افغانستان؛ انتخابات پارلمانی برگزار می شود؟

مجلس نمایندگان افغانستان
Image caption مشکلات زیادی سر راه برگزاری انتخابات پارلمانی افغانستان مطرح است

درحالی که دولت افغانستان بر برگزاری انتخابات پارلمانی این کشور در بهار سال آینده تاکید می کند، برخی از کشورهای غربی و همچنین حلقات سیاسی در افغانستان از موانع جدی در راه برگزاری این انتخابات سخن می گویند.

این در حالیست که کمیسیون برگزاری انتخابات افغانستان می گوید در صورتی که هزینه برگزاری انتخابات پارلمانی فراهم شود این کمیسیون مطابق قانون اساسی آماده برگزاری آن است.

با این حال، نگرانی هایی در مورد احتمال تاخیر در برگزاری انتخابات پارلمانی مطرح شده که نقطه آغاز این نگرانی ها انتشار برخی مقالات در رسانه های غربی خوانده می شود.

در این مقالات با استناد به گفته های شماری از کارشناسان و دیپلومات های غربی آمده است که احتمال بروز تقلب و عدم جلوگیری از آن، در کنار نا امنی و چگونگی تامین هزینه برگزاری انتخابات، از موانع برگزاری انتخابات در بهار سال آینده است.

همچنین ناظران اتحادیه اروپا می گویند که روند کنونی انتصاب اعضای کمیسیون مستقل انتخاباتی افغانستان از جمله رئیس این کمیسیون، از سوی رئیس جمهور می بایستی تغییر کند و شفافتر شود؛ اگر چه این ناظران راهکار مشخصی در این رابطه ارایه نداده اند.

'کمیسیون تقلبی'؟

نعیم فراهی، عضو پارلمان و معاون جبهه ملی – اپوزیسیون دولت - می گوید با برخی از نمایندگان جامعه جهانی در مورد این گونه نگرانی ها، گفتگو شده است.

آقای فراهی می گوید: "با بعضی از اعضای سفارتها که دیدار کردیم، آنها هم به همین عقیده هستند و می گویند در صورتی که کمیسیون تقلبی و والی ها و ولسوالهای تقلبی بر سر اقتدار باشند، مصرف دوصد (دویست) میلیون دلار هیچ معنا ندارد و نمی تواند به شفافیت کمک کند. بهتر است که اول تصفیه شود، بعد امنیت تامین شود و بعد انتخابات پارلمانی برگزار شود."

با این حال چنین به نظر می رسد که اجماع دولت مردان افغان در مورد برگزاری انتخابات پارلمانی براساس قانون اساسی این کشور که در سخنان یونس قانونی، رئیس مجلس نمایندگان افغانستان بازتاب یافت، می تواند بیانگر موضع رسمی این کشور در برابر این رویداد شمرده شود.

آقای قانونی که در حضور نماینده در مجلس صحبت می کرد، گفت: "ماده 83 قانون اساسی افغانستان صراحت دارد که وظیفه ولسی جرگه (مجلس نمایندگان) در اول سرطان سال پنجم بعد از انتخابات ختم می شود و انتخابات در خلال مدت سی الی شصت روز قبل از این موعد برگزار شود."

او افزود: "خوشبختانه هم شخص رئیس جمهوری و هم قاضی القضات و هم وزیر عدلیه و کمیسیون برگزاری انتخابات همه به همین نظر هستند که مناسب است اینبار دولت افغانستان، انتخابات را مطابق قانون اساسی برگزار کند."

شفافیت

با آن که دولت افغانستان به برگزاری انتخابات تاکید دارد، ولی آقای فراهی می گوید با توجه به این که هنوز قانون تازه انتخابات تصویب نشده و هم اصلاحات لازم در ساختار کمیسیون برگزاری انتخابات به وجود نیامده، بهتر است انتخابات پارلمانی به تاخیر بیفتد.

شفافیت در برگزاری انتخابات از موضوع های است که علاوه بر جامعه جهانی، بسیاری از مردم را در داخل افغانستان نیز نگران کرده است. برخی ها با اشاره به تقلب در جریان انتخابات ریاست جمهوری، بعید نمی دانند که انتخابات پارلمانی نیز با چنین مواردی روبرو شود.

