تره کی به کاسیگین، تمنا می کنم کمک کنید

پس از آنکه مردم هرات در ۲۴ حوت ۱۳۵۷ خورشیدی علیه دولت به رهبری حزب دموکراتیک خلق برخاستند، نور محمد تره کی و حفیظ الله امین از مقامات شوروی درخواست اعزام نیروی نظامی به افغانستان کردند.

دفتر سیاسی حزب کمونیست شوروی جلسه ای فوق العاده در مسکو برگزار کرد تا در این خصوص تصمیم گیری شود.

بعد از ساعتها بحث و گفتگو میان اعضای حزب، تصمیم گرفته شد که در آن موقع از اعزام نیروی نظامی به افغانستان خودداری شود، ولی کمک های اقتصادی و نظامی در سطح گسترده به صورت فوری به افغانستان فرستاده شود.

از طرف حزب کمونیست به "الکسی کاسیگین"، نخست وزیر شوروی وظیفه داده شد تا نور محمد تره کی را از تصمیم حزب کمونیست شوروی مطلع کند و در این مورد با او صحبت نماید.

Image caption نور محمد تره کی

این گفتگو به صورت تلفنی و با کمک مترجم صورت گرفته است.

متن این گفتگو پیش از این از طریق منابع مختلف در افغانستان و بیرون از آن منتشر شده است:

کاسیگین: به رفیق تره کی بگویید که من می خواهم از سوی رفیق برژنیف و اعضای دفتر سیاسی به وی درود های فراوان بفرستم.

تره کی: بسیار سپاسگزارم.

کاسیگین: سلامت باشید رفیق تره کی، بسیار خسته نباشید.

تره کی: نه، من خسته نمی شوم، امروز جلسه شورای انقلابی بود.

کاسیگین: بسیار خوب است. خیلی شادمانم. رفیق تره کی ممکن است اوضاع افغانستان را شرح دهید.

تره کی: اوضاع خوب نیست، رو به خرابی دارد. طی یک ماه و نیم گذشته از سوی ایران نزدیک به ۴۰۰۰ نفر نظامی با لباس غیرنظامی به افغانستان فرستاده شده اند. حالا تمام لشکر ۱۷ پیاده به علاوه واحد های توپخانه و دفاع هوایی که به روی هواپیماهای ما آتش گشوده اند، در دست آنان است، در شهر جنگ در جریان است.

کاسیگین: تعد افراد لشکر چند است؟

تره کی: نزدیک به ۵۰۰۰ هزار نفر، کلیه مهمات و انبارها در دست آنان است.

کاسیگین: آنجا برای شما چند نفر مانده است؟

تره کی: ۵۰۰ نفر، آنها تحت رهبری فرمانده لشکر در فرودگاه شهر مستقرند. برای تقویت آنان، ما با هواپیماها از کابل گروه عملیاتی پیاده نموده ایم. این گروه از بامداد امروز آنجا قرار دارند.

کاسیگین: در میان کارگران، شهرنشینان و کارمندان هرات آیا کسانی هستند که از شما پشتیبانی کنند؟

تره کی: پشتیبانی فعال از سوی مردم شهر دیده نمی شود. مردم کاملا زیر تاثیر شعارهای شیعیان مانند: "سخنان بی خدایان را باور نکنید و به سوی ما بیایید"، قرار گرفته اند، تبلیغات بر این پایه مبتنی است.

گاسیکین: جمعیت هرات چند است؟

تره کی: حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار نفر. مردم با در نظر داشت تحول اوضاع عمل می کنند. هر جا که آنان را بکشانند، به همان جا می روند. حالا آنها از جانب مقابل پشتیبانی می کنند.

کاسیگین: کارگران آنجا زیادند؟

تره کی: خیلی کم، رویهمرفته یک تا دو هزار نفر.

کاسیگین: شما دورنمای اوضاع را در هرات چگونه می بینید؟

تره کی: فکر می کنیم که امروز شام یا فردا صبح هرات سقوط می کند و کاملا به دست مخالفان خواهد افتاد.

کاسیگین: آینده را چگونه پیشبینی می کنید؟

تره کی: ما معتقد هستیم که مخالفان واحدهای تازه ای را تشکیل داده و به پیشروی ادامه خواهند داد.

کاسیگین: شما نیرو ندارید که آنان را شکست بدهید؟

تره کی: کاش می داشتیم...

کاسیگین: شما در رابطه با این مسئله چه پیشنهادهایی دارید؟

تره کی: ما خواهش می کنیم که شما به ما کمک های عملی، انسانی و تسلیحاتی کنید.

کاسیگین: این مسئله خیلی دشوار است.

تره کی: در غیر این صورت شورشیان به سوی قندهار حرکت می کنند و پس از آن به سوی کابل خواهند آمد. افغانهایی که به پاکستان گریخته اند، هم خواهند آمد. ایران و پاکستان روی یک برنامه و ضد ما عمل می کنند و به همین خاطر اگر شما حالا به هرات ضربه کاری وارد بیاورید، ممکن است انقلاب را نجات بدهیم.

