'فقر شدید مانع تحصیل کودکان بامیانی شده است'

Image caption برخی از پدران و مادران فقیر ترجیح می دهند که فرزندان را به محل کار خود ببرند

مسئولان آموزش و پرورش ولایت بامیان، در مرکز افغانستان، می گویند فقر شدید در این ولایت مانع تحصیل شمار زیادی از کودکان شده است.

محمد رضا ادا، رئیس اداره معارف (آموزش و پرورش) بامیان به بی بی سی گفت که فقر، شانس تحصیل را از فرزندان خانواده های فقیر بامیان گرفته است.

به گفته او، پدران و مادرانی که توانایی مالی خوبی ندارند، فرزندان خود را به عوض فرستادن آنها به مکتب/مدرسه، به محلات کار خود در مزارع می برند و در مواردی هم آنها را به کارهای دامداری مشغول می کنند.

آقای ادا گفت که حتی کودکانی که به مدرسه می روند هم به دلیل فقر خانواده های خود با مشکلات و موانع زیادی مواجه هستند. به گفته رئیس معارف بامیان، این دانش آموزان حتی برای خرید نوشت افزارهای مورد نیاز خود مجبور شده اند که بیسکویت های تقویت شده ای را که برنامه غذایی جهان (WFP) به آنها می دهند در بازار بفروشند.

آقای ادا گفت: "بیسکویتی را که در مکتب به آنها داده شده بود، در بازار فروخته و قیمت آن را قلم، کتابچه و پنسیل خریده اند. این برای من و نمایندگان برنامه غذایی جهان بسیار دردآور بود."

رئیس معارف بامیان افزود که حتی برخی از داوطلبان کنکور که سال گذشته قبول هم شده بودند، از ادامه تحصیل در دانشگاهها به دلیل فقر خانواده های خود منصرف شده و به کارهای دیگر رو آورده اند.

به گفته آقای ادا، شماری از این داوطلبان قبول شده به کارهای کشاورزی مشغول شده اند و شماری دیگر هم در مدارسی که کمبود معلم داشتند، به عنوان معلم استخدام شده اند. رئیس معارف بامیان افزود که حتی برخی از این دانشجویان با قاچاقچیان انسان همراه شدند و به جستجوی کار به کشورهای همسایه رفتند.

آقای ادا هشدار داد که اگر به وضعیت این گونه دانش آموزان و خانواده های آنها توجه نشود، تا هفت – هشت سال آینده وضعیت کودکان بامیان از بابت ادامه تحصیل همچنان نگران کننده خواهد بود.

Image caption رئیس معارف بامیان گفت اگر به وضعیت کودکان فقیر رسیدگی نشود، نگرانی در باره ادامه تحصیل آنها همچنان تا چند سال دیگر وجود خواهد داشت

به گفته او، به طور تخمینی حدود ۶۰ درصد از کودکان بامیان با فقر شدید مواجه هستند و یافتن نان در رده نخست اولویت های خانواده های آنها قرار گرفته است. به نظر بسیاریها، ادامه آموزش این کودکان دست کم تا چند سال دیگر در رده نخست اولویت های خانواده های آنها قرار نخواهد گرفت.

مسئولان آموزش و پرورش بامیان می گویند در برخی از مناطق این ولایت، دختران بیشتر از پسران قربانی فقر خانواده های خود می شوند.

آمنه نوروزی، سرمعلم مدرسه دخترانه ولسوالی/شهرستان شیبر در شرق بامیان می گوید دختران بیشتر از پسران در کارهای شاق، از جمله دامداری در خانه و محیط روستایی مشغولند.

خانم نوروزی گفت: "مشکل اقتصادی بسیار زیاد است، پدران و مادران شاگردان نمی خواهند آنها درس بخوانند. پدران و مادران می گویند بچه ها باید در خانه کار کنند، گاو و گوسفند را علوفه بدهند، بره ها را چاق کنند. این کارها می تواند مشکل اقتصادی آنان را رفع کند."

عبد الاحد فرزام، مسئول دفتر کمیسیون حقوق بشر در مناطق مرکزی افغانستان نیز در گفتگو با بی بی سی از وضعیت کودکان فقیر در بامیان ابراز نگرانی کرد و گفت که کودکان فقیر در این ولایت نه تنها از رفتن به مکتب باز می مانند، بلکه در مواردی مورد سوءاستفاده جنسی نیز قرار می گیرند.

آقای فرزام افزود که شماری از این کودکان از سوی قاچاقچیان برای انتقال مواد مخدر در بیرون از مرزها مورد سو استفاده قرار می گیرند و یا توسط افراد پولدار با مزد کم در کارهای به شدت شاق استخدام می شوند.

با این حال، این دانش آموزان در محیط مدرسه نیز با مشکلات فراوانی مواجه هستند. رئیس معارف بامیان گفت که ۲۰ تا ۳۰ درصد کل دانش آموزان بامیان باید آزمون آخر سال را، که هفته گذشته آغاز شد، در زیر خیمه ها بگذرانند. این در حالی است که بسیاری از مناطق بامیان از چند روز پیش زیر برف رفته است.

محمد رضا ادا می گوید از ۳۰۳ مدرسه بامیان تنها ۸۱ مدرسه ساختمان مناسب دارد و بقیه مدارس یا اصلاً ساختمان ندارد یا کمبود کلاس درسی دارد. به گفته او، در برخی موارد معلمان مجبور شده اند که دانش آموزان را در سه شیفت درس بدهند.

هر چند در سال های اخیر شماری از مدارس بامیان بازسازی شده و در برخی موارد ساختمان جدید برای آنها ساخته شده ولی، برخی از مردم در این ولایت می گویند در مقایسه با امنیت نسبتاً مطمئنی که در آن جا تامین شده، کار چندانی در این زمینه انجام نشده است.

شماری از مردم در بامیان انتقاد می کنند که دولت افغانستان بیشتر به مناطق ناامن توجه می کند و مناطق امن، از جمله بامیان از چشم مقامات افتاده است.

آنها می گویند اگر دولت برای بهبود زندگی آنها توجه کافی نکند، ممکن است، مشکلات اقتصادی آنها با توجه به این که محصولات کشاورزی آنها هم تا حدی در سالهای اخیر کاهش یافته، از این هم بدتر شود.

با این حال، به نظر می رسد که بهبود زمینه های آموزش برای کودکان فقیری که خانواده های آنها در انتخاب آموزش و کار برای آینده فرزندان خود دلهره دارند، بسیار دشوار به نظر می رسد.

مطالب مرتبط