برنامه نامزدهای انتخابات افغانستان برای تامین امنیت

سربازان افغان، عکس از نیروهای ائتلاف

موضوع امنیت از بحث های اساسی دومین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان است. نامزدهای این انتخابات راه حل های گوناگونی را در این زمینه پیشنهاد کرده اند.

در حال حاضر چند گروه مسلح، از جمله طالبان و حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار با حدود ۲۰۰ هزار نیروی مسلح افغان و بیش از هفتاد هزار سرباز خارجی در افغانستان می جنگند و می کوشند امنیت نسبی در این کشور را به چالش بکشند.

گفتگو با طالبان

یکی از راه حل هایی که نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در صورت پیروزی خود برای تامین امنیت در نظر گرفته اند گفتگو با مخالفان، به عنوان یکی از طرفهای اصلی جنگ است.

گفتگو با آن ها در سالهای نخست سقوط حاکمیت طالبان کمتر مورد بحث بود، اما با ادامه ناامنی و نبردهای مسلحانه و شدت یافتن حملات خشونت بار شورشیان، این موضوع به عنوان گزینه ای برای تامین امنیت مطرح شده است.

حامد کرزی، رئیس جمهوری و از نامزدهای انتخابات بارها گفتگو با طالبان را مطرح کرده و در مبارزات انتخاباتی خود هم بر این موضوع تاکید کرده است. آقای کرزی در آخرین سخنرانی خود برگزاری مجلس سنتی متشکل از افراد با نفوذ قومی، که از آن به عنوان مجلس بزرگ (لویه جرگه) یاد می شود را برای حل مشکل امنیتی مطرح کرد.

اشرف غنی احمدزی در گفتگو با بی بی سی یک طرح سه مرحله را برای تامین امنیت مطرح کرد: آتش بس و رهایی زندانیان طالبان، کاهش و خروج نیروهای خارجی و در نهایت برگزاری لویه جرگه برای طرح مطالبات شورشیان در چارچوب قانون اساسی.

اما عبدالسلام راکتی، از فرماندهان ارشد طالبان در گذشته، اعتمادسازی را برای آغاز گفتگو با طالبان مهم دانسته و گفته است که اگر خواستهای آنها براساس "مصالح ملی" پذیرفته شود، امنیت تامین می شود. آقای راکتی همچنین افزوده که گفتگو میان مخالفان و دولت باید با حضور نمایندگان باصلاحیت دو طرف و "میانجی قوی" برگزار شود.

دیگر نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری هم به نحوی گفتگو با شورشیان را در برنامه های خود جا داده اند.

اما طالبان خود انتخابات را تحریم کرده و شرکت در انتخابات را حمایت از "آمریکایی های اشغالگر" خوانده اند. آنها آغاز هر نوع گفتگویی را منوط به خروج نیروهای خارجی دانسته اند- چیزی که بیشتر نامزدهای انتخابات و مقامهای دولت کنونی نمی توانند آن را به سادگی بپذیرند.

تقویت نیروهای داخلی

Image caption برخی نامزدها تاکید کرده اند که تقویت نیروهای مسلح برای تامین امنیت سراسری ضروری است

با این همه، شماری از نامزدها، تامین امنیت را تنها در گرو گفتگو با طالبان نمی دانند. آنها موجودیت گروههای شورشی را "طرحی" از سوی برخی از کشورهای خارجی علیه افغانستان می دانند. این گروه از نامزدهای انتخابات بیشتر بر تقویت و تجهیز نیروهای مسلح داخلی و "افغانی سازی" امنیت در کشور تاکید کرده اند.

عبدالله عبدالله، یکی از این نامزدها و از چهره های "جهادی" در نخستین سخنرانی خود در آغاز مبارزات انتخاباتی بر افغانی سازی امنیت و شرکت مجاهدین سابق در نهادهای دفاعی و امنیتی تاکید کرد. او گفت: "ما شرکت مجاهدین و استفاده از افسران باتجربه را در نظام دفاعی و امنیتی خود یک ضرورت می دانیم."