کاسیگین: همه از این کار آگاه خواهند شد. شورشیان دستگاه های مخابره دارند آنها فوراً اطلاع خواهند داد.

تره کی: تمنا می کنم، کمک کنید.

کاسیگین: ما باید در باره این مسئله رایزنی کنیم.

تره کی: تا شما مشوره کنید هرات سقوط خواهد کرد و آنگاه درد سرهای بزرگتری برای اتحاد شوروی و هم برای افغانستان به بار خواهد آمد.

کاسیگین: حالا ممکن است شما به من بگویید، چه پیشگویی هایی در باره پاکستان و بعد هم جداگانه برای ایران دارید؟ شما با نیروهای مترقی و پیش آهنگ ایران رابطه ندارید؟ شما نمی توانید به آنان بگویید که حالا مهم ترین دشمن، ایالات متحده است. ایرانیان خیلی از آمریکا خشمگینند. در بعد تبلیغاتی ممکن است این عامل را به کار گرفت.

تره کی: ما امروز اعلامیه ای بر ضد دولت ایران از طریق رادیو پخش کردیم و خاطر نشان کردیم که ایران در امور داخلی افغانستان در هرات مداخله می کند.

کاسیگین: شما لازم نمی بینید که اعلامیه ای هم بر عیله پاکستان پخش کنید؟

تره کی: فردا یا پس فردا اعلامیه مشابهی هم بر ضد پاکستان پخش خواهیم کرد.

گاسیگین: شما به ارتش خود امیدوار هستید؟ درجه وفاداری آن در کدام سطح است؟ شما نمی توانید نیروی نظام را گرد بیاورید که به هرات یورش ببرند؟

تره کی: ما فکر می کنیم که ارتش مطمئن است. ما نمی توانیم نیروها را از شهرهای دیگر به سوی شهر هرات سوق بدهیم، زیرا این کار موقعیت ما را در آن شهرها لرزان خواهد کرد.

کاسیگین: هر گاه ما به شما سریعاً تعداد بیشتر هواپیما و جنک افزار بدهیم، شما نمی توانید، واحدهای تازه ای را آرایش بدهید؟

تره کی: این کار زمان زیادی را در بر می گیرد، اما هرات از دست می رود.

کاسیگین: شما فکر می کنید که در صورت سقوط هرات، پاکستان دست به اعمال مشابهی از مرزهای خود خواهد زد؟

تره کی: احتمال این کار بسیار است. روحیه پاکستانی ها، پس از این تقویت خواهد شد. آمریکاییها به آنان کمک های لازم را خواهند کرد. پس از سقوط هرات، پاکستانیها هم سربازان خود را به لباس غیرنظامی خواهند فرستاد تا شهرها را بگیرند و ایرانیان به مداخلات فعال تری دست خواهند زد. پیروزی در هرات کلید حل بقیه مسایل افغانستان است.

کاسیگین: شما چه عملکردها یا اعلامیه هایی از ما توقع دارید؟ دیدگاه های شما در باره (این) مسئله در عرصه تبلیغات چگونه است؟

تره کی: باید کمک های تبلیغاتی و عملی را با هم توام ساخت. من پیشنهاد می کنم تا شما به روی تانک ها و هواپیماهای خود، علایم افغانی بزنید. هیچ کشی چیزی نخواهد دانست. نیروها را باید از جانب تورغندی و کابل به هرات سوق داد.

کاسیگین: تا کابل باید راه پیمود.

تره کی: تورغندی خیلی به هرات نزدیک است، اما می توانید سربازان را با هواپیما به کابل بفرستید. هر گاه شما سربازانتان را به کابل بفرستید و آنها از کابل به هرات فرستاده شوند، به عقیده ما هیچ کسی چیزی نخواهد دانست. همه فکر خواهند کرد که آنها سربازان دولتی افغانی اند.

کاسیگین: نمی خواهم شما را متاثر بسازم، اما این کار پنهان نخواهد ماند. پس از دو ساعت همه جهان از آن آگاه خواهند شد. همه فریاد سر خواهند داد که تهاجم شوروی به افغانستان آغاز گردیده است. رفیق تره کی، بگویید هر گاه ما با هواپیما اسلحه شامل زرهپوش به کابل بفرستیم، آیا شما تانکیست خواهید یافت یا نه؟

تره کی: به تعداد خیلی کم.

کاسیگین: چند نفر.

تره کی: دقیق نمی توانم بگویم.

کاسیگین: هر گاه ما با هواپیما برای شما سریعاً زرهپوش، خمپاره انداز و مهمات لازم را بفرستیم شما متخصصانی که بتوانند این سلاحها را استعمال کنند پیدا خواهید توانست؟

تره کی: من به این سوال نمی توانم پاسخ دهم، تنها مشاوران شوروی می توانند پاسخ بدهند.

