بشردوست: طالبان مخالف دولتند، نه آمریکاییها

رمضان بشردوست
Image caption رمضان بشردوست

رمضان بشردوست از نامزدام انتخابات ریاست جمهوری افغانستان می گوید که پیروزی او در انتخابات به معنای پایان جنگ در افغانستان خواهد بود. وی می افزاید که شورشیان طالبان و مخالفان مسلح، دشمن والی های فاسدند و نه سربازان آمریکایی.

آقای بشر دوست که وزیر برنامه ریزی دولت حامد کرزی بود، پس از چند ماه در این مقام، تصمیم به انحلال نزدیک به دو هزار سازمان غیردولتی گرفت که با مخالفتهایی روبرو شد و او را وادار به کناره گیری از این مقام کرد.

خبرنگار ما، هارون نجفی زاده، در آغاز گفتگویی با آقای بشردوست از او پرسیده که فکر نمی کرده تصمیمش در این زمینه اشتباه بوده باشد:

منحل کردن ان جی اوها به معنای این نیست که ما مخالف این سازمانها هستیم. ما از ان جی او تا ان جی او داریم. یکی None-Governmental Organizations (سازمانهای غیر دولتی) است موسوم به ان جی او است و دیگر هم No-Good Organization (سازمانهای غیر مفید) است؛ دو نوع ان جی او هستند.

ما بعد از شش ماه تحقیقات از ۲۳۵۵ ان جی او، ۱۹۳۵ ان جی او را ملغا اعلام کردیم. به ۴۲۰ ان جی او در افغانستان، که مورد حمایت ما قرار گرفتند، اجازه کار داده شد، این تعداد برای همه افغانستان کافی است و حتی زیاد است.

اما استدلال این است که به دلیل ضعف نهادهای دولتی، موجودیت این سازمانها مهم است.

در لغمان آ.ام.آی (IMI) بخش صحت را تیکه (پیمانکاری) کرده است. برای بیست و دو ماه قرار داد بسته است. قرار بود در آن شفاخانه کارهایی انجام شود، ساختمانی، تجهیزات و وسایل (تهیه شود). قراردادش سه ماه است تمام شده، خشت را روی خشت نگذاشته است.

شما در مورد کار موسسه ای در لغمان صحبت می کنید، وظیفه این موسسات فراهم کردن تجهیزات طبی نیست و نه هم گذاشتن خشت روی خشت.

بله صد در صد. ولی اینها قرار داد می گیرند که ساختمان بسازند. اصلاً مشکل ما این جا است. ما می گوییم که شرکت ساختمانی وظیفه دارد که ساختمان بسازد، کلینیک بسازد، مکتب بسازد، جاده بسازد. این کار را شما به ان جی او واگذار نکنید.

شما متهم به تک محوری و ناسازگاری می شوید. وقتی وزیر پلان (برنامه ریزی) دولت افغانستان بودید در زمینه لغو این ان جی اوها با همکاران تان اصلاً مشورت کردید؟

مثلاً یک نفر از جیبت کیسه بری می کند، پلیس او را می بیند، آیا پلیس به آقای وزیر تلفن کند و به رئیس جمهور هم، که من این دزد را بگیرم یا نه؟ وظیفه رئیس جمهوری پالیسی دادن (سیاست گذاری) است. وظیفه رئیس جمهوری استراتژی دادن است و در شورای وزیران در مورد ان جی اوها، طبق یک فرمان به وزیر پلان داده بودند.

آقای بشر دوست! فکر نمی کنید که فرقی بین گرفتن یک دزد یا لغو کردن یک ان جی او یا لغو کردن فعالیت نزدیک به دو هزار ان جی او، که عملاً در افغانستان کار می کنند، وجود داشته باشد و این یک تصمیم بزرگ بوده و باید مشوره می شد و با رئیس دولت هماهنگی می شد؟

تنها فرقش این است که تمام دولت افغانستان زاده ان جی اوست. کل اعضای بلندپایه دولتی یا پسر کاکاهای شان یا پسر ماماهای شان ان جی او دارند. من در همان وقت اعلان کردم که فلانی پدر ان جی او و فلانی هم مادر ان جی او است. تنها فرقش در این است ورنه (وگرنه) هیچ تفاوتی وجود ندارد.