عزیز نادم، عضو پارلمان افغانستان این نگرانی را جدی می داند: "چون تقلب حالا متاسفانه به یک فرهنگ تبدیل شده، تردید ما این است که اول اینکه مردم خسته شده اند و حاضر به رای دهی نشوند، و دوم افراد متقلب در پارلمان راه خواهند یافت و هراس ما این است که پارلمان آینده افغانستان چگونه خواهد بود؟"

اما وحید عمر، سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان در پاسخ به این گونه نگرانی ها می گوید دولت حاضر است اقداماتی را در این زمینه به اجرا بگذارد.

آقای عمر می گوید: "تا جاییکه صحبت از شفافیت و عادلانه بودن انتخابات است، طبیعی است که از انتخابات گذشته درسهایی آموختیم و همه مصمم هستند که این اشتباهات بار دیگر تکرار نشود. حکومت افغانستان مصمم است که از بروز هر نوع مشکلی که روی روند انتخابات تاثیر گذار باشد، جلوگیری شود"

هزینه ای که هنوز تامین نشده

موضوع مهم دیگر در برگزاری انتخابات پارلمانی بحث تامین هزینه آن است.

در گذشته جامعه جهانی اصلی ترین تمویل کننده انتخابات افغانستان بوده است. ولی این بار با نگرانی های که مطرح می شود بعید به نظر می رسد که کشورهای کمک کننده حاضر به پرداخت چنین هزینه ای باشند.

زکریا بارکزی، معاون دارالانشا (دبیر خانه) کمیسیون انتخابات می گوید که یکی از برنامه ها این است که هزینه برگزاری انتخابات، از بودجه دولت افغانستان تامین شود.

ولی عزیز شمس، سخنگوی وزارت مالیه (دارایی) افغانستان می گوید که بودجه خاصی در این مورد وجود ندارد.

Image caption امنیت از نگرانی های اصلی است

آقای شمس می گوید اگر به شکل رسمی این مساله با وزارت مالیه در میان گذاشته شود، ممکن است پس از بررسی ها راه حلی برای آن جستجو شود.

او می گوید: "وقتی که این مسئله به شکل رسمی مطرح شود، وزارت مالیه امکانات خود را ارزیابی می کند، اگر امکانات وجود داشت خوب، در غیر آن فکر می کنم تقاضای ما و کمیسیون انتخابات این خواهد بود که از تمویل کنندگان درخواست کمک شود تا پول در وقت مناسب در اختیار ما قرار داده شود."

امنیت؛ مشکل دیگر

مشکل نا امنی نیز از موانع جدی در رابطه به برگزاری انتخابات پارلمانی خوانده می شود.

معین مرستیال، عضو پارلمان افغانستان می گوید اگر امنیت تامین نشود ممکن است این مسئله، انتخابات را با مشکل جدی روبرو کند.

آقای مرستیال می گوید: آنچه که جامعه جهانی و ناتو پیش بینی کرده این است که وضعیت افغانستان احتمالا نسبت به وضعیت فعلی، ناامن تر خواهد بود. همیشه وقتی تابستان شده و هوا گرم شده، مخالفین مسلح از شرایط اقلیمی استفاده کرده و جنگ ها شدت یافته است. ممکن نا امنی در این مدت (زمان برگزاری انتخابات) زیاد باشد."

ولی وزارت دفاع افغانستان از آمادگی هایی سخن می گوید که در خصوص تامین امینت انتخابات پارلمانی در نظر گرفته شده است.

مقامات این وزارت با اشاره به انتخابات ریاست جمهوری در ماه اسد (مرداد) سال روان (جاری) به این نظر هستند که نیروهای امنیتی افغان قادر به تامین امنیت انتخابات پارلمانی خواهند بود.

به هرحال، برگزاری انتخابات پارلمانی افغانستان به پیش شرط های نیاز دارد که ظاهرا هنوز دولت این کشور و کمیسیون برگزاری انتخابات برای برآورده شدن آن با مشکلاتی روبرو است.

با توجه به این شرایط و دل نگرانی های جامعه جهانی نسبت به شفافیت انتخابات، برگزاری انتخابات چندان ساده هم به نظر نمی رسد.

مطالب مرتبط