و منسجم کردن و متمرکز کردن گروه های شورشی تحت یک رهبریت واحد بخشی از مقدمات برای عملی کردن مذاکره با شورشیان باشد.

قابل توجه است که چاپ کتاب راهنمای عمل برای سربازان طالبان از طرف رهبری طالبان زمانی صورت گرفته است که هفته قبل ریچارد هالبروک اعلام کرد که بعد از انتخابات مذاکراتی با طالبان صورت خواهد گرفت.به دنبال آن، دیوید میلیبند وزیر خارجه بریتانیا نیز اعلام کرد که باید با طالبان میانه رو مذاکره شود. گرچند این ارتباطات ممکن است انقدر هم واقعی به نظر نرسد اما همزمانی این اتفاقات می تواند برای تحلیل گران مسایل سیاسی افغانستان قابل تامل باشد.

مطالب مرتبط