دلار و انتخابات افغانستان

سرای شهزاده، بازار ارز کابل
Image caption این روزها بازار ارز کابل گرم است

بازار گرم مبارزات انتخاباتی و تبلیغات در افغانستان فضای سرای شهزاده، مرکز اصلی تبادله ارز در کابل را گرمتر کرده است.

کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری تقویت اقتصاد افغانستان را از اولویت های برنامه های شان می خوانند. به نظر می رسد که تاثیر برنامه های اقتصادی آنها از همین حالا نمایان می شود.

ارزش افغانی واحد پول این کشور مخصوصا در برابر دلار آمریکایی افزایش کم سابقه ای یافته است: یک دلار که پیش از این با بیشتر از ۵۰ افغانی معامله می شد، در این روزها کمتر از ۴۸ افغانی داد و ستد می شود.

پول افغانی کمیاب؟

صراف های سرای شهزاده می گویند در این روزها ستادهای کاندیداها صدها هزار دلار را به این بازار آورده و در مقابل پول افغانی با خود می برند.

تقاضا برای پول افغانی حالا بیشتر از هر زمان دیگر است و در این بازار گاهی افغانی کمیاب می شود.

نامزدهای متعدد انتخابات ریاست جمهوری هزینه های تبلیغات شان را عمدتاً با پول افغانی می پردازند.

حامد کرزی رئیس جمهوری فعلی و از نامزدان مطرح تنها در یک مورد دو میلیون دلار از یک بانک خصوصی برای هزینه تبلیغاتش وام گرفته است. کمیسیون انتخابات گزارش داده که تا حالا یک میلیون و ۷۰۰ هزار آن را آب کرده است.

سید جلال کریم، نامزد دیگر که در عربستان سعودی تجارت پیشه بوده تنها در دومین ۱۵ روز مبارزات انتخاباتی ۷۴۰ هزار دلارش را در بازارهای افغانستان به افغانی تبدیل کرد.

هدایت امین ارسلا هم می گوید که در این مدت ۲۳۰ هزار دلار هزینه کرده و عبدالله عبدالله گزارش داده است که ۱۲۸ هزار دلار و اشرف غنی احمدزی هم ۱۳۸ هزار دلارشان را مصرف کرده اند.

این پول ها خرج برگزاری گردهمایی های تبلیغاتی می شود که در بسیاری موارد برای مردم غذا و کرایه رفت و آمد در نظر گرفته شده است.

هزاران پوستر و بیلبورد و پخش برنامه های تبلیغاتی از رسانه های خصوصی هم هزینه سنگین بر دوش کاندیداها گذاشته است.

بیشتر کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری ادعا می کنند که این همه هزینه از کمک های مردمی تامین می شود.

اسکناسهای نو

اما این سوال وجود دارد که اسکناس های نو صد دلاری که برای اولین بار با انگشتان صرافان سرای شهزاده کابل شمرده می شود، از جیب مردم افغانستان بیرون آمده است؟

سیف الدین سیحون، استاد اقتصاد در دانشگاه کابل می گوید که شهروندان افغان به هیج وجه قادر به چنین کمکها نیستند و افغانستان با کشورهای دیگر، که مردم از نامزدان خاص حمایت مالی و معنوی می کنند، تفاوت چشمگیر دارد.

البته این تنها دلارهای کاندیداها نیست که بازار ارز افغانستان را تکان داده است، سرازیر شدن میلیون ها دلار کمک های خارجی برای هزینه برگزاری انتخابات هم از دیگر دلایل آن است.

آمریکا بخش عمده ۲۲۳ میلیون دلار هزینه این انتخابات را می پردازد. اتحادیه اروپا هم ۳۵ میلیون یورو (معادل ۴۹ میلیون دلار) در این زمینه تعهد کرده اند؛ پولی که قرار است فقط در چند ماه مصرف شود.

شغلهای کوتاه مدت

Image caption مبارزات انتخاباتی هزینه سنگینی را بر دوش نامزدها گذاشته است

حقوق هزاران کارمند دفترهای مرکزی و لایتی کمیسیون برگزاری انتخابات، برپایی هزاران مرکز رایگیری، چاپ پوسترهای تبلیغاتی و برگه های رای از این حساب پرداخته می شود. اجاره خودروها و حتی الاغ ها برای رساندن صندوق های رای به مراکز دوردست هم مصرف دیگری است.

دومین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان که پیش بینی می شود هفده میلیون رای دهنده در آن شرکت کنند، برای هزاران افغان فرصت جدید کاری کوتاه مدت پیدا کرده است.

کارشناسان اقتصادی در افغانستان هرچند تاثیر دلارهای انتخابات بر بازار این کشور را مثبت ارزیابی می کنند، اما می گویند این اثر موقتی خواهد بود و با پایان رسیدن روند انتخابات، همه چیز به حالت اول بر خواهد گشت.

مطالب مرتبط