طرح شما برای بهبود امنیت چیست؟

تجزیه و تحلیل من از اوضاع امنیتی، با تمام افراد دیگر در افغانستان فرق می کند. بسیاری فکر می کنند که طالبان با آمریکا می جنگند یا با انگلستان می جنگند؛ نه، طالبان هیچ گونه مشکلی با آمریکا ندارند. به خاطری که روزی که طالبان سلاح گرفتند، در افغانستان یک عسکر خارجی نبود. نه روسی بود، نه انگلیسی بود و نه هم آمریکایی.

من به طالبان می گویم که حالا که شما با آمریکا نمی جنگید، چرا عسکرش را می کشید؟ می گویند آقای بشردوست! به خاطر این که بر سر شانه این سرباز، آن والی، آن وزیر و آن فرمانده است، به خاطری که عسکر آمریکایی و انگلیسی فلان وزیر، فلان والی و فلان فرمانده را تحت حمایت قرار داده است. اصل جنگ ما با این ها است.

Image caption زمانی که آقای بشردوست وزیر برنامه ریزی افغانستان بود، ۱۹۳۵ ان جی او را ملغا اعلام کرد

در بخش اقتصادی، شما مخالفت طرحها و تصامیم اجلاس توکیو هستید، چرا؟

در توکیو، اولین کنفرانس بین المللی بازسازی افغانستان تجزیه و تحلیل جامعه بین المللی و مقامات افغانی این شد که افغانستان را باید یک کشور ترانزیتی بسازند.

در حالی که ما هفتاد میلیارد متر مکعب آب جاری داریم. ده میلیاردش را استفاده می کنیم، شصت میلیارد آن به ایران، پاکستان و آسیای مرکزی می رود. ده میلیون هکتار زمین قابل کشت داریم، دو میلیون آن را قسماً کشت می کنیم. غنی ترین و جوانترین خاک دنیا به دلیل این که استفاده نشده در افغانستان است. شما که از کابل به هر ولایت دیگر بروید، در مسیر تان چیزی که می بینید همه دشت است و کوه.

گفتم ساختن سه چهار تا بند ذخیره آب اولویت اصلی ما باشد. ما با این کار دشت های خود را زیر کشت می گیریم. ۸۵ درصد مردم افغانستان زراعت پیشه هستند، بی کار شده اند و به کابل ریخته اند و بی سرنوشت به سر می برند.

با این کار، این ۸۵ درصد (جمعیت کشور) صاحب کار می شوند. بند بزرگ ذخیره آب داشته باشیم، برق داریم. برق داشته باشیم، می توانیم کارخانه فعال کنیم.تحقیقات آخر مهندسان آمریکایی و افغانی، که چهار ماه پیش آن را اعلام کردند، نشان می دهد که چهار صد نوع معدن داریم. یک معدن ما به صورت حرفه ای مورد بهره برداری قرار نگرفته.

اما آقای بشردوست! استخراج معادن، زراعتی و صنعتی ساختن افغانستان نیاز به یک همکاری گسترده بین المللی دارد. با توجه به سابقه برخورد تان با موسسات غیردولتی و سازمانهای بین المللی، بعضی ها تردید دارند که شما چنین همکاریی را جلب بتوانید.

یک. وقتی ما ان جی اوها را منحل کردیم، تنها سفارتی که آن زمان علیه ما فعالیت نمی کرد، سفارت آمریکا بود. به خاطری که آن زمان هم آنها متوجه مساله شده بودند؛ دو. امروز تمام جامعه بین المللی با حرفهای من موافقند. سیاستمداران داخلی ما نیز با من موافقند. حالا همه شان می گویند که کمکها از طریق ان جی اوها مصرف نشود. شعار همه شان این است که فلان کنفرانس موفق بود چون کمکها از طریق ان جی اوها صورت نگرفت.

اگر در انتخابات پیروز شوید، سیاست خارجی تان را چه شکلی خواهید داد؟

من در سیاست خارجی فقط منافع ملی خود را می بینم. مسایل دینی، مذهبی، فرهنگی و نژادی و فلان و فلان برای من مطرح نیست. پدرم را که مخالف منافع ملی من –منافع ملی افغانستان - قرار بگیرد، از راه خود دور می کنم. حالا هم ما با آمریکا برنامه ریزی دراز مدت می کنیم. به نفع افغانستان که باشد، نعوذبالله نعوذ بالله شیطان هم که باشد، من دستش را می فشارم.

مطالب مرتبط