روز شمار: اشغال افغانستان از سوی اتحاد جماهیر شوروی

روزشمار وقایع مهم اواخر دهه هفتاد میلادی و اشغال افغانستان از سوی نیروهای اتحاد جماهیر شوروی و درگیرهای متعاقب آن:

1987

بیست و هفت آوریل

حزب دمکراتیک خلق افغانستان پس از یک کودتا، قدرت را در کشور به دست گرفت. نام رسمی کشور به "جمهوری دمکراتیک خلق افغانستان" تغییر کرد، اما مشکلات قومی باعث تقسیم این حزب و در نتیجه شروع درگیری های درون گروهی شد. همزمان درگیری های مخالفین اسلامی با دولت در ولایات مختلف آغاز شد.

پنج دسامبر

معاهده دوستی با اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی به امضا رسید. اين معاهده حمایت اقتصادی و نظامی شوروی از افغانستان را که البته از اوایل دهه پنجاه میلادی وجود داشت، افزایش داد.

1979مارس

اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی کمک های سنگین نظامی خود را به جمهوری دموکراتیک خلق افغاستان شروع کرد و از جمله صدها مشاور نظامی را به اين کشور گسيل داشت.

در همین حال آمریکا به دنبال کشته شدن سفیر ربوده شده خود (در افغانستان) حضور خود در این کشور را کمتر کرد.

شورش سربازان ارتش افغانستان در هرات و کشته شدن شهروندان شوروی در این شورش. اين شورش در نهایت با سرکوب شورشیان از سوی شوروی مواجه شد.

سپتامبر

در اثر درگیری داخلی توأم با خونریزی در حزب دموکراتیک خلق افغانستان نور محمد تره کی کشته شد و حفیظ الله امین به قدرت رسید.

در حکومت امین درخواست ازنیروهای ارتش اتحاد شوروی برای مقابله با موج روز افزون فعالیت مخالفان دولت آغاز شد.

12 دسامبر

اعضای هسته مرکزی پولیت بورو حزبکمونيست اتحاد جماهير شوروری - که از احتمال وقوع انقلابی مانند انقلاب اسلامی ایران در افغانستان بیمناک بود و از سوی دیگر از ملاقات های پنهانی امین با دیپلمات های آمریکایی آگاه و درنتیجه نگران بود- تصمیم گرفت که ارتش اين کشور به طور مستقيم وارد افغانستان شود.

24 دسامبر

وزارت دفاع شوروی دستور اعزام نیرو به افغاننستان را به افسران ارشد خود ابلاغ کرد.

کماندوهای ارتش شوروی تأسیسات حساس در کابل (پایتخت) را به تصرف خود درآوردند.

ستون های زرهی ارتش سرخ با عبور از مرز ترمز (مرز ازیکستان) و کوشکا (ترکمنستان) به سوی کابل و هرات حرکت کردند.

29 دسامبر

پس از یک هفته درگیری سنگین که در جریان آن کماندوهای شوروی امین را نیز کشتند، ده ها هزار نیروی شوروی از زمین و هوا به افغانستان هجوم آوردند. ببرک کارمل به عنوان رهبر مورد حمایت شوروی در راس امور افغانستان قرار داده شد.

جنگ اتحاد جماهیر شوروی در افغانستان

بیست و چهار دسامبر 1979 هجوم آغاز می‌شود

واحدهایی از لشکر چهلم شوروی از آمودریا و از مرز ترمز عبور کرده و به سوی کابل حرکت می‌کنند.

واحد 103هوایی یک مسیر هوایی را به سوی کابل ایجاد و کنترل می‌کند.

واحدهایی دیگر از لشکر چهلم شوروی از نقطه مرزی کوشکا در ترکمنستان گذشته و به سوی قندهار حرکت می کنند

1980

مقاوت علیه نیروهای شوروی تشدید می‌شود و گروه های «مجاهدین» با نیروهای شوروی و نیروهای دولت افغانستان درگیر می شوند. در شش ماه اول هجوم ارتش سرخ به افغانستان بیش از هشتاد هزار نیرو به افغانستان وارد می شود.

آمریکا، پاکستان و عربستان سعودی به مجاهدین کمک مالی و تسلیحاتی می رسانند. آمریکا رهبری کشورهای تحریم کننده المپیک مسکو را برعهده می گیرد.

1982

مجمع عمومی سازمان ملل متحد خواهان خروج نیروهای شوروی از افغانستان می شود

1985

تخمین زده می‌شود که بیش از پنج میلیون افغان بر اثر درگیری ها بی جا شده باشند. بسیاری از افغان ها بر اثر این درگیری ها به ایران و یا پاکستان مهاجرت کردند. میخاییل گورباچف، رهبر جدید شوروی می‌گوید که او خواهان توقف جنگ در افغانستان است.

1986

آمریکا تجهیز مجاهدین افغان را با موشک های استرینگر آغاز کرد. با این موشک ها مجاهدین توانایی ساقط کردن هلیکوپترهای توپدار شوروی را پیدا کردند.

نجیب الله جای ببرک کارمل را گرفت.

1988

جمهوری دمکراتیک خلق افغانستان، اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی، آمریکا و پاکستان قرارداد صلح به امضا رساندند. نیروهای شوروی شروع به خروج از افغانستان کردند.

پانزده فوريه1989

آتحاد جماهیر شوروی اعلام کرد که آخرین نیروهای شوروی از افغانستان خارج شدند. بر اثر درگیری ها بیش از یک میلیون افغان و 13 هزار نفر از کادر ارتش شوروی کشته شدند. با وجود خروج نیروهای شوروی اما درگیری ها از سوی مجاهدین و با هدف براندازی حکومت نجیب الله ادامه یافت.

1992

حکومت نجیب الله سقوط کرد.