از سال ۱۳۸۱ حدود ۷۰۰ هزار تن مسلح که بیشتر آنها شامل تشکیلات نظامی گروههای جهادی بودند، با اجرای برنامه "انحلال گروههای مسلح غیرقانونی" خلع سلاح شدند و ارتش ملی با جذب افراد جدید تشکیل شد. مجاهدین و افسران حکومت های سابق به رهبری حزب دموکراتیک خلق، زیاد شامل این ارتش نشده اند.

حامد کرزی که بیشتر از سوی رهبران جهادی متهم به حاشیه راندن مجاهدین شده، در کنار گفتگو با شورشیان، تقویت و افزایش شمار نفرات ارتش و پلیس "ملی" را هم در برنامه های خود برای تامین امنیت گنجانده است. او گفته که شمار این نیروها را از حدود ۲۰۰ هزار به بیش از ۴۰۰ هزار خواهد رساند.

اشرف غنی احمدزی هم بر دو برابر کردن شمار سربازان ارتش و ماموران پلیس تاکید کرده است. لطیف پدرام تقویت پلیس محلی در چارچوب یک نظام فدرالی را راه حل تامین امنیت در کشور دانسته است.

تقویت ارتش و پلیس بیشتر برای کنترل دولت بر اوضاع امنیتی مناطق مختلف، از جمله مناطق ناامن مطرح می شود و این طرح خود با برخورد گسترده تر با شورشیان در میدان های نبرد به همراه خواهد بود – چیزی که مخالفانی هم دارد.

برخی از نامزدها بر سرکوب گروه هایی در داخل خاک پاکستان پافشاری کرده اند. به نظر آنها ریشه مشکلات امنیتی در افغانستان در مراکز آموزشی و فرماندهی شورشیان در مناطق مرزی پاکستان است.

بازسازی و توسعه اقتصادی

Image caption گفتگو با طالبان با افزایش ناامنی ها به تدریج به گزینه ای برای تامین امنیت تبدیل شده است

شماری هم در میان نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری هستند که ناامنی در کشور را ناشی از بیکاری و فقر در میان مردم می دانند. به نظر این نامزدها افراد بیکار و درمانده از روی ناگزیری در بدل پول مجبور به پیوستن به گروههای شورشی می شوند.

به نظر این گروه از نامزدها، بازسازی، توسعه اقتصادی و اشتغال می تواند تا حدود زیادی از نفرات مسلح شورشیان بکاهد و زمینه را برای تامین امنیت در کشور فراهم کند.

معتصم بالله مذهبی، یکی از این نامزدها گفته است که فقر و بیکاری در تشدید ناامنی ها تاثیر زیادی دارد. به گفته او، تا زمانی به کاهش فقر و بیکاری به طور اساسی پرداخته نشود، مشکلات امنیتی حل نخواهد شد.

خروج نیروهای خارجی؟

برخی از نامزدها خروج نیروهای خارجی را هم به عنوان راهی برای رسیدن به صلح دانسته اند. فاروق نجرابی یکی از این نامزدها است. به گفته او، حضور نیروهای خارجی مانع آغاز گفتگو با مخالفان است.

این طرح با خواست گروه طالبان همخوانی دارد. آنها هم گفته اند تا زمانی که این نیروها از افغانستان نرفته اند هیچ گفتگویی آغاز نخواهد شد.

ولی این طرح به نظر بسیاری ها چندان عملی نیست. بیشتر نامزدها و تحلیلگران امور نظامی حضور نیروهای بین المللی را برای تامین امنیت و مبارزه با تروریسم ضروری می دانند.

با این همه، بسیاری ها در افغانستان به برنامه های نامزدها برای تامین امنیت چندان خوشبین نیستند. آمار رو به افزایش تلفات و خشونتها در سالها و ماههای اخیر تردیدها را در باره تامین امنیت دست کم در کوتاه مدت تقویت کرده است.

با این حال هریک از نامزدهای انتخابات با هر برنامه ای که به پیروزی برسد، با چالشهای زیادی در زمینه تامین امنیت مواجه خواهد بود.

مطالب مرتبط