اسپنتا؛ از استادی دانشگاه تا وزارت خارجه

رنگین دادفر اسپنتا
Image caption رنگین دادفر اسپنتا

رنگین دادفر اسپنتا، تا چهار – پنج سال پیش بیشتر به عنوان یک چهره اکادمیک و دانشگاهی مطرح بود. اما زمانی او به یکی از چهره های اصلی سیاست افغانستان تبدیل شد که حامد کرزی، رئیس جمهور افغانستان او را به عنوان وزیر خارجه کابینه خود معرفی کرد.

آقای اسپنتا که در سالهای جنگ افغانستان بیشتر در بیرون از افغانستان به سر برده بود، پس از پایان کار دولت انتقالی در افغانستان و برگزاری نخستین انتخابات ریاست جمهوری، به کابل بازگشت.

او برای مدت کوتاهی به عنوان استاد در دانشگاه کابل کار کرد و بعد به عنوان مشاور سیاست خارجی رئیس جمهور کرزی تعیین شد.

آقای اسپنتا در سال 1953 در ولایت هرات در غرب افغانستان به دنیا آمده و مربوط به قوم تاجک است. او در دوره مکتب، گرایش چپی داشت.

اسپنتا ازدواج کرده و دو فرزند – یک دختر و یک پسر – دارد.

اقامت در بیرون

آقای اسپنتا لیسانس خود را در رشته روابط بین المللی از دانشگاهی در ترکیه گرفت. بعد به آلمان رفت و در بخش علوم سیاسی، جامعه شناسی و روابط بین المللی، فوق لیسانس گرفت، تا آنکه وارد دانشگاه آخن آلمان شد و در رشته علوم سیاسی، به درجه دکتری رسید.

آقای اسپنتا از سال 1992 تا 2005 میلادی در همین دانشگاه به تدریش مشغول شد و در عین حال، مسئولیت انستیتیوت مطالعات جهان سوم را در این دانشگاه به عهده گرفت.

او در کل، پس از سال 1975، افغانستان را به قصد تحصیل ترک کرد در آلمان اقامت گزید.

آقای اسپنتا در مدت زمان حضور در خارج از کشور، به فعالیت های سیاسی آغاز کرد؛ با حضور اتحاد شوروی در افغانستان مخالف بود و با حزب طرفدار محیط زیست – سبزها – و سوسیال دموکرات های آلمان ارتباط پیدا کرد.

آقای سپنتا نظریات لیبرال دارد و می گوید که از مدافعان جدی حقوق بشر است.

ورود به کابینه

آقای اسپنتا پس از بازگشت به افغانستان، مشاور سیاست خارجی رئیس جمهور کرزی شد و در همین زمان، حضور گسترده ای در رسانه های داخلی و خارجی پیدا کرد.

پس از ایجاد پارلمان افغانستان و نیاز معرفی کابینه به این نهاد برای دریافت رای اعتماد، آقای کرزی ترکیب کابینه خود را مورد بازنگری قرار داد و از جمله تغییراتی اساسی که در کابینه وارد کرد، حذف عبدالله عبدالله از سمت وزارت خارجه و معرفی رنگین دادفر اسپنتا به جای او بود.

حذف آقای عبدالله از کابینه افغانستان که پس از ایجاد دولت موقت به عنوان وزیر خارجه کار کرده بود، برای بسیاری یک اقدام غیرمنتظره بود.

Image caption اسپنتا در جلسه استیضاح مجلس نمایندگان

گمانه زنی های وجود داشت که نامزدی آقای اسپنتا برای پست وزارت خارجه افغانستان، در جریان تایید کابینه در پارلمان با مخالفت مجاهدین قدرتمند پیشین که در پارلمان حضور داشتند، روبرو شود اما این مخالفت ها در حدی نبود که مانع تایید صلاحیت او به عنوان وزیر خارجه شود.

استیضاح بحث برانگیز

او در سال 2007، به دنبال چندین مورد اخراج اجباری پناهجویان افغان از ایران، به مجلس نمایندگان افغانستان احضار شد و سرانجام این مجلس، صلاحیت او را به عنوان وزیر خارجه رد کرد.

اما آقای کرزی با توجه به اینکه در جلسه اولی استیضاح، درخواست رد صلاحیت آقای اسپنتا در مجلس نمایندگان رای کافی نیاورد و بعد مجلس به دلیل تکمیل نبودن حد نصاب، در جلسه دوم به او رای عدم اعتماد داد، این تصمیم را نپذیرفت.

آقای کرزی تایید و یا رد تصمیم پارلمان را به دادگاه عالی افغانستان واگذار کرد و این دادگاه نیز پس از چندین روز بررسی اعلام کرد که آقای اسپنتا کماکان وزیر خارجه است.