انتخابات شوراهای محلی افغانستان کی برگزار می‌شود؟

تبلیغات انتخاباتی در افغانستان

بر اساس قوانین موجود در افغانستان، هفت انتخابات عمومی و سراسری باید در این کشور برگزار شود.

برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، مجلس نمایندگان، شوراهای ولایتی، شوراهای ولسوالی ها/فرمانداری ها، شهرداری ها، شوراهای شهرداری ها و روستاها در قوانین این کشور پیش بینی شده است.

نخستین انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۳ و انتخابات پارلمانی و شوراهای ولایتی یک سال پس از آن برگزار شد.

اما چهار انتخابات دیگر - شهردارها، شوراهای شهرداریها، شوراهای ولسوالی ها و روستاها - از زمان تصویب قانون اساسی جدید افغانستان (مصوب ۱۳۸۲)، که برگزاری این انتخاباتها را پیش بینی کرده، برگزار نشده است.

برگزاری هر یک از این انتخابات مکانیسم ها و ویژگی های بخصوص خود را دارد. انتخابات ریاست جمهوری در سطح کشور برگزار می شود و کل کشور به عنوان یک حوزه در نظر گرفته می شود.

در انتخابات مجلس نمایندگان و شوراهای ولایتی هر ولایت یک حوزه انتخاباتی شمرده می شود، اما شمار نمایندگان هر ولایت در مجلس نمایندگان و همچنین شوراهای ولایتی متفاوت است.

مجلس نمایندگان ۲۳۹ کرسی دارد که ۱۰ کرسی آن به کوچی ها (عشایر) اختصاص یافته و ۲۳۹ کرسی دیگر میان ۳۴ ولایت افغانستان بر اساس نفوس آنها تقسیم شده است. هر ولایت حد اقل دو نماینده در این مجلس دارد. شماری از کرسی های این مجلس به زنان اختصاص یافته است. براساس قانون، مجموع کل زنان عضو مجلس حد اقل باید دو برابر شمار کل ولایات افغانستان باشند.

تعداد اعضای شوراهای ولایتی از ۹ تا ۲۹ تن در ولایت های مختلف متفاوت است. بر اساس قانون، در هر شورای ولایتی حد اقل یک چهارم اعضای آنها باید زن باشد.

ابهام در مرزبندی ها

Image caption کمیسیون انتخابات می گوید تهیه هزینه همه انتخابات ها در افغانستان خارجی از توان دولت این کشور است

حوزه انتخاباتی شوراهای ولسوالی ها محدوده جغرافیایی ولسوالی ها است. اما نوختیار، مسئول ارتباط با رسانه ها در کمیسیون انتخابات می گوید هنوز در مورد تعیین مرزهای ولسوالی ها مشکلاتی وجود دارد. به گفته او، حتی برخی از ولسوالی ها مشخص نیست که مربوط به کدام ولایت است.

آقای نوختیار گفت در مواردی که مشکل و ابهام وجود دارد، کمیسیون انتخابات منتظر تعیین مرزهای ولسوالی ها و روستاها توسط وزارت داخله/کشور است. اما مقامهای وزارت داخله تا حال در این باره اظهار نظری نکرده اند.

مطابق قانون، هر ولایت دو نماینده منتخب در کنار سی و چهار سناتور منتصب رئیس جمهوری در مجلس سنا دارد که آنها از طریق همین شوراهای ولایتی و ولسوالی ها برگزیده می شوند.

یکی از این نمایندگان منتخب توسط اعضای شورای ولایتی از میان اعضای این شورا برای چهار سال انتخاب می شود و نماینده دوم هر ولایت در مجلس سنا توسط اعضای شوراهای ولسوالی های این ولایت ها از میان اعضای این شوراها برای سه سال انتخاب می شوند.

در دور کنونی این سناتوران منتخب شوراهای ولسوالی ها هم به دلیل این که این شوراها خود تشکیل نشده اند، از میان اعضای شوراهای ولایتی انتخاب شده اند. آقای نوختیار گفت نخستین انتخابات شوراهای ولسوالی ها در سال ۱۳۸۹، همزمان با دومین انتخابات اعضای مجلس نمایندگان برگزار خواهد شد.

مشکل قانونی؟

اما در باره برگزاری انتخابات شهردارها، شوراهای شهرداریها و روستاها هنوز خبری نیست. آقای نوختیار می گوید هنوز ویژگیهای انتخابات شهردارها، شوراهای شهرداریها و روستاها در قانون مشخص نیست. آقای نوختیار گفت این "مشکلی قانونی" است.

در قانون اساسی و قانون انتخابات افغانستان در باره چگونگی برگزاری انتخابات شهردارها، شوراهای شهرداری و روستاها توضیح داده نشده است.

آقای نوختیار گفت همزمان با آغاز بحث ها در باره قانون جدید انتخابات در مجلس نمایندگان، کمیسیون انتخابات طرح هایی را به این مجلس فرستاد که در آن جزئیات کافی در باره انتخابات این شوراها آمده است.

ولی گفتگو میان اعضای مجلس نمایندگان در باره چند موضوع حساس در قانون انتخابات، سال گذشته به جنجال کشیده شد و بحث در باره این قانون برای مدت نامشخصی از دستور کار این مجلس خارج شد.

هزینه سنگین

با این همه، دلائل عدم برگزاری انتخابات شهردارها، شوراهای شهرداریها، شوراهای ولسوالیها و روستاها تنها در همین محدوده نیست. هزینه سنگین برگزاری آنها از دیگر دلائلی است که تهیه آن دست کم در سال های اخیر خارج از توانایی دولت افغانستان بوده است.

آقای نوختیار می گوید اگر همه این انتخابات برگزار شود، با توجه به تفاوتهای زمانی این شوراها و همچنین مقامهای انتخابی، افغانستان به طور متوسط هر سال شاهد برگزاری یک انتخابات سراسری خواهد بود.

انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی امسال ۲۲۳ میلیون دلار هزینه برمی دارد که همه آن از طریق کمک های خارجی تامین شده است. اگر انتخابات شوراها و مقامهای انتخابی دیگر هم برگزار شود، احتمالاً به همین مقدار پول نیاز خواهد بود – چیزی که آقای نوختیار می گوید در حال حاضر تهیه آن برای افغانستان بسیار دشوار است.

کمیسیون انتخابات افغانستان می گوید پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی امسال، در باره برگزاری انتخابات مجلس نمایندگان و شوراهای ولسوالی ها در سال آینده برنامه ریزی خواهد کرد. اما در باره برگزاری انتخابات شهرداری ها و روستاها برنامه ای وجود ندارد.