شهنواز تنی: فرقی بین ارتش سرخ و ناتو نمی بینم

شهنواز تنی
Image caption شهنواز تنی

ژنرال شهنواز تنی از چهره های جنجال برانگیز در تاریخ معاصر افغانستان است. او که کودتا علیه حکومت دکتر نجیب الله را در کارنامه خود دارد، می گوید فرق چندانی میان نیروهای ارتش سرخ شوروی سابق با نیروهای بین المللی کمک به امنیت در افغانستان نمی بیند.

آقای تنی در گفتگویی با خبرنگار ما هارون نجفی زاده خواهان خروج این نیروها از افغانستان شده است.

در آغاز این گفتگو این پرسش با آقای تنی در میان گذاشته شد که چه باعث شد یک ژنرال نظامی به فکر ریاست جمهوری بیفتد؟

من فعلا ژنرال برحال نظامی یک کشور نیستم. من یک حزب سیاسی دارم و یک شخصیت سیاسی هستم. بدون شک در گذشته من ژنرال آموزش دیده بودم و فرمانده هم بودم.

در ۱۶ حوت ۱۳۶۸ که شما وزیر دفاع دولت دکتر نجیب الله بودید، علیه این نظام کودتا کردید، چرا؟

زمانی که من وزیر دفاع بودم، دکتر نجیب با کمک شوروی سابق علیه من کودتا کرد و من از خود دفاع کردم.

مگر بمباران شهر کابل به دستور وزیر دفاع، که شما بودید، صورت نگرفت؟

این طرفداران دکتر نجیب و شوروی ها بودند که کابل را بمباران کردند، نه من.

گفته می شود برای اولین بار استفاده از سلاح سنگین علیه مردم غیرنظامی به دستور شما صورت گرفته که بعداً مجاهدین در شهر کابل بارها تکرار کردند.

نه، من این را هرگز نمی پذیرم. چون پیش از این که من از خود دفاع کنم، طرفداران نجیب و شخصاً دکتر نجیب به کمک شوروی ها دوستان مرا در مدرسه نظامی، دانشگاه نظامی، مزارشریف و دیگر مناطق کشتند. ما مجبور شدیم از خود دفاع کنیم. از رفقا، حزب و نیروهای خود دفاع کنیم.

پس از این کودتا شما به پاکستان فرار کردید، در حالی که تحصیل کرده شوروی سابق هستید، چرا به شوروی نرفتید؟

روسیه شاید برای شما و دیگر افرادی که منافع شان به روسیه بستگی دارد، دلچسبی داشته باشد. شوروی به مردم افغانستان دلچسبی نداشت. مردم افغانستان مخالف آمدن شوروی بودند. ما خلقی ها هم مخالف آمدن شوروی بودیم. من فکر می کنم که شوروی هرگز بهشت نبود و نه حالا بهشت است.

مگر پاکستان برای شما بهشت بود؟

عرض می کنم. اگر پاکستان به نظر کسانی که چنین فکری دارند، دوزخ است، شوروی هم به نظر من بهشت نیست، نبود و نخواهد بود.

در پاکستان آیا با گروه های مجاهدین هم همکاری داشتید؟

نه. به شما معلوم است که من یک فرمانده نظامی و سیاسی خلقی سرسخت انقلابی بودم. من با گروه های جهادی هیچ نوع روابط قبلی نداشتم. البته وقتی به پاکستان رفتم از نظر انسانی، ملاقات هایی با رهبران این احزاب داشتیم. اما هیچ نوع همکاری نداشتم.

ملاقات با گلبدین حکمتیار؟

طبعاً. حکمتیار آمد با من ملاقات کرد. نه تنها حکمتیار بلکه پیر سید احمد گیلانی و دیگران هم با من ملاقات کردند.

گفته می شود شما به طالبان مشورت نظامی می دادید تا جبهه شمال را شکست بدهند. آیا این درست است؟

نه، این حقیقت ندارد، پروپاگند محض است. مخالفین سیاسی من از این قبیل تبلیغات کرده اند و هیچ کس هیچ نوع ثبوت و مدرک علیه من ندارد.

حالا که شما نامزد انتخابات ریاست جمهوری شده اید، به طور مشخص برنامه تان در بخش تامین امنیت چیست؟

به نیروهای مسلح افغانستان اعتماد و تکیه شود. اینها برای جنگ آماده شوند تا بتوانند به تنهایی وظایف خود را انجام دهند و از سرحدات محافظت صورت گیرد تا دشمن وارد افغانستان نشود و از امور غیرقانونی جلوگیری شود. تحکیم قدرت دولتی صورت گیرد. همچنان به مردم افغانستان از لحاظ اجتماعی و اقتصادی به طور همه جانبه کمک شود و شرایط فعالیت و زندگی مساعد شود.

آیا میکانیسمی دارید که طالبان و گروه های مسلح مخالف دولت را وادار کند تا اسلحه شان را به زمین بگذارند؟

به همه معلوم است و تاریخ و تجربه در افغانستان هم نشان داده که هیچ نیرویی به تنهایی نمی تواند مشکل افغانستان را حل و فصل کند. با در نظر داشت این ها من به این نظرم که هیچ کسی در مساله افغانستان مستثنی قرار داده نشود. نقش همه در نظر گرفته شود.

شما طرفدار خروج نیروهای خارجی از افغانستان هستید؛ چیزی که رهبران طالبان هم می خواهند. آیا جدول زمانی معین برای خروج این نیروها در نظر دارید؟

من زمان معین را نمی فهمم. من یک چیز را می فهمم و آن این که افغانستان باید متکی به خود شود. یعنی نیروهای مسلح ما خود آماده جنگ شوند. دولت افغانستان خود قادر به رهبری شود. بتواند خدمت کند و مسئولیت پرور شود و فساد از بین برده شود. شوروی هم بیگانه بود اینها هم بیگانه هستند.

پس به نظر شما هیچ فرقی بین ارتش سرخ و نیروهای خارجی که فعلا در افغانستان مستقرند، وجود ندارد؟

من به این نظرم که شوروی هم خودش به افغانستان آمده بود و این نیروها هم خودشان به افغانستان آمده اند، با وجودی که مطابق توافقات بن آلمان این جا هستند.

بسیاری می گویند اگر نیروهای خارجی از افغانستان بیرون شوند، بار دیگر جنگ های داخلی در این کشور شروع خواهد شد.

سیاستمداران و دولتمردانی که متزلزل هستند، به این باور هستند. من چنین باوری ندارم. من به این عقیده هستم که هرچه زودتر آمادگی بیرون کردن نیروهای خارجی را بگیریم، همانقدر این به نفع افغانستان و جهان خواهد بود.

آیا بدون کمک های خارجی افغانستان می تواند روی پای خود بیاستد؟

چرا نه. اگر ما مسئولیت پذیر شویم و رهبری و خدمت درست کنیم، افغانستان این امکانات را دارد که از این کشور دفاع کند و کشور خود را آباد کند.

آقای تنی سوال آخر. اگر به قدرت برسید به رفقای پرچمی تان هم مقامی می دهید؟

چرا نمی دهم. من گفته می توانم که به درجه اول رفقای پرچمی ام را در نظر می گیرم، اما مطابق قوانین افغانستان، مطابق استعداد فردی شان، مطابق عدالت اجتماعی، قانون و سیاست کادری به تمام مردم افغانستان به شمول رفقای پرچمی وظایف بهتری خواهم داد.