کاسیگین: یعنی می توان چنین دانست که افغانستان کادرهای مجرب نظامی یا ندارد یا بسیار کم دارد، اما در اتحاد شوروی صدها افسر افغانی دوره های آمادگی را گذرانده اند، این همه افسر کجایند؟

تره کی: بیشترشان مسلمانان ارتجاعی اند، به آنان نمی توانیم تکیه کنیم، به آنها اعتماد نداریم.

کاسیگین: نفوس کابل حالا چند نفر است؟

تره کی: نزدیک به یک ملیون نفر.

کاسیگین: هر گاه برای شما سریعا با هواپیما اسلحه بفرستیم شما نمی توانید پنجاه هزار سرباز دیگر گرد بیاورید؟ چند نفر می توانید جمع کنید؟

تره کی: ما می توانیم تعدادی را جمع کنیم. در قدم اول از میان جوانان، ولی برای آنکه آنان را آموزش بدهیم زمان درازی لازم است.

کاسیگین: پس طبقه کارگر در افغانستان بسیار کوچک است.

تره کی: بلی، طبقه کاگر در افغانستان بسیار کوچک است.

کاسیگین: کشاورزان فقیر چه؟

تره کی: ما نمی توانیم تنها بر دانش آموزان، دانشگاهیان و تعداد کمی هم کارگران حساب کنیم، ولی آموزش آنان داستان درازی دارد، اما هر گاه لازم باشد، ما به هر اقدامی دست خواهیم زد.

کاسیگین: ما تصمیم گرفته ایم، به گونه رایگان و عاجل به شما جنگ افزار بفرستیم و هواپیماها و هلیکوپترهای شما را بازسازی کنیم. همچنان تصمیم گرفته شده است تا به شما صد هزار تن گندم تحویل داده شود و بهای گاز صادراتی شما را از ۲۱ دلار در برابر هر هزار متر مکعب به ۸/۳۷ دلار بالا ببریم.

تره کی: خیلی خوب، اما بیایید در باره هرات صحبت کنیم.

کاسیگین: بیایید، شما نمی توانید حالا چند لشکر از میان پیشگامانی که شما می توانید به آنان اعتماد کنید، نه تنها در کابل، بلکه در دیگر جاها هم ، تشکیل دهید. اسلحه لازم را ما به شما می دهیم.

تره کی: ما کادرهای افسری نداریم. پاکستان هم افراد و افسران خود را به لباس افغانی می فرستد. چرا اتحاد شوروی نمی تواند ازبک ها، تاجیک ها و ترکمن ها را به لباس غیر نظامی بفرستد؟ هیچ کس آنها را نخواهد شناخت.

کاسیگین: شما دیگر چه می توانید در باره هرات بگویید.

تره کی: ما می خواهیم که شما تاجیک ها، ازبکها و ترکمن ها را برای راندن تانکها نزد ما بفرستید، زیرا کلیه این اقوام در افغانستان شناخته شده هستند. اگر جامه (لباس) افغانی بپوشند و نشان های افغانی به آنان زده شود، هیچ کس نخواهد دانست. به نظر ما این کار بسیار آسان است. نظر به تجربه پاکستان دیده می شود که این کار بسیار آسان است.

کاسیگین: البته شما مسئله را دست کم می گیرید. این یک مسئله بسیار پیچیده سیاسی و بین المللی است. ما بار دیگر راجع به آن مشورت می کنیم و به شما پاسخ می دهیم. من فکر می کنم که بر شما لازم خواهد بود که واحدهای تازه تشکیل بدهید. زیرا تنها به نیروی اشخاصی که از بیرون می آیند، نمی توان تکیه زد.

شما با توجه به تجربه انقلاب ایران می بینید که چگونه آنها (؟) را بیرون بیاندازند. به هر حال با شما چنین قرار می گذاریم: مشورت می کنیم و به شما پاسخ می دهیم. شما در کشور خود با نظامیان خود و مشاوران ما مشورت کنید. در افغانستان نیروهایی هستند که شما را با به مخاطره انداختن زندگی خود حمایت کنند و به خاطر شما مبارزه کنند. این نیروها را همین حالا باید مسلح ساخت.

تره کی: زرهپوش ها را با هواپیما بفرستید.

کاسگین: شما برای راندن این ماشینها پرسنل دارید؟

تره کی: برای ۳۰- ۳۵ ماشین راننده داریم.

کاسیگین: آنها افراد مطمئنی هستند؟ همراه با ماشینها به سوی مخالفان نخواهند رفت؟ رانندگان ما که زبان شما را نمی دانند.

تره کی: شما ماشینها را با رانندگانی که زبان می دانند بفرستید. تاجیک ها و ازبک ها همزبان ما هستند.

کاسیگین: متشکرم. به تمام رفقای تان درود برسانید برای شما قاطعیت در حل مسایل، اعتماد به نفس و بهروزی آرزو می کنم. به امید دیدار.

مطالب مرتبط